Mevsim Değişikliklerinin Etkisi
Mevsim geçişleri, insanların ruhsal durumunda olumsuz etkilere yol açabiliyor. Özellikle vardiyalı çalışanlar, depresyon geçmişi olanlar ve tiroid hastalığı ya da demir eksikliği bulunanlar için bu durum daha kritik hale geliyor. Psikiyatri Uzmanı Doç. Dr. Oya Bozkurt, mevsim geçişlerini daha kolay atlatmanın yollarını paylaştı.
Bahar Depresyonu Nedir?
Mevsim geçişlerinde, gün ışığının süresinin ve sıcaklıkların değişmesi ruh sağlığında bazı etkilere neden olabilir. Özellikle bahar aylarında aşırı mutluluk hissinin yanı sıra 'bahar depresyonu' da görülebiliyor. Doç. Dr. Oya Bozkurt, bu depresyonun nasıl oluştuğunu açıklıyor: “Bazı insanlarda biyoritim uyumlanmakta zorlanıyor. Mevsim değişiklikleriyle sıcaklık ve gün miktarı değişiyor. Biyoritmin buna uyum sağlaması gerekiyor. Ancak bazı bireylerde bu uyum sağlanamıyor ve sorunlar ortaya çıkıyor.”
Depresyonun Belirtileri
Bahar girişlerinde havadaki iyon dengesinin bozulması, yorgunluk ve bitkinlik hissine yol açabiliyor. Bu durum genellikle birkaç hafta sürüyor; ancak uzarsa daha ciddi sorunlar oluşabilir. Mevsim dönüşlerinde, depresyon, iki uçlu duygu durum bozuklukları ve anksiyete bozuklukları artabiliyor. Özellikle biyoritim sorunları olan bireylerde bu durum daha sık görülüyor.
Kış Depresyonu ve Melatonin
Mevsim geçişlerinde depresyonun kimlerde görüldüğüne dair bilgi veren Doç. Dr. Oya Bozkurt, “Vardiyalı çalışanlar, kadınlar, D vitamini eksikliği ve tiroid bozukluğu olanlar mevsim dönüşlerinde duygusal dalgalanmalar yaşayabiliyor. Aslında depresyonu kış aylarında daha sık görüyoruz.” ifadelerini kullanıyor. Kışın karanlığın artmasıyla melatonin salınımı artıyor ve bu durum bazı bireylerde bitkinlik ve uykuya meyil oluşturabiliyor.
Güneş Işığının Önemi
Doç. Dr. Bozkurt, kadınların mevsimsel depresyona erkeklerden 4 kat daha fazla yatkın olduğunu belirtiyor. Vardiyalı işlerde çalışanlar, güneş ışığından yeterince faydalanamıyor. D vitamini ve depresyon arasında ilişki bulunmuş; çünkü D vitamini serotonin metabolizmasını etkiliyor. Serotonin, mutluluk hormonu olarak biliniyor ve güneş ışığında salınımı artıyor. Ayrıca, tiroid hastalıkları ve demir eksikliği anemisi olan bireylerde de mevsimsel depresyon görülebiliyor.
Belirtilere Dikkat!
Mevsimsel depresyonu atlatmak için tavsiyelerde bulunan Doç. Dr. Oya Bozkurt, psikolojik hastalığı olanların belirtiler görüldüğünde doktora başvurması gerektiğini vurguluyor. Bozkurt, “Ek hastalıkları olanlar tedavi olmalı, mutlaka gün ışığından faydalanmalı ve egzersiz yapmalıdır. Eğer durum ağırsa fototerapi gibi yöntemler uygulanabilir. Psikoterapiler ve gerektiğinde ilaç tedavisi de devreye girmelidir.” diyerek sonlandırıyor.
