Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın fonlama politikasındaki değişikliklerin bankaların maliyetlerine yansımaya başladığı belirtiliyor. Ekonomist Muhammet Bayram, bankaların daha uygun maliyetlerle fonlanmaya başlamasının hem mevduat hem de kredi faizlerini aşağı çektiğini ifade etti.
Mevduat faizleri yüzde 36-38 bandına geriledi
Birikimlerini vadeli mevduatta değerlendirenlerin yakından takip ettiği faiz oranlarında son dönemde önemli bir değişim yaşanıyor.
Bayram'ın değerlendirmesine göre daha önce yüzde 40'ın üzerinde seyreden mevduat faizleri birçok noktada yüzde 37-38 seviyelerine kadar geriledi. Bazı kamu bankalarında ise oranların yüzde 36 seviyesine kadar indiği ifade ediliyor.
Bankaların geçmiş dönemde kredi kullandırabilmek için daha fazla mevduata ihtiyaç duyması, tasarruf sahiplerine sunulan faizlerin yükselmesinde etkili olmuştu. Fonlama koşullarının değişmesiyle birlikte bankaların mevduat toplamak için yüksek faiz verme ihtiyacının da azalabileceği değerlendiriliyor.
Kredi faizlerinde yüzde 40-43 seviyeleri görülmeye başladı
Faizlerdeki hareket yalnızca mevduat hesaplarıyla sınırlı kalmadı. Kredi tarafında da aşağı yönlü değişim yaşandığı belirtiliyor.
Ekonomist Muhammet Bayram'ın verdiği bilgilere göre bazı tüketici ve ticari kredi faizleri yüzde 40-43 bandına kadar geriledi. Yakın geçmişte yüzde 50 seviyelerini gören kredi faizleri dikkate alındığında bu düşüş kredi kullanmayı planlayan vatandaşlar ve işletmeler açısından önem taşıyor.
Ancak bankaların müşteriye sunduğu gerçek kredi maliyeti; kredi türü, vade, kredi notu, müşteri profili, sigorta, tahsis ücreti ve çeşitli komisyonlara göre değişiklik gösterebiliyor.
Kredi çekecekler masraf ve komisyonlara dikkat
Kredi kullanmayı düşünenlerin yalnızca ilan edilen faiz oranına bakmaması gerekiyor. Bankaların uyguladığı dosya masrafları, tahsis ücretleri ve farklı komisyonlar toplam geri ödeme tutarını artırabiliyor.
Bayram da faiz oranlarının yanında ek ücretlerin dikkate alınması gerektiğine işaret ederek, özellikle işletmeler açısından finansmana erişimin gerçek maliyetinin faiz oranının üzerinde oluşabileceğini belirtti.
Bu nedenle kredi karşılaştırması yaparken aylık faizden çok toplam geri ödeme tutarı ve yıllık maliyet oranının dikkate alınması önem taşıyor.
Kamu bankaları faiz düşüşünde öne çıktı
Faizlerdeki gerilemenin ilk olarak bazı kamu bankalarında daha belirgin hale geldiği ifade ediliyor. Özel bankaların da fonlama maliyetlerindeki düşüşe paralel şekilde faiz oranlarında değişikliğe gitmeye başladığı belirtiliyor.
Bankaların daha düşük maliyetle kaynak sağlayabilmesi kredi faizleri üzerinde aşağı yönlü baskı oluştururken, eğilimin devam edip etmeyeceğini Merkez Bankası'nın önümüzdeki dönemde izleyeceği para politikası belirleyecek.
TCMB, politika faizine ilişkin kararlarını önceden açıklanan Para Politikası Kurulu takvimi kapsamında alıyor ve kararlarını toplantı gününde kamuoyuna duyuruyor.
Konut ve ihtiyaç kredilerinde faiz düşer mi?
Faizlerdeki aşağı yönlü eğilimin devam etmesi durumunda gözler özellikle konut ve ihtiyaç kredilerine çevrilecek.
Bankaların fonlama maliyetlerinin daha da gerilemesi ve para politikasında uygun şartların oluşması durumunda tüketici kredilerinde yeni faiz indirimleri gündeme gelebilir. Ticari kredi faizlerindeki düşüş ise şirketlerin finansmana erişimini kolaylaştırabilecek önemli gelişmelerden biri olarak değerlendiriliyor.
Bununla birlikte mevcut seviyelerin her banka ve her müşteri için aynı olmadığı unutulmamalı. Bankaların güncel mevduat ve kredi teklifleri müşteri profiline, tutara ve vadeye göre önemli ölçüde farklılaşabiliyor.
Mevduat yatırımcısının getirisi azalabilir
Kredi kullanacaklar açısından faizlerin gerilemesi olumlu bir gelişme olarak görülürken, parasını vadeli mevduatta değerlendirenler açısından tablo farklı.
Mevduat faizinin yüzde 40'ın üzerindeki seviyelerden yüzde 36-38 bandına doğru gerilemesi, aynı miktardaki birikimin vade sonunda sağlayacağı faiz gelirinin de azalması anlamına geliyor.
Bu nedenle önümüzdeki dönemde hem mevduat sahiplerinin hem de kredi kullanmayı planlayanların bankaların güncel kampanyalarını ve Merkez Bankası'nın faiz kararlarını yakından takip etmesi bekleniyor.
