Peki tarım dışı istihdam yükselirse altın neden düşebiliyor? Veri düşük gelirse altın neden yükselebiliyor?

Aslında mantık oldukça basit.

Önce tarım dışı istihdam nedir?

Tarım dışı istihdam verisi, ABD'de tarım sektörü dışında kaç kişinin işe girdiğini gösterir.

Veri her ay açıklanır ve piyasalar açıklama öncesinde bir tahmin oluşturur.

Örneğin piyasa 100 bin kişilik istihdam artışı bekliyorsa ve veri 180 bin gelirse bu güçlü bir sonuç olarak değerlendirilir.

Eğer veri 40 bin gelirse bu kez ABD iş gücü piyasasının zayıfladığı düşünülebilir.

Altının asıl tepkisi de burada başlar.

Veri güçlü gelirse altına ne olur?

Tarım dışı istihdam beklentilerin üzerinde gelirse piyasa genellikle şu şekilde düşünür:

ABD ekonomisi güçlü.

İnsanlar iş buluyor.

Ekonomi ciddi şekilde yavaşlamıyor.

Bu durumda ABD Merkez Bankası'nın faizleri düşürmek için acele etmeyebileceği beklentisi güçlenebilir.

Faizlerin yüksek kalacağı beklentisi ise doları ve ABD tahvil faizlerini destekleyebilir.

Dolar güçlendiğinde altın çoğu zaman baskı altında kalır.

Kısaca:

Güçlü istihdam verisi → Dolar güçlenebilir → Altın düşebilir.

Ancak bu her zaman kesin bir kural değildir.

Veri zayıf gelirse altın ne olur?

Tarım dışı istihdam beklentilerin altında kalırsa piyasa bu kez ABD ekonomisinin yavaşladığını düşünebilir.

Bu durumda yatırımcılar Fed'in faiz indirimine daha yakın olabileceğini fiyatlamaya başlayabilir.

Faiz indirimi beklentisi doların zayıflamasına ve tahvil faizlerinin düşmesine yol açabilir.

Bu tablo genellikle altın için olumlu kabul edilir.

Basit haliyle:

Zayıf istihdam verisi → Faiz indirimi beklentisi artabilir → Dolar gerileyebilir → Altın yükselebilir.

Neden faiz altın için bu kadar önemli?

Altın faiz getiren bir yatırım değildir.

Bankadaki mevduat ya da tahvil faiz getirirken, fiziksel altın size düzenli faiz ödemez.

Bu nedenle faizler yüksek olduğunda yatırımcıların bir bölümü faiz getiren araçlara yönelebilir.

Faizler düşmeye başladığında ise altın daha cazip hale gelebilir.

Bu yüzden altın yatırımcısı yalnızca tarım dışı istihdama değil, verinin Fed'in faiz politikasını nasıl değiştireceğine bakar.

Sadece istihdam rakamına bakmak yeterli mi?

Hayır.

En çok yapılan hatalardan biri yalnızca manşet tarım dışı istihdam rakamına bakmaktır.

Aynı anda üç önemli veri daha takip edilir:

  • İşsizlik oranı
  • Ortalama saatlik kazançlar
  • Önceki ayların revizyonları

Örneğin tarım dışı istihdam güçlü gelebilir ancak işsizlik oranı da yükselmiş olabilir.

Ya da istihdam güçlü gelirken ücret artışları ciddi şekilde yavaşlayabilir.

Bu durumda piyasanın ilk tepkisi kısa sürede tersine dönebilir.

Altın neden veri açıklandığında bir anda yükselip sonra düşüyor?

Bu durum oldukça sık görülür.

Tarım dışı istihdam açıklandığı anda bilgisayar algoritmaları veriye saniyeler içinde tepki verir.

Bu nedenle ons altın birkaç dakika içerisinde sert şekilde yukarı veya aşağı hareket edebilir.

Ancak yatırımcılar raporun tamamını okumaya başladığında ilk hareketin yanlış olduğu düşünülebilir.

Örneğin:

Tarım dışı istihdam yüksek gelir ve altın ilk anda düşer.

Fakat birkaç dakika sonra önceki ayların istihdam rakamlarının ciddi şekilde aşağı revize edildiği görülür.

Bu kez altın yeniden yükselmeye başlayabilir.

Bu yüzden ilk birkaç dakikadaki hareket her zaman kalıcı olmayabilir.

Ons altın mı gram altın mı daha çok etkilenir?

Tarım dışı istihdam verisinin doğrudan etkilediği fiyat ons altındır.

Gram altın ise iki farklı değişkenden etkilenir:

Ons altın fiyatı + dolar/TL kuru

Bu nedenle ons altın düşerken gram altın aynı oranda düşmeyebilir.

Örneğin ABD verisi sonrasında ons altın gerilerken dolar/TL yükselirse, kurdaki artış gram altındaki düşüşü sınırlayabilir.

Tam tersi de mümkündür.

Ons altın yükselirken dolar/TL gerilerse gram altındaki yükseliş daha sınırlı kalabilir.

Basit bir örnek

Piyasa tarım dışı istihdamın 100 bin artmasını bekliyor olsun.

Veri 200 bin gelirse

ABD ekonomisinin güçlü olduğu düşünülebilir.

Fed'in faiz indirimini geciktirebileceği beklentisi oluşabilir.

Dolar güçlenebilir.

Ons altın gerileyebilir.

Veri 30 bin gelirse

ABD ekonomisinin yavaşladığı düşünülebilir.

Fed'in faiz indirimine yaklaşabileceği beklentisi güçlenebilir.

Dolar zayıflayabilir.

Ons altın yükselişe geçebilir.

Temel mantık bu kadar basittir.

Altın yatırımcısı veri günü neye bakmalı?

Tarım dışı istihdam günü yalnızca açıklanan sayıya bakmak yerine birkaç noktayı birlikte değerlendirmek daha doğru olur.

Öncelikle açıklanan rakamın piyasa beklentisinden ne kadar farklı olduğuna bakılmalı.

Ardından işsizlik oranı ve ücret artışları kontrol edilmeli.

Daha sonra dolar endeksi ve ABD tahvil faizlerinin nasıl tepki verdiği izlenebilir.

Çünkü altının gerçek yönü çoğu zaman bu göstergelerle birlikte ortaya çıkar.

En basit formülü unutmayın

Altın yatırımcısının aklında tutabileceği en basit formül şöyle:

ABD ekonomisi çok güçlü → Faizler yüksek kalabilir → Altın baskılanabilir.

ABD ekonomisi zayıflıyor → Faiz indirimi ihtimali artabilir → Altın destek bulabilir.

Ancak piyasalar her zaman tek bir veriye göre hareket etmez.

Enflasyon, savaşlar, merkez bankalarının altın alımları, doların seyri ve küresel ekonomik riskler de altının yönünü değiştirebilir.

Bu nedenle tarım dışı istihdam altın için çok önemli bir veri olsa da tek başına bütün resmi anlatmaz.