Türkiye’de geri dönüşüm alışkanlıklarını değiştirecek Depozitosu Olan Ambalajlar Sistemi için geri sayım başladı. Bugün 24 Haziran 2026 olduğundan uygulamanın ülke genelinde devreye alınmasına yalnızca 7 gün kaldı.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda Türkiye Çevre Ajansı tarafından yürütülen sistem, 1 Temmuz 2026’dan itibaren 81 il ve 973 ilçeye yayılacak. Vatandaşlar belirlenen şartları taşıyan içecek ambalajlarını iade ederek ambalaj başına 1 TL alabilecek.
Her boş şişe 1 TL kazandırmayacak
Sistemdeki en önemli ayrıntı, her plastik veya cam şişenin kabul edilmeyecek olması. Para iadesinden yararlanabilmek için ambalajın üzerinde Depozitosu Olan Ambalajlar anlamına gelen “DOA” logosunun bulunması gerekecek.
DOA logosu taşımayan, sisteme kayıtlı olmayan veya fiziksel bütünlüğü bozulan ambalajlar makineler tarafından kabul edilmeyebilecek. Bu nedenle vatandaşların içecek ambalajlarını ezmeden, parçalamadan ve üzerindeki barkodu sökmeden saklaması önem taşıyor.
Hangi ambalajlar para kazandıracak?
Uygulamanın ilk aşamasında tek kullanımlık plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajları kapsama alınacak. Ambalajın hacminin 0,1 litre ile 3,01 litre arasında olması gerekecek.
Su, maden suyu, meyve suyu, gazlı içecek ve enerji içeceği gibi ürünlerin uygun ambalajları sisteme dahil edilebilecek. Çok kullanımlık şişeler ile belirlenen hacim aralığının dışında kalan ambalajlar ise bu sistem kapsamında değerlendirilmeyecek.
Şişe başına 1 TL dijital cüzdana yatacak
Vatandaşlar telefonlarına DOA mobil uygulamasını yükleyerek sisteme katılabilecek. İade makinesinde uygulamadaki QR kod okutulacak, ardından uygun ambalajlar makineye bırakılacak.
Makine tarafından doğrulanan her DOA logolu ambalaj için 1 TL’lik teşvik bedeli kullanıcının uygulamadaki dijital cüzdanına aktarılacak. Daha önce pilot uygulamalarda 25 kuruş olarak verilen teşvik, 1 Temmuz’dan itibaren 1 TL’ye çıkarılacak.
İade makineleri nerelerde bulunacak?
Depozito iade noktalarının marketler, zincir mağazalar, süpermarketler, bakkallar, büfeler, alışveriş merkezleri ve yoğun kullanılan kamusal alanlarda kurulması planlanıyor.
Büyük mağazalar ve zincir satış noktalarında Depozito İade Makinesi kurulması zorunlu olacak. Daha küçük işletmeler ise el terminalleri ve yetkili saha operatörleri aracılığıyla sisteme dahil edilecek. Vatandaşlar kendilerine en yakın noktayı DOA mobil uygulaması üzerinden görebilecek.
Şişeyi ezmeden götürmek gerekecek
Depozito iade makineleri ambalajın barkodunu, logosunu, malzeme türünü ve fiziksel özelliklerini kontrol edecek. Bu nedenle şişenin ezilmesi, etiketinin çıkarılması veya barkodunun zarar görmesi iadenin reddedilmesine yol açabilecek.
Ambalajların içinin boşaltılması, ancak şeklinin ve üzerindeki işaretlerin korunması gerekecek. Özellikle plastik şişelerin daha az yer kaplaması amacıyla ezilmesi, sistem başladıktan sonra 1 TL’lik iade hakkının kaybedilmesine neden olabilir.
Vatandaştan ayrıca 1 TL alınacak mı?
Bakan Murat Kurum’un açıklamasına göre ürünlerin satışında vatandaştan ayrıca yeni bir depozito ücreti alınmayacak. Tüketiciye ödenecek 1 TL’nin, üreticilerin sisteme ödediği katılım ve toplama bedellerinden karşılanması planlanıyor.
Bu nedenle uygulama, klasik anlamda ürün alınırken ayrıca tahsil edilen ve şişe geri getirildiğinde iade edilen sistemlerden farklı şekilde işleyecek. Vatandaş, uygun ambalajı sisteme teslim ettiğinde 1 TL teşvik kazanacak.
Yılda 25 milyar ambalaj hedefleniyor
Türkiye’de her yıl yaklaşık 25 milyar içecek ambalajının piyasaya sürüldüğü belirtiliyor. Yeni sistemle bu ambalajların çöpe gitmesi yerine geri dönüşüme kazandırılması amaçlanıyor.
Depozito sisteminin ülke ekonomisine yıllık yaklaşık 30 milyar TL katkı sağlaması, 1,3 milyar kilovatsaat enerji tasarrufu oluşturması ve 3,6 milyon varil petrol kullanımını önlemesi öngörülüyor.
Evde biriken eski şişeler kabul edilecek mi?
Vatandaşların uygulama başlamadan önce evlerinde biriktirdiği her şişe için para alınamayacak. Ambalajın DOA logosunu taşıması, sistemde kayıtlı olması ve makine tarafından doğrulanması gerekecek.
Bu nedenle yalnızca plastik, cam veya alüminyum olması yeterli olmayacak. Özellikle eski tarihli, logosuz veya barkodu zarar görmüş ambalajların iade makineleri tarafından reddedilmesi bekleniyor.
1 Temmuz’da yeni dönem başlayacak
Türkiye genelinde 1 Temmuz 2026’da başlayacak uygulamayla boş içecek ambalajları ilk kez doğrudan ekonomik değere dönüşecek. DOA logolu ambalajını çöpe atmak yerine iade noktasına götüren vatandaş, her ürün için 1 TL kazanabilecek.
Ancak sistemden yararlanabilmek için ambalajın ezilmemesi, barkodunun korunması ve DOA logosunu taşıması gerekecek. Böylece yıllardır çöp olarak görülen milyarlarca şişe ve kutunun ekonomiye yeniden kazandırılması hedefleniyor.
