Konya Ovası don olayının ardından hububat ve mısır üretimindeki olası etkiler açısından değerlendirildi. Ziraat Mühendisleri Odası Konya Şube Başkanı Burak Kırkgöz, yüksek kesimlerdeki kar yağışını izleyen soğuğun çıkışını tamamlamış buğday ve arpada ciddi zarara yol açmadığını, donun hasadı bekleyen mısırda ise nemin düşmesine katkı sağlayabileceğini söyledi.
Hububatta yaprak uçlarına ilişkin değerlendirme
Konya Ovası'nda yüksek kesimlerde görülen karın ardından etkili olan soğuk hava, özellikle yeni çıkış yapan hububatın durumuna ilişkin endişeleri gündeme getirdi. Kırkgöz, yaptığı değerlendirmede yaşanan donun çıkışını tamamlamış buğday ve arpalara çok fazla zarar vermediğini belirtti.
Yaprak uçlarında sararma ve siyahlaşma görülebileceğini söyleyen Kırkgöz, bu bölümlerin zamanla kuruyup döküleceğini ve yeni yaprakların çıkacağını ifade etti. Yeni çıkış yapan ürünlerde ise bazı sıkıntıların görülebileceğine dikkat çekti.
Ziraat Mühendisleri Odası Konya Şube Başkanı, mevcut duruma ilişkin değerlendirmesini şöyle aktardı:
'Şu anda çiftçilerimizin korkacağı ve telaş edeceği herhangi bir durum söz konusu değil, donla ilgili.'
Konya Ovası'nda hububat ekimi ve hasat birlikte sürüyor
Kırkgöz'ün verdiği bilgiye göre açıklamanın yapıldığı dönemde hububat ekim işlerinin yaklaşık yüzde 80'i tamamlandı. Yeşil mahsullerin hasat edildiği sulu alanlarda ise bu işlemin ardından hububat ekimine devam edilmesi planlanıyor.
Kırkgöz, ekimini henüz yapmayan çiftçilerin soğuk havaya rağmen hububat ekebileceğini söyledi. Açıklamada, ekimlerin tamamlanması için belirli bir takvim verilmedi.
Don, mısırda nemin düşmesine yardımcı olabilir
Henüz hasat edilmeyen mısırda yüksek nemin üreticiler açısından sorun oluşturduğunu belirten Kırkgöz, nem oranının yavaş düşmesi nedeniyle bazı çiftçilerin ürününü biçemediğini ifade etti. Don olayının mısır bitkisinde nemin bir miktar azalmasını sağlayabileceğini söyledi.
Kırkgöz, yüzde 15 ve altındaki hasat nemini üretici ve alıcı açısından makul bir değer olarak değerlendirdi. Yüksek nemle hasat edilen ürünün daha düşük bedelle satılabildiğini belirterek çiftçilere, nemin düşmesini beklerken yağış ihtimalini de dikkate alma çağrısı yaptı.
Hasadın uzun süre ertelenmesi de ayrı bir risk oluşturabiliyor. Kırkgöz, yağmurun tarlaya girişi ve hasadın tamamlanmasını zorlaştırabileceğini; tarlada kalan ürünlerde yatma ve koçan düşmesi gibi sorunlar yaşanabileceğini dile getirdi.
Mısırın hasat zamanlamasına ilişkin bir akademik çalışmada ise hasat kayıplarını azaltmak bakımından yaklaşık yüzde 20 tane nemine işaret ediliyor. Bu oran, Kırkgöz'ün satış ve alım açısından makul bulduğu nem düzeyinden farklı bir ölçüte, hasat kayıplarına dayanıyor.
Kar örtüsü ve ileride yaşanabilecek don riski
Kırkgöz, Konya Ovası don değerlendirmesinde daha sonraki soğuk dönemler için kar yağışının önemine de değindi. Hububatın büyüdüğü dönemde, kar örtüsü oluşmadan yaşanabilecek bir donun ürünlere zarar verebileceğini belirtti.
Kar yağışının ardından oluşan donun ise hububat açısından aynı ölçüde sorun yaratmayabileceğini ifade eden Kırkgöz, mevcut değerlendirmesinin yaşanan son donla ilgili olduğunu vurguladı. İlerleyen dönem için belirli bir don tarihi ya da zarar oranı açıklanmadı.
Konya'da donun etkileri bitkinin gelişim dönemine ve olayın koşullarına göre değişebiliyor. Nitekim Kırkgöz, Nisan 2025'te yaşanan donun ardından yaptığı ayrı bir değerlendirmede, o sırada gelişme aşamasında olan hububatta ve bazı diğer ürünlerde zarar gözlemlediklerini açıklamıştı.
