Tera Portföy fonlarında son günlerde yaşanan gelişmeler yatırımcıların gündemindeki yerini koruyor. Bu kez dikkatler Tera Portföy Birinci Serbest Fon'a (TLY) çevrildi.

Ekonomim'in TEFAS verileri üzerinden yaptığı hesaplamaya göre, 28 Ağustos'ta yatırım fonlarına ilişkin yeni rehberin yayımlanmasının ardından TLY'deki yatırımcı sayısında hızlı bir düşüş başladı. 16 Eylül'e kadar olan dönemde fonun yatırımcı sayısındaki net azalışın 8 bin 560 kişi olduğu belirtildi.

Ancak kamuya açık veriler bu yatırımcıların kimliklerini göstermiyor. Dolayısıyla fondan çıkanların gerçek veya tüzel kişi dağılımı ile isimlerine ilişkin doğrulanmış bir liste bulunmuyor.

En sert hareket 1 ve 2 Eylül'de yaşandı

Verilerde en dikkat çekici tarihler eylül ayının ilk iki işlem günü oldu.

Ekonomim'in aktardığı hesaplamaya göre 1 Eylül'de fonda yaklaşık 28,4 milyar liralık net nakit çıkışı yaşanırken yatırımcı sayısı 469 kişi azaldı. Bir gün sonra, 2 Eylül'de ise 21,7 milyar liralık çıkışla birlikte 4 bin 335 yatırımcı fondan ayrıldı.

Takip eden günlerde de yatırımcı sayısındaki gerileme devam etti. 7 Eylül'de 1.034, 9 Eylül'de 743 yatırımcılık düşüş kaydedildi. 15 Eylül'de yatırımcı sayısında sınırlı bir artış görülmesine rağmen fondan 9 milyar lirayı aşan net para çıkışı yaşandığı aktarıldı.

Ekonomim toplam çıkışı 59,6 milyar TL olarak hesaplıyor. Bu tutar yayının kendi veri hesaplaması olduğundan, rakamı resmi kurumların açıkladığı kesinleşmiş bir toplam olarak değil, haber kaynağının hesaplaması olarak değerlendirmek gerekiyor.

102 bin 616 yatırımcı fonda kaldı

16 Eylül itibarıyla doğrulanabilen son TEFAS verilerinde TLY'nin fon büyüklüğü yaklaşık 243,6 milyar TL, yatırımcı sayısı ise 102 bin 616 kişi seviyesinde bulunuyordu.

Bu rakam, yaşanan çıkışlara rağmen çok sayıda yatırımcının gelişmeler başladığında hâlâ fonda bulunduğunu gösteriyor.

TLY'de temerrüt 17 Eylül'de açıklandı

TLY açısından kritik gelişme 17 Eylül akşamı geldi.

Tera Portföy, KAP'a yaptığı açıklamada Tera Portföy Birinci Serbest Fon'un katılma payı iade ödemelerinde temerrüt oluştuğunu bildirdi. Şirket, fon hesabının işlem yaptığı aracı kurumlarla mutabakat ve likidite yönetimi çalışmalarının sürdüğünü açıkladı.

Bu tarih önemli. Çünkü fondaki büyük yatırımcı çıkışlarının önemli bölümü, temerrüt açıklaması kamuoyuna duyurulmadan önce gerçekleşmiş durumda.

Satış ve ödeme sistemi de değiştirildi

TLY'de yatırımcıların para çekme sisteminde de önemli değişikliğe gidildi.

KAP'ta yayımlanan duyuruya göre daha önce fonun birim pay değeri her iş günü hesaplanıyor ve satış yapan yatırımcının parası T+2 iş gününde ödeniyordu.

Yeni uygulamada ise fon fiyatının ayda bir kez, ayın 15'inci günü hesaplanması ve satış bedellerinin ilgili fiyat hesaplama tarihinden sonraki 10'uncu iş gününde ödenmesi kararlaştırıldı. Yeni sistemin 17 Eylül saat 13.30'dan sonra verilen satış talimatlarında uygulanacağı bildirildi.

SPK düzenlemesi sonrası çıkışlar hızlandı

Yaşanan sürecin başlangıcında SPK'nın 28 Ağustos'ta açıkladığı yeni yatırım fonu düzenlemeleri bulunuyor.

SPK, özellikle bazı serbest ve para piyasası fonlarında düşük fiili dolaşıma sahip hisseler üzerinden ekonomik gerçeklerle açıklanması güç fiyat hareketlerinin gözlemlendiğini belirtti. Kurul, yeni düzenlemelerin fonlarda likidite riskini azaltmayı, manipülasyon imkanını sınırlamayı ve yatırımcı tasarruflarını korumayı amaçladığını açıkladı.

Yeni kuralların ardından bazı fonlarda satışların artması, portföylerdeki likit olmayan varlıkların nakde dönüştürülmesini zorlaştırdı ve fon sektöründe ciddi bir likidite baskısı oluştu.

Tasfiye sürecinde süre 6 aya çıkarıldı

SPK, 21 Eylül'de tasfiye kapsamındaki fonlarla ilgili yeni bir karar daha açıkladı. Buna göre daha önce bazı işlemler için öngörülen 3 aylık süre 6 aya çıkarıldı.

Kurul, bunun tasfiyenin mutlaka altı ay süreceği anlamına gelmediğini; piyasa koşullarına göre işlemlerin daha erken de tamamlanabileceğini özellikle vurguladı.

TLY ile TP2 aynı fon değil

Tera Portföy sürecinde en fazla karıştırılan noktalardan biri de fon kodları.

TLY, Tera Portföy Birinci Serbest Fon. TP2 ise Tera Portföy Para Piyasası (TL) Fonu. TP2'deki katılma payı iade ödemelerinde temerrüt 16 Eylül saat 20.28'de KAP'a bildirilmişti. TLY'deki temerrüt açıklaması ise 17 Eylül akşamı yapıldı.

Bu nedenle iki fondaki yatırımcı sayıları, satış emirleri ve ödeme süreçlerinin birbirinden ayrı değerlendirilmesi gerekiyor.

Sonuç olarak TLY'de temerrüt açıklamasından önce binlerce yatırımcının fondan çıktığı verilerle görülüyor. Ancak kamuya açık kayıtlarda “kimlerin çıktığına” ilişkin isim listesi bulunmuyor. Şu anda fonda kalan yatırımcılar açısından en kritik başlık ise tasfiye sürecinin hangi fiyatlarla ve ne kadar sürede tamamlanacağı.