Üniversite tercihlerini mesleklerin geleceğine göre şekillendirmek isteyen adaylar için dikkat çeken bir gelişme yaşandı. Yükseköğretim Kurulu, 2026-2027 eğitim öğretim yılında üniversitelerde 7 yeni lisans ve 9 yeni ön lisans programının açılacağını duyurdu.
Yeni bölümler yalnızca bilgisayar ve mühendislik alanlarıyla sınırlı tutulmadı. Yapay zekâ; tarih, felsefe ve işletme gibi sosyal bilimlerle bir araya getirilirken sağlık, finans, savunma sanayisi, ilaç üretimi, hayvancılık ve balıkçılık alanlarında da yeni eğitim modelleri oluşturuldu.
Toplam 16 bölümün 2026 YKS tercih kılavuzunda ilk kez yer alacağı bildirildi.
Tercih döneminin en büyük sürprizi: 4 yıllık Paramedik bölümü
Açıklanan programlar arasında en fazla dikkat çekenlerden biri Paramedik lisans programı oldu.
Paramedik eğitimi Türkiye’de bugüne kadar çoğunlukla İlk ve Acil Yardım adı altında iki yıllık ön lisans programı olarak veriliyordu. Yeni düzenlemeyle Paramedik adıyla dört yıllık lisans programı da tercih kılavuzuna girecek.
Programın hangi üniversitelerde açılacağı, öğrenci kontenjanı, mezunların görev tanımları ve mevcut ön lisans mezunlarından farklı yetkilere sahip olup olmayacakları henüz açıklanmadı.
Bu ayrıntıların 2026 YKS tercih kılavuzunun yayımlanmasıyla netleşmesi bekleniyor.
Tarihçiler ve felsefeciler yapay zekâ eğitimi alacak
YÖK’ün yeni bölüm kararındaki en dikkat çekici değişimlerden biri de yapay zekânın sosyal bilimlere taşınması oldu.
“Tarih ve Yapay Zekâ” ile “Felsefe ve Yapay Zekâ” programları sayesinde öğrencilerin yalnızca klasik tarih veya felsefe dersleri alması değil; dijital arşivler, veri analizi, yapay zekâ etiği, metin işleme ve algoritmaların toplumsal etkileri konusunda da eğitim görmesi hedefleniyor.
İşletme ve Yapay Zekâ bölümünde ise şirket yönetimi, pazarlama, finans ve insan kaynakları gibi geleneksel işletme derslerinin veri analitiği ve yapay zekâ uygulamalarıyla birleştirilmesi bekleniyor.
YÖK, bu programlarla yapay zekâ eğitimini mühendislik ve bilgisayar bilimlerinin dışına çıkarmayı amaçlıyor.
2026’da açılacak 7 yeni lisans bölümü
2026 YKS tercih kılavuzunda ilk kez yer alması planlanan lisans programları şöyle:
Tarih ve Yapay Zekâ
Tarihî belgelerin sayısallaştırılması, büyük arşivlerin incelenmesi ve yapay zekâ destekli tarih araştırmaları üzerine eğitim verilmesi bekleniyor.
Felsefe ve Yapay Zekâ
Yapay zekâ etiği, algoritmik kararların toplumsal sonuçları, insan-makine ilişkisi ve teknoloji felsefesi gibi alanlara odaklanacak.
İşletme ve Yapay Zekâ
İşletme yönetimi ile veri analizi, otomasyon ve yapay zekâ destekli karar sistemlerini bir araya getirecek.
Finansal Teknoloji
Dijital bankacılık, ödeme sistemleri, blok zinciri, finansal veri analizi ve teknoloji tabanlı finans hizmetlerine yönelik insan kaynağı yetiştirecek.
Biyoteknoloji ve Genetik
Genetik araştırmalar, biyoteknolojik ürün geliştirme, sağlık, tarım ve ilaç sanayisine yönelik çalışmaların bir arada yürütülmesi hedeflenecek.
Paramedik
Acil sağlık hizmetlerine yönelik eğitimin lisans düzeyine taşınmasını sağlayacak. Programın ders içeriği ve mezuniyet sonrası yetkileri tercih kılavuzuyla netleşecek.
Balıkçılık Teknolojisi
Su ürünleri üretimi, sürdürülebilir balıkçılık, yetiştiricilik sistemleri ve deniz kaynaklarının verimli kullanılmasına yönelik eğitim verecek.
İki yıllık programlarda yapay zekâ ve oyun teknolojisi öne çıktı
Yeni ön lisans programlarında öğrencilerin daha kısa sürede belirli bir mesleki uzmanlık kazanarak iş hayatına geçmesi amaçlanıyor.
Yapay Zekâ Destekli Web Tasarımı ve Kodlama programında internet sitesi ve uygulama geliştirme süreçlerinde yapay zekâ araçlarının kullanımı öğretilecek.
Yapay Zekâ Destekli Tasarım ve Animasyon bölümünde ise grafik tasarım, görsel üretim, üç boyutlu modelleme ve animasyon tekniklerinin yeni nesil yazılımlarla birleştirilmesi bekleniyor.
Dijital Oyun Teknolojileri programı da oyun tasarımı, oyun motorları, grafik, yazılım ve etkileşimli içerik üretmek isteyen adaylara yönelik olacak.
2026’da açılacak 9 yeni ön lisans programı
Tercih kılavuzuna ilk kez girmesi planlanan iki yıllık programlar şöyle sıralandı:
- Yapay Zekâ Destekli Web Tasarımı ve Kodlama
- Yapay Zekâ Destekli Tasarım ve Animasyon
- Dijital Oyun Teknolojileri
- Mobil Güvenlik Teknolojileri
- İlaç Üretim Teknolojisi
- Patlayıcı ve Enerjetik Malzemeler Teknikerliği
- Hayvancılık Teknolojileri ve İşletmeciliği
- Laboratuvar Hayvanları
- Balıkçılık Teknolojisi
Yeni programların teknoloji kadar ilaç sanayisi, savunma sanayisi, tarım ve hayvancılık gibi doğrudan üretime dayanan alanlara da odaklandığı görülüyor.
“Patlayıcı ve Enerjetik Malzemeler Teknikerliği” ne iş yapacak?
Listenin en sıra dışı programlarından biri Patlayıcı ve Enerjetik Malzemeler Teknikerliği oldu.
Programın savunma sanayisi, madencilik, mühimmat üretimi, patlayıcı maddelerin güvenli şekilde depolanması ve kontrollü kullanımı gibi alanlara teknik personel yetiştirmesi bekleniyor.
Mobil Güvenlik Teknolojileri programı ise akıllı telefonlar, mobil uygulamalar ve taşınabilir cihazlardaki siber güvenlik açıklarının belirlenmesine yönelik eğitim verecek.
Hangi üniversitelerde açılacağı henüz belli değil
YÖK, 16 yeni programın 2026 YKS tercih kılavuzunda bulunacağını açıklasa da bölümlerin hangi üniversitelerde açılacağına ilişkin ayrıntılı liste henüz yayımlanmadı.
Kontenjanlar, taban puanlar ve başarı sıralamaları da ilk kez öğrenci alınacağı için önceden belli olmayacak. Adaylar tercihlerini önceki yılın taban puanına bakarak değil; üniversitenin akademik kadrosu, ders programı, uygulama imkânı ve sektör bağlantıları üzerinden yapmak zorunda kalacak.
Yeni bölümlerin ilk kez açılması, adaylar için hem fırsat hem de belirsizlik anlamına geliyor. İlk mezunların hangi unvanı kullanacağı ve kamu ile özel sektörde hangi pozisyonlarda çalışabileceği, bölüm seçilirken incelenmesi gereken en önemli konular arasında yer alacak.
İş bulamayan bölümlerde yeni dönem
YÖK Başkanı Erol Özvar, programların belirlenmesinde Türkiye’nin istihdam planlamasının, gelecekte ihtiyaç duyulacak mesleklerin ve sektörlerin beklentilerinin dikkate alındığını söyledi.
Özvar, iş gücüyle ve akademik üretkenlikle bağlantısı zayıflayan programlarda ısrar edilmemesi gerektiğini belirterek yükseköğretimdeki dönüşümün devam edeceğini açıkladı.
Bu açıklama, önümüzdeki yıllarda öğrenci talebi azalan ve mezunlarının istihdam sorunu yaşadığı bazı bölümlerin kontenjanlarının azaltılabileceği veya programların tamamen kapatılabileceği şeklinde değerlendiriliyor.
Yeni bölümler ne zaman tercih edilebilecek?
Yapay zekâ, finansal teknoloji, biyoteknoloji, paramedik ve dijital oyun gibi alanlarda açılacak yeni programlar, 2026 YKS tercih kılavuzunun yayımlanmasının ardından tercih edilebilecek.
Adayların yalnızca bölüm adına bakarak karar vermemesi; ders içeriklerini, staj olanaklarını, eğitim dilini, akademik kadroyu ve mezunlara verilecek unvanı dikkatle incelemesi gerekiyor.
Özellikle ilk kez öğrenci alacak bölümlerde geçmiş yıllara ait taban puan ve başarı sıralaması bulunmayacağı için adayların tercih listelerini hazırlarken daha dikkatli hareket etmesi önem taşıyor.
