Antalya'nın Akseki ilçesinde yaz aylarını yüksek rakımlı yaylalarda geçiren Yörükler, atalarından miras kalan hayvancılık geleneğini yaşatmaya devam ediyor. Manavgat ve Akseki çevresinden yaylalara çıkan Yörükler, sıcak yaz aylarında keçi ve koyunlarını rahatlatmak amacıyla geleneksel kırkım işlemlerine başlıyor. Aile üyeleri, akrabalar ve komşuların katılımıyla gerçekleştirilen bu kırkım çalışmaları, sürüdeki hayvan sayısına göre 10-15 gün sürebiliyor. Ancak, geçmişte önemli bir gelir kaynağı olan keçi kılı, artık alıcı bulamıyor ve çoğu zaman çöpe gidiyor.
Yaylaya Göç ve Kırkım Mesaisi
Akseki'de hayvancılık yapan Bayram Yüksel, yaz aylarında hayvanlarını otlatmak için 1.700 rakımlı Yarpuz Yaylası'na çıktıklarını belirtiyor. Haziran ayının başında yaylaya geldiklerini ifade eden Yüksel, eylül ayının sonlarına doğru daha düşük rakımlı bölgelere inmeye başlayacaklarını dile getiriyor. Yüksel, hayvancılığın zorluğuna dikkat çekerek, “Yaz aylarında hayvanlarımızı otlatmak için yaylaya çıkıyoruz. Geçmişte keçi ve koyunların kılları para ederdi, şimdi kimse almaya gelmiyor. Biz de kılları atıyoruz” diyor.
Geleneksel Kırkım ve Yörük Kültürü
Bayram Yüksel'in akrabası Mehmet Kara, kırkımın her yıl düzenli olarak yapılması gerektiğini vurgulayarak, hayvanların temizliği için bu işlemin önemli olduğunu ifade ediyor. Koyun kırkımına yardım eden Fatma Kara ise, “Keçilerin yaz aylarında serinlemesi için mutlaka kıllarının kesilmesi gerekir. Bu, Yörüklerin bir geleneğidir” diye ekliyor.
Manavgat'ın Gebece Mahallesi'nde yaşayan Duran Topaca ve ailesi de her yıl hayvanlarıyla birlikte Akseki'nin Yarpuz Kaklıktaş mevkisine göç ederek geleneklerini sürdürüyor. Topaca, “Hayvancılık atamızdan kalma. Keçilerin kıllarını kesmek, hayvanların rahatlaması için ailecek yaptığımız bir gelenektir” diyor.
Duran Topaca'nın eşi Selli Topaca, eski zamanlarda keçi kıllarının günlük yaşamda birçok alanda kullanıldığını belirtiyor. Ancak günümüzde bu geleneğin unutulmaya yüz tuttuğunu ve kılların artık değerini kaybettiğini ifade ediyor.
Kırkım, Yörük kültürünün önemli bir geleneği olarak, hayvanların yaz sıcaklarında daha rahat etmesini sağlarken, aynı zamanda aile içindeki dayanışma ve imece kültürünü de yaşatıyor. Yörükler, yaz boyunca hayvanlarını yaylalarda otlatırken, eylül ayının sonlarına doğru havaların serinlemesiyle birlikte sürüleriyle daha düşük rakımlı bölgelere inmeye hazırlanıyor.
