Filistinli insan hakları savunucusu Şavan Cebbarin, 13 Kasım 2026'da Batı Şeria'dan Ürdün'e geçmek isterken İsrailli görevliler tarafından durduruldu. Şavan Cebbarin seyahat yasağı kararının kendisine güvenlik gerekçesiyle sözlü olarak bildirildiğini söyledi. El-Hak Genel Müdürü, ay sonunda Uluslararası Ceza Mahkemesi Taraf Devletler Asamblesi toplantısına katılmaya hazırlanıyordu.
Kerame Sınır Kapısı'nda ne yaşandı?
Merkezi Ramallah'ta bulunan insan hakları örgütü El-Hak, Genel Müdürü Cebbarin'in 13 Kasım Cuma günü Kerame Sınır Kapısı'ndan Ürdün'e geçişine izin verilmediğini açıkladı. Örgüt, Cebbarin'e yolculuğunun nedeninin sorulduğunu ve seyahat etmesinin yasak olduğunun söylendiğini bildirdi.
Cebbarin, İsrailli güvenlik görevlilerinin yasağın İsrail iç istihbarat teşkilatı Şabak tarafından güvenlik gerekçesiyle alındığını kendisine sözlü olarak ilettiğini söyledi. El-Hak ise kararı, insan hakları savunucularının çalışmalarını kısıtlamaya yönelik bir adım olarak değerlendirdi.
Şavan Cebbarin seyahat yasağı öncesinde hangi toplantıya hazırlanıyordu?
Cebbarin, seyahat kısıtlamasıyla Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin Taraf Devletler Asamblesi toplantısına katılmaya hazırlandığı sırada karşılaştığını belirtti. Asamblenin 25. oturumu, 30 Kasım-7 Aralık 2026 tarihlerinde Hollanda'nın Lahey kentinde yapılacak.
Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin açıklamasına göre oturum başlangıçta New York'taki Birleşmiş Milletler merkezinde planlanmıştı. Asamble bürosu, 28 Eylül'de toplantının Lahey'e taşınmasına karar verdi. Asamble, mahkemenin yönetimini denetleyen ve düzenlemelerine ilişkin kararlar alan organ olarak görev yapıyor.
El-Hak, Cebbarin'in insan hakları ihlallerini belgeleme ve sorumluların mahkemede hesap vermesi yönündeki çalışmaları nedeniyle hedef alındığını savundu. Cebbarin aynı zamanda Lahey'deki Daimi Hakemlik Mahkemesi hakemleri arasında yer alıyor.
Cebbarin'e daha önce de seyahat kısıtlaması uygulanmıştı
El-Hak'ın açıklamasında, Cebbarin'in 2006'dan 2012'ye kadar yaklaşık altı yıl süren bir seyahat yasağıyla karşı karşıya kaldığı hatırlatıldı. Örgüt, yasağın 2012'de belirli koşullarla geçici olarak kaldırıldığını belirtti.
Açıklamada ayrıca Cebbarin'in 2022'de Şabak tarafından tehdit edildiği ileri sürüldü. El-Hak, son kısıtlamayı geçmişteki uygulamaların devamı olarak nitelendirdi.
Cebbarin, yeni yasağın insan hakları savunucularını kendi durumlarını savunmakla meşgul etmeyi amaçladığını ifade etti. Gazze Şeridi ve Batı Şeria'daki Filistinlilerin yaşadığı yıkım ve acılara da değinen Cebbarin, kısıtlamalara rağmen çalışmalarını sürdüreceğini söyledi.
El-Hak'tan yasağın kaldırılması çağrısı
Örgüt, uluslararası topluma çağrıda bulunarak İsrail'e seyahat yasağını kaldırması ve insan hakları savunucularını koruması yönünde baskı yapılmasını istedi. Açıklamada, kararın Filistinli sivil toplum kuruluşlarının faaliyetleri üzerindeki etkisine dikkat çekildi.
El-Hak, Uluslararası Ceza Mahkemesi ile yürüttüğü işbirliği nedeniyle Eylül 2025'ten bu yana ABD yaptırımlarıyla da karşı karşıya olduğunu bildirdi. Seyahat yasağının ne zaman kaldırılacağına veya Cebbarin'in Lahey'deki toplantıya katılıp katılamayacağına ilişkin kesinleşmiş bir bilgi bulunmuyor.
