Eskişehir’de faaliyet gösteren bir internet kafe işletmesinde çalışan Mustafa Çoğal, dünya genelinde etkisini sürdüren çip krizinin sektörde ciddi mali baskı oluşturduğunu söyledi. Küresel ölçekte yaşanan yarı iletken sıkıntısının özellikle bilgisayar ekipmanlarında büyük fiyat artışlarına yol açtığını belirten Çoğal, internet kafelerin ayakta kalmakta zorlandığını ifade etti.
Küresel Çip Krizi Elektronik Sektörünü Vurdu
Pandemi sonrası bozulan tedarik zincirleri, iklim kaynaklı üretim aksaklıkları ve jeopolitik gelişmeler nedeniyle dünya genelinde çip üretiminde önemli daralmalar yaşandı. Artan talebe üreticilerin yetişememesi; otomobilden beyaz eşyaya, oyun konsollarından bilgisayarlara kadar pek çok elektronik ürünün fiyatını yukarı çekti.
Bilgisayar altyapısına tamamen bağımlı çalışan internet kafeler ise bu süreçten en fazla etkilenen işletmeler arasında yer aldı.
“Bilgisayar Toplamak Artık Çok Daha Zor”
Sektördeki güncel durumu değerlendiren Mustafa Çoğal, internet kafeciliğin sosyal açıdan keyifli bir meslek olduğunu ancak maliyetlerin hızla arttığını dile getirdi.
Çoğal, gençlerle sürekli iletişim halinde olduklarını belirterek şu ifadeleri kullandı:
“İnternet kafecilik aslında eğlenceli bir iş. Sürekli gençlerle, çocuklarla iç içesin. Ama maliyet tarafı artık çok zorlayıcı hale geldi. 2026 yılında yeni bir bilgisayar almak çip krizinden sonra gerçekten güçleşti.”
Donanım fiyatlarında yaşanan artışın dikkat çekici boyutlara ulaştığını vurgulayan Çoğal, geçmişte 2-3 bin lira seviyesinde olan RAM fiyatlarının bugün 10-12 bin liraya kadar çıktığını söyledi. Daha önce yaklaşık 30 bin liraya kurulabilen bir bilgisayar sisteminin maliyetinin günümüzde 70-80 bin lirayı bulduğunu belirtti.
Sunucu Sistemleri de Zamdan Etkilendi
İnternet kafelerin kalbi sayılan sunucu sistemlerinde kullanılan depolama birimlerinin de çip tabanlı olduğuna dikkat çeken Çoğal, özellikle SSD disk fiyatlarının işletmeleri zorladığını ifade etti.
Yaklaşık 15-16 terabayt kapasiteye sahip sunucu sistemleri kullandıklarını anlatan Çoğal, kısa süre önce 5 bin liraya satın alınan bir diskin fiyatının bugün 17 bin liraya yükseldiğini söyledi.
Maliyet Artışı Müşteriye Yansıtılamıyor
Artan giderlere rağmen fiyatları yükseltmekte zorlandıklarını belirten Çoğal, internet kafelerin rekabet koşulları nedeniyle zam yapamadığını dile getirdi.
İşletmelerin kâr marjının giderek daraldığını söyleyen Çoğal, çip tedarikinde yaşanacak normalleşmenin sektör için hayati önem taşıdığını belirterek, “Maliyetler sürekli artıyor ama bunu müşteriye yansıtamıyoruz. Bu da işletmeleri ekonomik açıdan zorluyor” ifadelerini kullandı.
