Hidatik Kist Nedir?
Genel Cerrahi Uzmanı Doç. Dr. Türkmen Bahadır Arıkan, Kurban Bayramı öncesinde hidatik hastalığı hakkında bilgi vererek, “Bu hastalık insanları etkileyebildiği gibi, otçul hayvanlara da enfekte yumurtaların otlar ve sular aracılığıyla alınması sonucu bulaşabilir” dedi. Karaciğerde görülen hidatik kistleri hakkında bilgi veren Arıkan, “Halk arasında 'köpek kisti' olarak bilinen karaciğer kist hidatik hastalığı, paraziter bir hastalıktır. Bu parazitin ismi Echinococcus granulosustur. Parazit yaklaşık yarım santimetre boyutundadır ve çakal, köpek gibi etçil hayvanların bağırsaklarında tutunarak yaşar. Köpeğe herhangi bir zarar vermez ve köpeği hasta etmez. Ancak köpeğin bağırsağındaki parazitin yumurtlamasıyla, milyonlarca yumurta dış ortama saçılabilir. Bu yumurtaların insan tarafından alınmasıyla kist hidatik hastalığı oluşur. Yumurtalar enfekte köpeğin sevilmesi, ardından elin ağza götürülmesiyle bulaşabildiği gibi, enfekte sular, meyveler ve çiğ sebzeler aracılığıyla da geçebilir. Bu parazitin yumurtaları dış ortamda bir yıl boyunca canlı kalabilir. Yumurtalar oral yolla insana bulaştığında bağırsaktan kana geçer ve özellikle yüzde 75 oranında karaciğerde hastalık yapar. Daha sonra yüzde 15-20 oranında akciğerde hastalık yapabilir. Yüzde 5 oranında ise göz, kalp, beyin ve cilt dokusu gibi diğer organlarda hastalık oluşturabilir. Hastalık küçük ve yavaş büyüdüğü için ilk yıllarda belirti vermez. Ancak ilerleyen zamanlarda 15-20 santimetre boyutlarına ulaşabilir. Karaciğerde safra yolu tıkanıklıklarına, ağrıya, nefes darlığına ve çeşitli semptomlara neden olabilir. Tanısı ultrason ile konulur ve tedavisi girişimsel radyoloji veya genel cerrahi ile yapılır.
Hastalığa Yakalanmamak İçin Öneriler
Doç. Dr. Arıkan, Kurban Bayramı öncesinde hastalığa yakalanmamak için önerilerde bulundu. “Öncelikle bu hastalık insanları etkileyebildiği gibi, enfekte yumurtaların otlar ve sular aracılığıyla otçul hayvanlara da bulaşabilir. Özellikle hayvan kesiminde enfekte organların çevreye atıldığı ve derin olarak toprağa gömülmediği zaman, enfekte sakatatlar köpekler tarafından tüketildiğinde döngü yeniden başlar. Ülkemiz, karaciğer kist hidatik hastalığının sık görüldüğü ülkelerden biridir. Bu durum, kontrolsüz kesimler ile enfekte karaciğer ve iç organların derin şekilde gömülmemesinden kaynaklanmaktadır. Enfekte otçul hayvanların sakatatları derin bir şekilde gömülmeli ve etçil hayvanlara tekrar bulaştırılmamalıdır. Serbest dolaşan köpekler yılda dört kez antiparaziter ilaçlarla tedavi edilmelidir. Toplum bilinçlendirilmeli ve el hijyenine dikkat edilmelidir. Özellikle çocukların köpek temasından sonra elleri bol su ve sabunla yıkanmalıdır. Sebzeler iyi yıkanarak tüketilmelidir. Köpeklerin dışkıları, ilaçlı olsalar dahi sahipleri tarafından toplanmalı ve çöpe atılmalıdır. Kist hidatik hastalığıyla mücadelemizi bu şekilde sürdürebiliriz” şeklinde konuştu.
