Türkiye'nin Heyelan Risk Haritası
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi'nde, Türkiye'nin heyelan risk haritası oluşturuldu. Bu harita, 3 günlük hava tahminleri doğrultusunda dinamik olarak güncelleniyor.
Geliştirilen Sayısal Harita
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi (BEUN) Mühendislik Fakültesi'nde geliştirilen sayısal harita, 10 farklı parametre ile Türkiye'nin dinamik heyelan riskini gösteriyor. BEUN Mühendislik Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şenol Hakan Kutoğlu, Türkiye'deki en ciddi afetlerin başında heyelanların geldiğini belirtti. Kutoğlu, “Sayısal modelleme ile heyelanlarla ilgili risk haritaları oluşturmak mümkün” dedi.
Parametreler ve Etkileri
Kutoğlu, çalışmada kullanılan 10 parametre arasında en etkili olanının arazinin sertlik derecesini gösteren VS30 parametresi olduğunu söyledi. Yüzey pürüzlülüğü ve kara yollarına yakınlık ise bunu takip eden diğer önemli faktörler. Ayrıca, zeminin su tutma kapasitesi, nehir yataklarına ve fay hatlarına yakınlık gibi parametreler de hesaplamada yer aldı.
Kutoğlu, “Oluşturduğumuz sayısal heyelan risk haritası, web üzerinden servis edilerek, vatandaşların yaşadıkları bölgelerde 30 metre çözünürlükle heyelan risk seviyelerini görmelerine olanak tanıyacak” diye ekledi. Haritada kırmızı renkler yüksek, maviye doğru giden renkler ise düşük heyelan riskini gösteriyor.
Dinamik Risk Haritası
Prof. Dr. Kutoğlu, çalışmayı daha ileri taşıdıklarını ve sistemi dinamik hale getirdiklerini açıkladı. Hazırlanan program, Avrupa Meteoroloji Merkezi'nden alınan 3 günlük hava tahmin verileriyle yağış durumuna bağlı güncel bir heyelan haritası üretebiliyor. Kutoğlu, “26 Nisan'da yapılan hesaplamada, ilerideki yağış miktarına göre risk ihtimallerinin bazı bölgelerde yükseldiğini görüyoruz” ifadelerini kullandı.
Çalışmanın kamu kurumları ve afetle ilgili kuruluşlar için faydalı olabileceğini belirten Kutoğlu, Zonguldak'ın yüksek eğim miktarları nedeniyle sıkça heyelan yaşanan bölgelerin başında geldiğini hatırlattı. Haritanın Zonguldak genelinde yerleşim yerlerinin daha dikkatli planlanmasında karar vericiler ve yerel yönetimler açısından önemli olacağını vurguladı.
