Venezuela geçiş diyaloğu kapsamında iktidar ve muhalefet temsilcilerinin dördüncü görüşme turu için 11-15 Kasım 2026 tarihleri açıklanırken, seçim takvimi, yüksek yargının yenilenmesi ve siyasi tutukluların durumu gündemdeki yerini koruyor. Taraflar önceki görüşmelerde bazı reform başlıklarında uzlaşsa da seçim tarihi ve seçim kurumunun yeniden yapılandırılması konusunda henüz anlaşma sağlamadı.
Venezuela geçiş diyaloğunda dördüncü turun gündemi
Görüşmelerde iktidar heyetine Ulusal Meclis Başkanı Jorge Rodriguez, muhalif heyete ise 2015'te seçilen Ulusal Meclisin başkanı Dinorah Figuera liderlik ediyor. Dördüncü tur, üçüncü görüşmelerin ardından 11-15 Kasım tarihleri için duyurulmuştu.
Seçim tarihinin belirlenmesi ve Ulusal Seçim Konseyinin yenilenmesi, tarafların henüz somut uzlaşıya varamadığı başlıklar arasında bulunuyor. Siyasi tutukluların durumu ile erişime kapalı internet siteleri de çözüm bekleyen konular arasında yer alıyor.
Seçim konseyinin yapısı, 2024 devlet başkanlığı seçiminin ardından tartışma konusu olmuştu. Konsey, seçim tutanaklarını yayımlamadan Nicolas Maduro'yu kazanan ilan etmiş; sonuca ilişkin hile iddiaları gündeme gelmişti.
Seçim tarihi için kesin uzlaşı yok
Dinorah Figuera, ülkede adil ve güvenilir seçimlerin 2027 sonlarında veya 2028 başlarında yapılabileceğini dile getirdi. Muhalif siyasetçi, bunun için seçim sisteminin yeniden düzenlenmesi ve oy verme sürecine güvenin sağlanması gerektiğini belirtti.
Figuera'nın değerlendirmesi üzerinde anlaşılmış bir seçim takvimi anlamına gelmiyor. Üçüncü tur sonunda da taraflar seçimlerin ne zaman yapılacağına ilişkin ortak bir tarih açıklamadı.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise Venezuela'da üzerinde mutabık kalınan takvim çerçevesinde yüksek mahkeme ile seçim konseyinde düzenlemelere gidilmesi ve seçimlerin yapılması gerektiğini söylemişti.
Yüksek mahkeme ve yasalar için reform süreci
Ağustosta başlayan müzakerelerde taraflar, Yüksek Adalet Mahkemesinin tamamen yenilenmesi konusunda anlaşmaya vardı. Muhalefet ve insan hakları örgütleri, mahkemenin hükümetin kontrolünde olduğunu savunuyor.
Yargıç adaylarının belirlenmesine ilişkin takvimde, adayların 11 Aralık'ta Ulusal Meclis genel kuruluna sunulması öngörülüyor. Yeni mahkemenin oluşması, adayların değerlendirilmesi ve atama sürecinin tamamlanmasına bağlı.
Heyetler ayrıca siyasetçilere siyasi yasak getirilmesinde kullanılan yasaların gözden geçirilmesini kararlaştırdı. Sivil toplum kuruluşlarının hükümet karşıtlarını ve eleştirenleri suçlamak için kullanıldığını belirttiği mevzuattaki terörizm tanımı ve ilgili suç hükümleri de yeniden ele alınacak.
Altınlar ve haber siteleri için anlaşma
Venezuela geçiş diyaloğu sırasında ele alınan ekonomik başlıklardan biri, İngiltere Merkez Bankasında tutulan Venezuela altınları oldu. Taraflar, altınların geri alınmasına yönelik girişimler için ortak bir komisyon oluşturulması konusunda anlaştı.
Görüşmelerde basın özgürlüğü ve bilgiye erişim de gündeme geldi. Taraflar, aralarında İspanyol haber ajansı EFE'nin de bulunduğu erişime kapalı haber sitelerinin yeniden açılması konusunda uzlaşsa da yaklaşık 100 internet sitesine yönelik engellerin kaldırılması çözüm bekleyen konular arasında bulunuyor.
Altınlara ilişkin anlaşma, varlıkların Venezuela'ya iade edildiği anlamına gelmiyor. Üçüncü tur sonrasında açıklanan adım, ilgili İngiliz kurumları nezdinde geri alma sürecinin yürütülmesine yönelik ortak komisyon kurulmasını içeriyor.
Machado'nun dönüşü ve siyasi yasaklar
Nobel Barış Ödülü sahibi muhalif lider Maria Corina Machado, yaklaşık 10 ay ülke dışında kaldıktan sonra 25 Ekim 2026'da Venezuela'ya döndü. Machado, dönüşünün ardından muhalif aktivistler, siyasi tutuklu yakınları, üniversite öğrencileri ve hazirandaki depremlerden etkilenen kişilerle bir araya geldi.
Machado'nun partisi ve ekibi şimdiye kadar iktidar heyetiyle görüşmelere katılmadı; ancak olası bir diyaloğa kapıyı kapatmadı. Muhalif lider hakkındaki hukuki belirsizlik ve tutuklanma riski sürüyor.
Machado hakkında Caracas'taki terör mahkemeleri tarafından terörizm ve vatana ihanet suçlamalarıyla gıyabi yakalama kararı çıkarılmıştı. Siyasi yasaklara dayanak oluşturan düzenlemelerin gözden geçirilmesi, bu nedenle görüşmelerin ele aldığı başlıklardan biri olarak önem taşıyor.
