Talasemi Nedir?
Dr. Behçet Uz Çocuk Hastalıkları ve Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesinde çalışan Çocuk Hematoloji Uzmanı Prof. Dr. Yeşim Oymak, halk arasında ‘Akdeniz anemisi' olarak bilinen talasemi hastalığının kalıtsal bir kan hastalığı olduğunu belirtti. Bu hastalık, kandaki oksijeni dokulara taşıyan hemoglobin adlı proteinin yapımındaki bozukluk nedeniyle ortaya çıkıyor. Prof. Oymak, talasemi hastalığının özellikle çocukluk döneminde ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğini ifade etti. Hemoglobinin kırmızı kan hücrelerinin temel bileşeni olduğunu vurgulayan Oymak, bu yapının yeterince üretilememesi durumunda ağır kansızlık geliştiğini kaydetti.
Evlilik Öncesi Tarama Programlarının Önemi
Hastalığın genetik geçişli olduğunu vurgulayan Oymak, taşıyıcı bireylerin çoğu zaman herhangi bir belirti göstermeden yaşamlarını sürdürebildiğini dile getirdi. Anne ve babanın her ikisinin de taşıyıcı olması durumunda çocukta ağır talasemi tablosunun ortaya çıkabileceğini aktaran Oymak, bu nedenle evlilik öncesi tarama programlarının hastalıktan korunmada büyük önem taşıdığını ifade etti.
Belirtiler ve Erken Tanı
Talasemi hastası çocuklarda belirtilerin doğumdan hemen sonra görülmeyebildiğini belirten Prof. Dr. Yeşim Oymak, ‘Bebekler anne karnındayken farklı bir hemoglobin yapısı kullanır. Doğumdan birkaç ay sonra erişkin tipi hemoglobine geçiş başladığında hastalık belirtileri ortaya çıkar' dedi. Ailelerin özellikle solukluk, halsizlik, iştahsızlık, sık enfeksiyon geçirme, karında şişlik ve büyüme geriliği gibi belirtiler konusunda dikkatli olması gerektiğini söyleyen Oymak, erken tanının tedavi sürecinde büyük fark oluşturduğunu vurguladı.
Düzenli Kan Nakli ve Tedavi Süreci
Talaseminin ağır formunda hastaların yaşam boyu düzenli kan transfüzyonuna ihtiyaç duyduğunu ifade eden Oymak, bu çocukların genellikle 3-4 haftada bir kan almak zorunda kaldığını belirtti. Kan bağışının bu hastalar için hayati önemde olduğunu vurgulayan Oymak, ‘Düzenli kan bulunamadığında hastaların yaşamı ciddi risk altına giriyor. Bu nedenle gönüllü kan bağışı çok büyük önem taşıyor' diye konuştu. Sık yapılan kan nakillerinin vücutta demir birikimine yol açtığını da anlatan Oymak, özellikle kalp, karaciğer ve hormon bezlerinde biriken demirin organ hasarına neden olabileceğini söyledi. Bu nedenle hastaların demiri vücuttan uzaklaştıran özel ilaçlarla düzenli takip edildiğini kaydetti.
Yeni Tedavi Yöntemleri
Günümüzde uygun donör bulunduğunda yapılan kemik iliği nakli, talasemide en etkili tedavi yöntemlerinden biri olarak öne çıkıyor. Son yıllarda geliştirilen yeni ilaçlar ve gen tedavisi çalışmalarının da umut verici sonuçlar ortaya koyduğunu ifade eden Oymak, Türkiye'de uzun yıllardır uygulanan evlilik öncesi taşıyıcılık taramalarının önemli bir koruyucu sağlık hizmeti olduğunu belirtti. Toplumda farkındalığın artmasıyla yeni hasta doğumlarının önüne geçilebileceğini sözlerine ekledi.
