ABD Merkez Bankası Fed, 13 Kasım 2026'da yayımladığı finansal istikrar raporunda yapay zeka bağlantılı risklerin piyasa katılımcıları arasında öne çıktığını bildirdi. Fed yapay zeka yatırımlarının finansmanı ve yüksek hisse değerlemelerini incelerken, ankete katılanların yüzde 87'si teknolojiyi finansal sistem açısından önemli bir risk olarak gösterdi.
Fed yapay zeka anketinde risk algısı yükseldi
Yılda iki kez yayımlanan finansal istikrar raporunda yer alan anket, eylül ve ekim aylarında piyasa katılımcılarının görüşleri alınarak yapıldı. Katılımcıların yüzde 87'si yapay zekayı finansal sistem için öne çıkan riskler arasında saydı.
Bu oran, Fed'in mayıs ayındaki anketinde yüzde 50 düzeyindeydi. Son ankette dile getirilen kaygılar arasında siber saldırılar, yapay zeka yatırımlarına ilişkin karmaşık finansman düzenlemeleri ve sektördeki kazançların yavaşlamasının piyasalarda geniş çaplı bir düzeltmeyi tetikleme ihtimali bulunuyor.
Anket sonuçları, katılımcıların risk değerlendirmelerini yansıtıyor. Fed'in mayıs raporunda da anket bölümündeki görüşlerin, merkez bankasının veya New York Fed'in kurumsal görüşü olarak yorumlanmaması gerektiği belirtilmişti.
Hisse değerlemeleri ve siber saldırılar gündemde
Son ankette yapay zekanın ardından en çok belirtilen endişe, riskli varlıklarda geniş çaplı bir fiyat düzeltmesi oldu. Katılımcıların yüzde 52'si bu ihtimale işaret ederken, yüzde 43'ü siber saldırıları önemli bir risk olarak gösterdi.
Uzun vadeli faizlerin yükselmesi katılımcıların yüzde 48'inin, kamu borcunun sürdürülebilirliği ise yüzde 43'ünün dile getirdiği kaygılar arasındaydı. Yapay zeka şirketlerine ilişkin kazanç beklentilerindeki bir yavaşlamanın, teknoloji hisselerinin ötesine yayılan bir piyasa düzeltmesine yol açabileceği ihtimali de değerlendirildi.
Fed, mayıs raporunda finans kuruluşları, piyasa altyapıları ve hizmet sağlayıcıları arasındaki bağlantılar nedeniyle bir siber olayın etkilerinin yayılabileceğine dikkat çekmişti. Aynı raporda, kritik bir üçüncü taraf hizmet sağlayıcısına yönelik saldırının birden fazla kurumu etkileyebileceği belirtilmişti.
Yapay zeka yatırımlarında borç ve finansman ilişkileri
Kasım raporu, veri merkezleri ve ileri hesaplama altyapısına bağlı borç ihraçlarındaki hızlı artışı da ele aldı. Bu alandaki borç ihraçlarının Ekim 2026 itibarıyla 680 milyar dolara ulaştığı; tutarın, 2023 yılının tamamındaki ihracın beş katına çıktığı bildirildi.
Fed, bazı yatırımlarda büyük teknoloji şirketlerinin uzun vadeli sözleşmeler, kiralamalar ve garantiler aracılığıyla daha küçük üçüncü tarafların projelerine finansman desteği verdiğini belirtti. Grafik işlemci tasarımcıları ve büyük ölçekli teknoloji şirketleri, bazı yatırımlara öz sermaye yoluyla da katkıda bulunuyor.
Fed'in derlediği veriler, bu altyapıyla bağlantılı borçların, garantilerin ve henüz başlamamış kiralamaların toplamının 3 trilyon doları aşabileceğine işaret etti. Raporda, bu tür finansman ilişkilerinin olası bir düşüşte büyük şirketlerin zararları üstlenmesine yardımcı olabileceği, ancak aynı zamanda şirketlerin risklere maruziyetinin bilançolarındaki yükümlülüklerin gösterdiğinden daha yüksek olabileceği değerlendirildi.
Mayıs raporundan kasıma değişen risk görünümü
Fed'in Mayıs 2026 tarihli raporundaki ankette jeopolitik riskler ve petrol şoku en sık belirtilen endişelerdi. Mart ve nisan aylarında 20 piyasa temsilcisiyle yapılan o çalışmada da yapay zekayla ilişkili hisse değerlemeleri, borçla finanse edilen sermaye harcamaları ve iş gücü piyasasına yönelik riskler gündeme gelmişti.
Uluslararası Para Fonu da Ekim 2026 tarihli küresel finansal istikrar raporunda, yapay zeka şirketleri arasındaki finansman bağlantılarını incelemişti. Fon, 2023'ten bu yana kamuya açıklanan 14 işlemde yaklaşık 300 milyar dolarlık öz sermaye yatırımı ve 650 milyar dolarlık borcun, hizmet veya çip siparişleri üzerinden geleceğe dönük 1,4 trilyon dolarlık gelir taahhüdüyle ilişkili olduğunu hesaplamıştı.
IMF, bu bağlantıların finansal açıdan daha zayıf yatırım yapılan şirketlerde yaşanabilecek sorunlar halinde hem yatırımların değerini hem de bu şirketlerden beklenen gelirleri etkileyebileceğine işaret etmişti.
