Frankenstein'ın Soruları Günümüzde Yeniden Gündemde
Biruni Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Biyomedikal Mühendisliği Bölümünden Dr. Öğr. Üyesi Elif Karaman, Mary Shelley'nin 1818 yılında kaleme aldığı Frankenstein romanında yer alan soruların, günümüzde biyoteknoloji ve protein mühendisliği alanındaki gelişmelerle yeniden gündeme geldiğini aktardı. Biruni Üniversitesi'nden yapılan açıklamada görüşlerine yer verilen Karaman, bir dönem yalnızca bilim kurgu olarak değerlendirilen pek çok fikrin artık üniversite laboratuvarlarında somut karşılık bulduğunu vurguladı.
Modern Biyoteknoloji ve Hastalıklarla Mücadele
Karaman, Frankenstein'ın yayımlandığı dönemde bilimin doğanın sınırlarını zorladığına dair çarpıcı bir anlatı sunduğunu belirterek, günümüzde aynı soruların biyoteknoloji, moleküler tasarım ve rekombinant protein üretimi gibi alanlarda gerçek bilimsel tartışmaların parçası haline geldiğini kaydetti. Modern biyoteknolojinin doğayı sadece taklit etmenin ötesine geçtiğini söyleyen Karaman, biyolojik sistemlerin kontrollü biçimde yeniden tasarlanabileceğini vurguladı. Araştırmacıların mikroorganizmaları biyolojik üretim platformlarına dönüştürdüğünü ve insan vücudunun ürettiği proteinleri laboratuvar ortamında sentezleyebildiğini ifade eden Karaman, bu çalışmaların temel amacının hastalıklarla mücadele etmek, yeni tedaviler geliştirmek ve yaşam kalitesini artırmak olduğunu belirtti.
Biyomoleküler Tasarım ve Sorumluluk
Yürütülen biyomoleküler tasarım ve rekombinant protein çalışmaları, doğanın kullandığı moleküler sistemlerin laboratuvar ortamında nasıl üretilebileceğini ve işlevlerinin nasıl yeniden düzenlenebileceğini ortaya koyduğunu belirten Karaman, bu çalışmaların 'canavar üretmek' gibi bir fikirle ilgisi olmadığını ifade etti. Geliştirilen biyomoleküler yaklaşımların enfeksiyon tedavisinden hedefe yönelik biyolojik ilaçlara, çevresel sorunların çözümünden sürdürülebilir üretim teknolojilerine kadar geniş bir alanda kullanım potansiyeli taşıdığını aktardı.
Bilimsel Güç ve Sorumluluk Arasındaki Denge
Karaman, Frankenstein anlatısının günümüze verdiği en önemli mesajlardan birinin bilimsel sorumluluk olduğunu vurgulayarak, 'Frankenstein'ın trajedisi, sonuçları yeterince öngörmeden ilerlemesiydi. Bugün bilim dünyası yalnızca ‘yapabilir miyiz?' sorusunu değil, aynı zamanda ‘yapmalı mıyız?' sorusunu da tartışıyor.' dedi. Günümüz biyoteknolojisi, biyoetik ve biyogüvenlik ilkeleri çerçevesinde ilerliyor. Bilimsel güç arttıkça sorumluluk da artıyor.
Doğanın Yeniden Tasarımı ve Bilim Kurgu
Protein mühendisliği sayesinde yalnızca hastalıklı dokuda aktifleşen, belirli biyolojik mekanizmaları hedef alan veya çevresel problemlerin çözümüne katkı sağlayan 'akıllı biyomoleküller' geliştirilebiliyor. Karaman, doğanın artık sadece kopyalanmadığını, bilinçli biçimde yeniden tasarlandığını ifade etti. Mary Shelley'nin iki yüzyıl önce edebiyat aracılığıyla ortaya koyduğu soruların, bugün üniversite laboratuvarlarında bilimsel ve etik boyutlarıyla yeniden ele alındığını belirten Karaman, 'Belki de asıl soru, Frankenstein'ın gerçekten bir korku hikayesi olup olmadığı değil; bilimin geleceğine dair erken bir sezgi taşıyıp taşımadığıdır.' dedi. Bugün ortaya çıkan tablo, bilim kurgu ile bilimsel gerçeklik arasındaki mesafenin giderek kapandığını gösteriyor.
