Hatay'ın Samandağ ilçesinde mandalina üreticileri, yüksek verime rağmen düşük alım fiyatları ve talep yetersizliği nedeniyle ürünlerini değerlendirmekte zorlanıyor. Samandağ Ziraat Odası Başkanı Selim Kamacı, bahçede kilogramı yaklaşık 2 liradan teklif edilen mandalinanın bazı büyükşehirlerde 90 liraya ulaştığını belirterek üreticiyle tüketici arasındaki fiyat farkına tepki gösterdi.
Kamacı'nın açıklamasının tarihi belirtilmediği için söz konusu fiyatların 17 Kasım 2026 itibarıyla geçerli olduğu doğrulanamıyor. Fiyatlar, oda başkanının açıklamasında aktardığı seviyeleri gösteriyor.
Samandağ mandalina fiyatı neden tartışılıyor?
Samandağ'da hasat olgunluğuna ulaşan mandalinalarda verimin yüksek olduğu, meyve yükünü taşıyan bazı dalların desteklendiği belirtildi. Buna karşın düşük alım teklifleri ve talep yetersizliği nedeniyle ürünün bir bölümü bahçelerde kaldı.
Selim Kamacı, tüccarın üreticiye kilogram başına yaklaşık 2 lira teklif ettiğinin söylendiğini aktardı. Yakın illerde kilogram fiyatının 50 lira, Ankara, Eskişehir ve İstanbul gibi şehirlerde ise 90 lira düzeyinde görüldüğünü söyledi.
Bu rakamlar farklı satış aşamalarına ilişkin açıklamalara dayanıyor; belirli bir ürünün bahçeden aynı perakende noktasına ulaşırken hangi masraflardan geçtiğine ilişkin ayrıntılı bir fiyat dökümü bulunmuyor. Kamacı ise üretici ve tüketici arasındaki farkın makul seviyeye çekilmesini istiyor.
Hasat maliyeti üreticiyi zorluyor
Oda başkanına göre düşük bahçe fiyatı, mandalinanın elle ve makasla toplanması için gereken işçiliğin karşılanmasını güçleştiriyor. Kamacı, bir işçinin yevmiyesini karşılayabilmesi için yaklaşık bir ton mandalina toplaması gerektiğini ifade etti.
Ürünün dalda bırakılmasının gelecek yılın verimini de etkileyebileceğini savunan Kamacı, bazı üreticilerin kendi kaynaklarından harcama yaparak hasada devam etmeye çalıştığını söyledi.
Samandağ'daki pazarlama sorunu daha önce de gündeme gelmişti. Kasım 2025'te ilçede alıcı bulmakta zorlanan üreticiler, tarlada kilogram fiyatı 2 liraya kadar düşen mandalinayı ilçe merkezinde ücretsiz dağıtmıştı. Bu olay, Kamacı'nın son açıklamasındaki fiyatların aynı döneme ait olduğunu göstermiyor.
Mandalinada tuzak yöntemi ve kalite çalışmaları
Kamacı, açıklamasında son iki yılda odanın teşvik ettiği ekolojik mücadele çalışmalarına da değindi. Tarım ve Orman Bakanlığının desteğiyle Akdeniz meyve sineğine karşı tuzak kullanıldığını, üreticilerin bu yönteme ilgi gösterdiğini belirtti.
Oda başkanı, iyi tarım uygulamalarıyla yetiştirilen ürünün ihracat açısından sorun taşımadığını savundu. Bununla birlikte açıklamada, bu değerlendirmeyi destekleyen güncel analiz sonuçlarına veya ihracat verilerine yer verilmedi.
Akdeniz meyve sineğine karşı tuzak kullanımı ilçede daha önce de araştırıldı. Hatay Mustafa Kemal Üniversitesinde onaylanan bir yüksek lisans çalışmasında, 2019 ve 2020 yıllarında Samandağ'daki beş mandalina bahçesinde kitlesel tuzaklama ve meyvelerdeki zarar oranları incelendi.
Üreticilerin çözüm önerileri neler?
Kamacı, çiftçi örgütleri, sivil toplum kuruluşları, Tarım ve Orman Bakanlığı ile yerel tarım müdürlüklerinin daha sık bir araya gelmesini önerdi. Ürünlerin katma değerli biçimde işlenebilmesi için bölgede üretim alanı tahsis edilmesini de talep etti.
Oda başkanının önerileri arasında kamunun ürün satın alması ve bunların okullara dağıtılması da bulunuyor. Kamacı bu uygulamanın piyasadaki dengeye katkı sağlayabileceğini savunurken, açıklamada alınmış bir kamu alım kararı veya uygulama takvimi belirtilmedi.




