Akzambak Bitkisi Laboratuvar Ortamında Çoğaltılıyor
Türkiye'de doğal ortamda bulunan ve doğadan toplanması yasak olan akzambak bitkisi, Isparta'da laboratuvar ortamında üretim sürecine tabi tutuluyor. Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi‘nde yapılan çalışmalar sayesinde, doğada az bulunan bu bitkinin korunması ve üretiminin sürdürülebilir olması hedefleniyor.
Doku Kültürü ile Üretim Süreci
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Ziraat Fakültesi'nde yürütülen doku kültürü çalışmaları, akzambak bitkisinin laboratuvar ortamında çoğaltılmasını sağlıyor. Doku kültürü yöntemi ile steril şartlarda gerçekleştirilen üretim süreci, bitkinin kısa sürede daha fazla sayıda üretilmesine olanak tanıyor. Yaklaşık 6 ay süren bu süreçte bitkiler, steril koşullarda büyütülerek dış ortama uyum sağlamaları için hazırlanıyor. Bu yöntemle üretilen akzambakların hem iç piyasada kullanılması hem de ihracata kazandırılması planlanıyor.
Araştırma ve Proje Hedefleri
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Ziraat Fakültesi Araştırma Görevlisi Tolga Polat, laboratuvarlarının 5 yıllık bir geçmişe sahip olduğunu belirtiyor. Akzambak üretimi, özel sektör-üniversite iş birliği kapsamında yürütülen projelerden biri olarak öne çıkıyor. Polat, bu bitkinin ekonomik değerinin artırılması ve doğaya kazandırılması amacıyla üretimin gerçekleştirilmekte olduğunu vurguladı.
Üretim Aşamaları
Akzambak soğanlı bir bitki olup, öncelikle pullarının dezenfekte edilip çoğaltma ortamına dikilmesiyle üretim süreci başlıyor. 28 gün sonunda bir bitkiden ortalama 5 yeni bitki elde edilebiliyor. Köklenme aşamasından sonra, bitkiler sera içerisindeki yoğun bakım üniteleri ile dış ortama adapte ediliyor. Tüm süreç, yıl boyunca devam etmekte ve yaklaşık 6 ay sürmektedir.
Steril Ortamda Hızlı Çoğaltma
Doku kültürü çalışmaları, steril bir ortam gerektirdiğinden tüm materyallerin otoklavda dezenfekte edildiğini belirten Polat, laminer kabinlerde UV ışık altında steril şartlarda çalışıldığını ifade etti. Bu yöntem, doğada yavaş büyüyen bitkilerin daha hızlı ve kontrollü bir şekilde üretimini sağlamakta olup, laboratuvarın kurulumu maliyetli olsa da uzun vadede ekonomik üretim imkanı sunmaktadır. Ayrıca laboratuvar, özel sektör iş birliğiyle 8 kişilik bir ekiple faaliyet gösteriyor ve lisansüstü öğrencilerin tez ve projeleri için de bir çalışma alanı sağlıyor.
