Göbeklitepe'nin Önemi
Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi'nde akademik çalışmalar yürüten Yüksek İç Mimar ve Öğretim Görevlisi Bora Uluurgun, Göbeklitepe'de bulunan dikilitaşlar üzerindeki figürlerin insanlık tarihinin en eski mimari tasarımı olduğunu ifade etti. Yaklaşık 12 bin yıl önce inşa edildiği kabul edilen bu antik yapılar, insanlık tarihinin başlangıcını temsil eden önemli bir inanç merkezi olarak biliniyor. Uluurgun, özellikle 43 numaralı dikilitaşın üzerindeki sembollerin, çanta ya da benzeri taşınabilir eşyalar olarak değil, daha derin bir mimari anlam taşıdığını açıkladı.
Çanta Değil Mimari Sembol
Uluurgun, bu figürlerin gök-yer-yeraltı üçlemesini temsil eden mimari unsurlar olduğunu ve mimari kesitlerin sembollerle ifade edildiğini öne sürdü. Uzun yıllardır çanta ya da benzeri eşyalara benzetilen bu motiflerin, aslında 'giriş kapısı' veya yapının asimetrik unsurlarını temsil ettiğini belirtti. Ayrıca, sembollerin mimari simetrisi ve asimetrik figürlerin yerleşimi, Göbeklitepe'nin gerçek bir yapıya sahip olduğuna dair kanıtlar sunuyor.
Kozmik İnanç ve Mitolojik Paralellikler
Uluurgun, neolitik insanların bu sembolleri, hem fiziksel bir yapının hem de insanlığın en eski inanç sistemlerinden biri olan 'Kozmik Kubbe' fikrini yansıttığını savundu. Göbeklitepe'deki sembollerin, başka kültürlerde de karşılıkları bulunduğunu, bu motiflerin tarih boyunca farklı dönemlerde tekrarlandığını vurguladı. Örneğin, Asur ve Sümer mitolojilerinde benzer figürlerin bulunması, bu sembollerin evrensel bir anlam taşıdığına işaret ediyor. Bu durum, Göbeklitepe'nin sadece bir arkeolojik alan değil, aynı zamanda insanlık tarihinin derinliklerine inen bir bilgi kaynağı olduğunu gösteriyor.
