COP31 karar taslağı, Antalya'da yürütülen iklim müzakerelerinde ülkelerin yazılı görüşlerinin alınmasının ardından gelecek haftanın başında yayımlanacak. Müzakereler Başkanı Chris Bowen, konferansın ilk haftasına ilişkin değerlendirmesinde, ikinci haftada bakanlar düzeyinde görüşmeler yapılacağını ve tarafların uzlaşabileceği bir sonuç için çalışılacağını söyledi.
COP31 karar taslağı nasıl hazırlanacak?
Türkiye'nin ev sahipliğinde düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı, 9-20 Kasım 2026 tarihlerinde Antalya'da gerçekleştiriliyor. Konferansın başkanlığını Murat Kurum üstlenirken müzakereleri Avustralya İklim Değişikliği ve Enerji Bakanı Chris Bowen yönetiyor.
Bowen, basın toplantısında, karar metninde hangi konuların yer almasını istediklerine ilişkin taraflarla heyet başkanları düzeyinde görüşmeler yapıldığını anlattı. Ülkelerin değerlendirmelerini içeren bir belgenin paylaşıldığını, ancak bunun henüz taslak karar metni olmadığını vurguladı.
Taraflardan belgeye ilişkin yazılı görüşlerini 14 Kasım akşamına kadar iletmeleri istendi. Bowen, bu görüşlerin bir araya getirilmesiyle başkanlık öncülüğündeki ilk taslağın hazırlanacağını, konferansın sonuna doğru metnin yeniden düzenleneceğini belirtti.
Müzakereler başkanı, bazı konularda teknik çalışmaların süreceğini, bazı başlıkların ise bakanlar düzeyinde siyasi çözüm gerektirdiğini ifade etti. Konferansın kapanışı 20 Kasım için planlanıyor.
Türkiye ve Avustralya müzakereleri birlikte yürütüyor
Bowen, Türkiye ve Avustralya ekiplerinin yakın koordinasyon içinde çalıştığını ve görev paylaşımı yaptığını söyledi. Bu düzenin kendisine lojistik konular yerine müzakerelere odaklanma imkânı sağladığını belirtti.
Kurum ile gün içinde birkaç kez görüştüklerini aktaran Bowen, iki ülkenin deneyimlerinden yararlanmanın sürece katkı sağladığını dile getirdi. Avustralya'nın ev sahipliği adaylığından çekilmesinin ardından Antalya'daki konferans için Türkiye'nin ev sahipliği, Avustralya'nın ise müzakereleri yönetmesi yönünde bir düzenleme yapılmıştı.
Adil geçiş ve fosil yakıtlar gündemde
İlk haftada ele alınan başlıklar arasında Adil Geçiş Mekanizması, emisyon azaltımı ve iklim finansmanı çalışma programları ile Paris Anlaşması'nın finans akışlarıyla ilgili 2.1(c) maddesi yer aldı. Bowen, bu konularda yapıcı görüşmeler yürütüldüğünü söyledi.
Bowen, Adil Geçiş Mekanizması için kapsamlı bir taslağın yayımlandığını ve metnin ikinci haftadaki görüşmelere temel oluşturabileceğini açıkladı. Görüşülen seçenekler arasında ülkelerin finansman ve uzmanlığa erişimini kolaylaştıracak bir eşleştirme hizmeti, bilgi paylaşımı ve mevcut girişimler arasındaki koordinasyon bulunuyor.
Fosil yakıtlardan uzaklaşma ifadesinin nihai kararda yer alıp almayacağı sorulan Bowen, metnin içeriği hakkında şimdiden değerlendirme yapamayacağını söyledi. Brezilya da zirvenin ilk haftasında fosil yakıtlardan uzaklaşmaya yönelik bir yol haritası sunmuştu.
Elektrifikasyona ilişkin değerlendirmesinde eylem gündemi ile resmî müzakerelerin ayrı süreçler olduğunu belirten Bowen, bu alandaki girişimlerin doğrudan karar metnine aktarılamayacağını ifade etti. Tarım başlığındaki anlaşmazlıklar nedeniyle görüşmelerin Bonn'daki bir sonraki oturuma taşınacağını da açıkladı.
İklim finansmanına erişim ve genç çiftçiler
Bowen, gelişmekte olan küçük ada devletlerinin iklim değişikliğine uyum için sağlanan finansmandan aldığı payın yalnızca yüzde 0,2 olduğunu söyledi. Bu düzeyi yetersiz bulduğunu belirterek söz konusu ülkelerle en az gelişmiş ülkelerin finansmana erişimini kolaylaştırmak için bir çalışma grubu kurulduğunu açıkladı.
Çalışma kapsamında çok taraflı kalkınma bankalarıyla çözüm geliştirilmesi hedefleniyor. Bowen, iklim etkileriyle karşı karşıya olan ülkelerin karmaşık finansman başvurularını yürütmekte zorlandığını belirtti.
Pasifik Dayanıklılık Fonu'na da değinen Bowen, Minderoo Foundation'ın 5 milyon ABD doları tutarındaki katkısını memnuniyetle karşıladığını ve ülkelerle finansman görüşmelerinin sürdüğünü söyledi. Konferansın, hükümetlerin 1,5 derece hedefinden vazgeçmediğini göstermesi gerektiğini de vurguladı.
Toplantıya katılan COP31 Başkanlığı Gençlik İklim Şampiyonu Sally Higgins ise genç çiftçilerin işletmelerini büyütmesini desteklemek için Back Future Farmers adlı küresel kampanyayı başlattığını açıkladı. Higgins, tarım kuruluşlarını, finansman sağlayıcılarını, özel sektörü ve hükümetleri genç çiftçiler için iş birliğine çağırdı.
