Özbekistan, ülkenin kuzeybatısındaki Karakalpakistan'ın ekonomik ve sosyal kalkınmasını hızlandırmak amacıyla 2027 yılına yönelik yatırım ve ihracat hedefleri belirledi. Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev'in 5 Kasım 2026'da imzaladığı kararla Karakalpakistan yatırım hedefi 5 milyar dolara çıkarılırken istihdam, konut, eğitim ve Aral bölgesinin çevre sorunlarına ilişkin çalışmalar da planlandı.

Yatırım ve ihracat için 2027 hedefleri

7 Kasım'da yürürlüğe giren karar, Karakalpakistan'a çekilecek toplam yatırımın iki katına çıkarılmasını ve bölgenin ihracatının 550 milyon dolara ulaştırılmasını öngörüyor. Bunlar gerçekleşmiş sonuçları değil, 2027 yılı için belirlenen hedefleri gösteriyor.

Aynı yıl sanayi üretiminin yüzde 7, hizmetlerin yüzde 17, tarım üretiminin yüzde 5 ve inşaat faaliyetlerinin yüzde 13 artması hedefleniyor. Bölgesel ekonominin büyüme oranında ise resmi belgeler arasında farklılık bulunuyor: Karar metnindeki yüzde 108 ifadesi yüzde 8'lik artışa karşılık gelirken kararın resmi bilgi özetinde yüzde 10 büyüme yazıyor.

Kararda ayrıca düşük gelirli 125 bin ailedeki 513 bin kişinin daha yüksek gelir sağlayan işlerde istihdam edilmesi planlanıyor. Böylece yatırım hedefi, bölge sakinlerinin gelirlerini artırmaya yönelik istihdam adımlarıyla birlikte ele alınıyor.

Karakalpakistan yatırımları için kredi ve eğitim desteği

Sanayi ve hizmet sektörlerini geliştirmek üzere 2027-2030 döneminde ticari bankalara, Özbekistan Yeniden Yapılanma ve Kalkınma Fonu kaynaklarından 100 milyon dolar karşılığı ulusal para cinsinden finansman sağlanacak. Bankalar bu kaynakla girişimcilere yıllık yüzde 14 faizli, iki yıl anapara ödemesiz ve yedi yıla kadar vadeli kredi kullandırabilecek.

Özel okul öncesi eğitim kurumu açacak girişimciler için ayrı bir kredi düzenlemesi öngörülüyor. Buna göre krediler yıllık yüzde 7 faizle, beş yıl ödemesiz dönem dahil 15 yıl vadeyle verilebilecek.

Dijital ekonomiyle ilgili hedefler de kararın kapsamına alındı. Nukus ve çevresindeki üç ilçede bulut teknolojileri ve ileri dijital teknolojiler alanındaki yatırımlar ile hizmet ihracatının 2030'a kadar 600 milyon dolara ulaştırılması amaçlanıyor; 20 bin gencin bilişim teknolojileri ve lojistik alanlarında eğitilmesi planlanıyor.

Nukus City 50 bin kişilik planlandı

Karakalpakistan'ın başkenti Nukus'ta, 270 hektarlık alanda Nukus City adlı yeni bir yerleşim alanı kurulması öngörülüyor. Proje, 50 bin kişinin yaşayabileceği kapasitede tasarlanacak.

Planlanan alanda enerji tasarruflu konutların yanı sıra iş merkezleri, oteller, parklar ve sosyal tesisler bulunacak. Projede akıllı şehir uygulamalarından yararlanılması, Nukus'ta ayrıca 20 katlı bir iş merkezi inşa edilmesi hedefleniyor.

Aral bölgesinde ağaçlandırma ve mera çalışmaları

Kararın çevre başlığı, Aral Gölü'nün büyük ölçüde kurumasının Karakalpakistan'da yarattığı sorunlarla bağlantılı. Göl tabanından taşınan tuzlu ve zararlı tozlar halk sağlığını, tarımı ve doğal yaşamı etkilerken bölgede su kıtlığı ve çölleşme de yaşanıyor.

Karar kapsamında 1 Nisan 2027'den itibaren Aral bölgesinde 50 bin hektarlık alanda aşamalı ağaçlandırma çalışmaları başlatılacak. Uluslararası karbon kredisi piyasasına yönelik çalışmalar yürütülmesi ve farklı ülkelerden ortakların projeye dahil edilmesi de hedefleniyor.

2030 sonuna kadar 100 bin hektar meranın, çöl koşullarına dayanıklı bitki tohumlarının insansız hava araçlarıyla ekilmesiyle iyileştirilmesi planlanıyor. Tarım için çöl bölgelerinde 20 bin hektarda yem bitkisi yetiştirilmesi ve Bozatau ilçesinde 7 bin 500 hektarın kullanıma kazandırılması öngörülürken bu projelere 2027'de 8 milyon dolar ayrılması planlanıyor.

Çevre uzmanı Ruslan Kadirov, gölün kurumasının çevrenin yanı sıra ekonomik, sosyal ve insani boyutları bulunan bir kalkınma sorununa dönüştüğünü belirtti. Kadirov, çevre koruma çalışmalarının sağlık, eğitim, temiz içme suyuna erişim ve istihdam politikalarıyla birlikte yürütülmesi gerektiğini söyledi:

'Karakalpakistan'ın kalkınması çevre sorunlarının çözümünden bağımsız düşünülemez. Bölgenin geleceği, doğanın korunmasıyla ekonomik ve sosyal imkanların birlikte geliştirilmesine bağlıdır.'

Kaynak: Haber Merkezi