Erzincan'ın Kemaliye ilçesine ait olan Zetrin baharatı, 120 bitkinin karışımından oluşarak lezzet tutkunlarına sunuluyor. Bu özel baharat, yüzyıllar öncesine dayanan geleneksel bir yapım sürecine sahiptir. Mart ayından Kasım ayına kadar doğadan toplanan şifalı bitkiler, gölge ortamda kurutularak hazırlanmaktadır. Zetrin, kurutulan her bir bitki taş dibeklerde dövülerek harmanlanır. Kemaliye'nin ünlü kurutulmuş taş fırın ekmeği, Zetrin ile birlikte tüketilen önemli bir unsurdur; ekmek ıslatılarak Zetrin baharatı ile birlikte sofralara gelir. Ayrıca zeytinyağına ve peynirin üzerine dökülerek de lezzetlendirilir.
Zetrin'in Faydaları
Zetrin, yörede sağlığa faydalı bir karışım olarak bilinmektedir. Üniversite öğrencileri tarafından gerçekleştirilen bir tez çalışmasında, Zetrin'in bağışıklık sistemini güçlendirici etkileri ortaya konmuştur. Ancak Zetrin'in üretimi, günümüzde yalnızca az sayıda köylü tarafından sürdürülmektedir.
Osman Birler, Zetrin'in yapım sürecini nesilden nesile aktaran isimlerden biridir. Dedesi ve babası tarafından da yapılan bu gelenek, 20 yıldır onun tarafından sürdürülmektedir. Birler, Munzur Dağı eteklerinden toplanan şifalı otların, gölgede kurutularak hazırlanma sürecini detaylandırmaktadır. “Topladığımız bitkileri çuvallarda biriktiriyoruz ve en son yapraklar sararana kadar bekletiyoruz. Kurutulan bitkiler, eskiden taş dibeklerde dövülerek karıştırılırdı, ancak günümüzde işlem robotlarla gerçekleştiriliyor” diyerek üretim sürecinin evrimine de dikkat çekmektedir. Zetrin'in yemeklere katılmadan önce nasıl hazırlandığı ve hangi şekillerde tüketildiği konusunda bilgi veren Birler, bu eşsiz lezzetin tarifini de paylaşmaktadır.
Zetrin, sadece bir baharat olmanın ötesinde, bölgenin kültürel mirasını ve doğal kaynaklarını temsil eden önemli bir unsurdur.
