Çingene Kızı'nın Parçası Türkiye'ye Döndü
Amerika Birleşik Devletleri'nde bulunan ve kamuoyunda ‘Çingene Kızı' olarak bilinen ünlü Zeugma mozaik paneli, yürütülen diplomatik girişimlerin sonucunda yeniden Türkiye'ye getirildi. Daha önce iade edilen 12 panelin ardından, kompozisyonun 13'üncü parçası da ait olduğu topraklara kazandırıldı. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, “Çingene Kızı mozaiğinin kayıp parçalarından birini daha ülkemize kazandırdık” dedi.
Gaziantep'in Simgesi
Gaziantep'in simgelerinden biri olarak bilinen ‘Çingene Kızı' mozaiği, yıllardır Zeugma'nın en dikkat çekici eserleri arasında yer alıyor. ABD'de bulunduğu tespit edilen mozaik panelinin Türkiye'ye iadesi, Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın yürüttüğü bilimsel ve diplomatik çalışmalar ile gerçekleşti. Bakan Ersoy, “Gaziantep'imizin gözdesi Zeugma'nın simgesi 'Çingene Kızı' mozaiğinin kayıp parçalarından birini daha Amerika Birleşik Devletleri'nden ülkemize kazandırdık” şeklinde konuştu.
Bakanlığın İade Süreci
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy'un göreve başlamasıyla birlikte, ‘Çingene Kızı' panellerinin iade süreçlerinde önemli adımlar atıldı. Daha önce Türkiye'ye getirilen 12 panelin ardından, büyük kompozisyonun eksik parçalarından biri daha kültürel mirasa kazandırılmış oldu. Bakan Ersoy, sosyal medya hesaplarından yaptığı açıklamada, “Daha önce iadesini sağladığımız 12 panelin ardından, büyük kompozisyonun 13'üncü parçası da bilimsel çalışmalar ve diplomatik girişimler sonucunda yeniden ait olduğu topraklara döndü” dedi.
Büyük Kompozisyonun Tarihçesi
Yaklaşık 30 yıl önce ortaya çıkarılan büyük kompozisyonun parçası, Gaziantep'in Nizip ilçesindeki Zeugma Antik Kenti'nde 1998 yılında yürütülen kurtarma kazılarında bulunmuştu. Kamuoyunda ‘Çingene Kızı' olarak bilinen mozaik, Dionysos kültü ile ilişkilendirilen Maenad başı tasvirini içermektedir.
Uluslararası İş Birliğiyle İade
Grenoble Alpes Üniversitesi'nden Dr. Djamila Fellague tarafından yürütülen araştırmalar sonucunda, eserin büyük kompozisyona ait olabileceği değerlendirildi. Panelin, çevrim içi müzayede evinde satışa sunulduğu bilgisi, Zeugma Kazı Başkanı Prof. Dr. Kutalmış Görkay aracılığıyla Kültür ve Turizm Bakanlığına iletildi. Bakanlık uzmanlarının incelemeleri sonucunda, panelin ‘Çingene Kızı' mozaiği ile önemli benzerlikler taşıdığı tespit edildi. Bunun üzerine Bakanlık yetkilileri, Amerikan İç Güvenlik Birimi ile iletişime geçerek bilimsel verilerle elde edilen kanıtları sundu. Ayrıca, Türkiye'nin lehine olan 12 parçanın daha önceki iadesi de bu süreçte etkili oldu.
Panelin Türkiye'ye Getirilmesi
Amerikan İç Güvenlik Biriminin soruşturmasını tamamlaması üzerine mozaik panel, Chicago Başkonsolosluğu'na teslim edilerek Turkish Cargo ile Türkiye'ye getirildi. Bu eserin iadesi de kamu kaynağı harcanmadan uluslararası iş birliği ile sağlandı. Bilimsel değerlendirmelerin ardından Türkiye'ye getirilen eser, Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesine teslim edildi. Panel, yürütülecek işlemlerin ardından Gaziantep'teki Zeugma Mozaik Müzesi'nde yeniden sergilenecek.
