Kovid-19'un Damar Üzerindeki Etkileri
Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Şevket Özkaya, pandemi sonrası gençlerde sıkça görülen ani ölümlerin, Kovid-19'un damar yapısında oluşturduğu kalıcı hasarlardan kaynaklandığını ifade etti. Prof. Dr. Özkaya, “Pandemiden çıkan hemen hemen herkesin damar yaşı, takvim yaşından daha yaşlı” açıklamasında bulundu.
Ani Ölüm Vakaları ve Halk Sağlığı
Pandemi sonrası beklenmedik genç ölümlerin artış gösterdiğini ve bunun ciddi bir halk sağlığı sorunu olduğunu vurgulayan Özkaya, spor sırasında yaşanan ani kalp krizlerinin virüsün damar sistemi üzerindeki etkileriyle bağlantılı olduğunu belirtti. Bu konuda toplumun bilinçlendirilmesinin önemine dikkat çekti.
Kılcal Damar Hasarları
Özkaya, Kovid-19'un özellikle kılcal damarlar üzerinde ciddi hasar bıraktığını belirterek, “Pandemi boyunca takip ettiğimiz binlerce hastada 'endotelit' dediğimiz damar iç yüzeyi hasarının ani ölümleri tetiklediğini gördük” dedi. Avrupa Kalp Dergisi'nin verilerine göre, bu durumun “Kovid-19 sonrası damar yaşlanmasının hızlanması” olarak tanımlandığını ifade etti.
Aşıların Rolü
Ani ölümlerin aşılarla ilgili olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Özkaya, “Ani ölümlerin nedeni Kovid-19 aşıları değil, virüsün damar yapısına verdiği hasardır” dedi. Aşıların, hastalığın şiddetini ve damar içi hasarı azaltarak koruyucu bir işlev üstlendiğini belirtti.
Ağır Egzersiz ve Riskler
Pandemi sonrası ağır egzersiz yapan kişilerin riskinin arttığını dile getiren Özkaya, “Pandemi öncesi ağır sporları sürdüren bazı kişilerde ciddi kalp ve akciğer sorunları ortaya çıkabiliyor” ifadelerini kullandı. Kovid-19 sonrası kalp ve akciğer kılcal damarlarında oluşan hasar nedeniyle ağır egzersiz sırasında yeterli oksijenlenmenin sağlanamadığını ve bunun ani ölüme yol açabileceğini kaydetti.
Uzun Vadeli Komplikasyonlar
Kovid-19 geçirenlerin yalnızca kısa vadeli değil, uzun vadeli damar yaşlanmasına da dikkat etmesi gerektiğini belirten Özkaya, bazı damar bozukluklarının zamanla düzelebileceğini ifade etti. Sağlıklı yaşam alışkanlıklarının önemine değinerek, “Yaşam tarzı düzenlemeleri, kan basıncının kontrol altında tutulması, kalbi aşırı zorlayan egzersizlerden kaçınılması ve uygun ilaç tedavileriyle bu süreç yavaşlatılabilir” şeklinde konuştu.
