Meclis gündeminde yer alan düzenleme, ekonomik ömrünü tamamlamış araçların trafikten çekilmesini ve araç parkının yenilenmesini hedefliyor. Ancak mevcut aşamada hurda teşvikine ilişkin teklif henüz yasalaşmış değil. Düzenlemenin yürürlüğe girebilmesi için komisyon sürecinin tamamlanması, Genel Kurul’da kabul edilmesi ve Resmi Gazete’de yayımlanması gerekiyor.
Hurda teşviki nedir?
Hurda teşviki, belirli yaşın üzerindeki araçların trafikten çekilmesi karşılığında araç sahiplerine yeni araç alımında vergi avantajı sağlanmasını amaçlayan bir uygulama olarak biliniyor. Bu tür düzenlemelerle hem çevreye daha fazla zarar veren eski araçların sayısının azaltılması hem de trafikte güvenlik standardının yükseltilmesi hedefleniyor.
Gündemdeki teklifte öne çıkan başlık ise 20 yaş ve üzerindeki araçların bir daha kullanılmamak üzere hurdaya ayrılması karşılığında, araç sahiplerine yeni araç alımında Özel Tüketim Vergisi muafiyeti sağlanması oldu.
Hurda teşviki Meclis’ten geçti mi?
Araç sahiplerinin en çok merak ettiği konu, düzenlemenin yasalaşıp yasalaşmadığı. Güncel tabloya göre hurda teşviki henüz Meclis’ten geçmedi. Teklifin komisyon aşamasında olduğu görülüyor.
Bu nedenle vatandaşların şu an için “hurda aracımı teslim ederek ÖTV’siz araç alabilirim” düşüncesiyle işlem yapmaması gerekiyor. Başvuru şartları, hangi araçların kapsama alınacağı, muafiyetin oranı ve destekten kimlerin yararlanabileceği ancak yasa süreci tamamlandıktan sonra kesinleşecek.
Hangi araçlar kapsama girebilir?
Meclis’e sunulan teklifin özetinde 20 yaş ve üzerindeki araçlar vurgulanıyor. Kamuoyunda ise uzun süredir 25 yaş ve üzeri araçların da kapsama alınabileceğine yönelik beklentiler konuşuluyor.
Düzenleme yasalaşırsa, hurdaya ayrılacak aracın sahibinin üzerine kayıtlı olması, aracın trafikten tamamen çekilmesi ve bir daha kullanılmamak üzere hurda işleminin yapılması gibi şartların aranması bekleniyor. Ancak bu detaylar henüz kesinleşmiş değil.
ÖTV’siz araç alımı herkesi kapsayacak mı?
Hurda teşvikiyle ilgili en dikkat çeken beklenti, eski aracını hurdaya ayıran vatandaşlara yeni araç alımında ÖTV avantajı sağlanması. Ancak bu avantajın tüm araçları mı kapsayacağı, yalnızca yerli üretim araçlarla mı sınırlı olacağı ya da belirli fiyat limitleri uygulanıp uygulanmayacağı henüz netleşmedi.
Kulislerde yerli üretim araçların destek kapsamında öne çıkabileceği konuşuluyor. Böyle bir modelin tercih edilmesi halinde düzenleme, hem eski araçların trafikten çekilmesini hem de yerli otomotiv üretiminin desteklenmesini amaçlayacak.
Eski araçlar neden gündemde?
Türkiye’de trafikteki yaşlı araç sayısının fazla olması, hurda teşviki beklentisini artıran başlıca nedenler arasında yer alıyor. Eski araçlar; yüksek yakıt tüketimi, çevreye daha fazla emisyon salımı, bakım maliyetlerinin artması ve trafik güvenliği açısından taşıdığı riskler nedeniyle tartışma konusu oluyor.
Hurda teşvikiyle birlikte bu araçların sistemden çıkarılması, hem vatandaşın daha güvenli ve yeni araçlara erişimini kolaylaştırabilir hem de otomotiv piyasasında hareketlilik oluşturabilir.
Depremzedeler için de beklenti var
Hurda araç düzenlemesiyle ilgili Meclis’te yapılan değerlendirmelerde deprem bölgelerinde kullanılamaz hale gelen araçlara da dikkat çekilmişti. Depremlerde hurdaya çıkan araçlar nedeniyle mağduriyet yaşayan vatandaşlar için vergi ve kayıt işlemlerinde kolaylık sağlanması gerektiği ifade ediliyor.
Bu nedenle olası düzenlemenin yalnızca yaşlı araç sahiplerini değil, afet nedeniyle aracını kaybeden ya da kullanamaz hale gelen vatandaşları da ilgilendirebileceği değerlendiriliyor.
Başvuru süreci başladı mı?
Hurda teşviki için şu an resmi bir başvuru süreci başlamış değil. Düzenleme yasalaşmadan herhangi bir başvuru ekranı, kurum duyurusu veya uygulama takvimi bulunmuyor.
Vatandaşların bu süreçte özellikle sosyal medyada dolaşan “başvurular başladı”, “ÖTV’siz araç listesi açıklandı” veya “hemen hurda teslimi yapılabilir” gibi doğrulanmamış iddialara karşı dikkatli olması gerekiyor.
Piyasalarda beklenti arttı
Hurda teşviki beklentisi, ikinci el ve sıfır otomobil piyasasında da yakından takip ediliyor. Düzenlemenin yasalaşması halinde eski araç sahiplerinin sıfır otomobile yönelmesi, otomotiv sektöründe talebi artırabilir.
Buna karşın düzenlemenin kapsamı geniş tutulursa kamu maliyesine etkisi, sınırlı tutulursa vatandaş beklentilerinin ne ölçüde karşılanacağı tartışma konusu olabilir. Bu nedenle teklifin komisyon sürecinde nasıl şekilleneceği kritik önem taşıyor.
Son durum: Yasa henüz çıkmadı
Hurda teşviki konusunda en net bilgi, düzenlemenin henüz yasalaşmadığı. Meclis’teki teklif komisyon aşamasında bulunuyor. Sürecin tamamlanması halinde kapsam, başvuru şartları, araç yaş sınırı, ÖTV muafiyetinin oranı ve yararlanabilecek kişi grupları resmi olarak açıklanacak.
Araç sahipleri ise gözünü Meclis’ten gelecek yeni açıklamalara çevirmiş durumda. Düzenleme kabul edilirse, Türkiye’de eski araçların trafikten çekilmesi ve yeni araç alımının desteklenmesi adına önemli bir adım atılmış olacak.
