Konya'da oto ekspertizlik yapan Şenol Uysal, ikinci el araç alacakları kilometre düşürme işlemine karşı uyararak muayene kayıtlarının elektronik kontrollerle birlikte incelenmesini önerdi. Uysal, bazı araçlarda elektronik beyinden kilometre okunamadığını belirtirken, motor, şanzıman, kaporta ve hava yastığının da satın alma öncesinde kontrol edilmesi gerektiğini söyledi.

Kilometre düşürme nasıl tespit ediliyor?

Araç kilometresinin gerçekte olduğundan düşük gösterilmesi, satış bedelini etkileyebiliyor. Alıcı ise aracın kullanım geçmişini eksik bilgiyle değerlendirdiğinde maddi kayıp yaşayabiliyor.

Uysal, kilometre incelemesinde araçların elektronik beynine bağlandıklarını ve şasi numarasıyla birlikte kontrol yaptıklarını anlattı. Bununla birlikte her araçta beyinden kilometre okunamadığını, böyle durumları da belirttiklerini ifade etti.

Ekspertiz uzmanı, kendi çalışmaları kapsamında kilometre düşürme işlemlerini büyük oranda tespit edebildiklerini söyledi. Uysal'ın dile getirdiği yüzde 90 oranı, genel piyasa istatistiği değil, kendi değerlendirmesi niteliğini taşıyor.

Muayene kaydı neden tek başına yeterli olmayabilir?

Uysal'a göre, kilometresi düşürülmüş bir araç muayeneye götürüldüğünde, o sırada göstergede yer alan değer kayda geçebiliyor. Bu nedenle muayene verisindeki bir kilometre değeri, aracın daha önceki kullanımının değiştirilmediğini tek başına kesin olarak göstermeyebiliyor.

Muayene kayıtları yine de aracın geçmişini incelemek için kullanılabilecek bilgiler arasında bulunuyor. Uysal'ın önerisi, bu kayıtları elektronik sistemden yapılabilen kontrollerle birlikte değerlendirmek ve elektronik okumanın mümkün olup olmadığını ekspertiz sırasında öğrenmek yönünde.

Fiyat farkı ve hukuki süreç

Uysal, kilometre bilgisindeki değişikliğin aracın fiyatında ciddi fark yaratabileceğini söyledi. Örnek olarak 50 bin kilometredeki bir aracın göstergesinin 15 bine düşürülmesinin, araç bedelinde 100 bin lira veya daha fazla fark yaratabileceğini öne sürdü; bu tutar, belirli bir araca ilişkin tespit edilmiş satış bedeli değil, uzmanın verdiği örnek.

Uysal, kilometreyle oynandığının anlaşılması halinde hukuki yollara başvurulabileceğini de belirtti. Bir satışta tarafların bilgisi ve sorumluluğu farklı olabileceğinden, olayın hukuki değerlendirmesi somut koşullara bağlı.

Kilometre kontrolü dışında nelere bakılmalı?

Uysal, alıcıların kilometrenin yanı sıra motor, şanzıman, kaporta ve hava yastığı kontrollerine de önem vermesini önerdi. Şasi üzerindeki işlemlerin de incelemede dikkate alınması gerektiğini belirtti.

Ekspertiz uzmanı, aracın dış yüzeyinde boya bulunmamasının tek başına hasarsız olduğu anlamına gelmediğini vurguladı. Sel hasarı bulunan veya alttan aldığı darbe nedeniyle hava yastığı açılan bir araçta da dış yüzeyde boya işlemi bulunmayabileceğini anlattı.

Ekspertiz raporuna ilişkin düzenleme

Ticaret Bakanlığının aktardığına göre motorlu kara taşıtı ticaretine ilişkin yönetmelik 27 Ağustos 2024 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe girdi. Düzenleme, ikinci el taşıt ticareti yapan işletmelerin yükümlülükleri ve ekspertiz raporlarına ilişkin esasları da kapsıyor.

Yönetmelikte, belirli araç sınıflarının satışından önce ticaret yapan işletmenin ekspertiz raporu almasına ilişkin hükümler ve istisnalar bulunuyor. Rapor, TSE hizmet yeterlilik belgesine sahip ekspertiz işletmelerince düzenleniyor; bu yükümlülük, her bireysel ikinci el satışında aynı şekilde uygulanacak genel bir kural olarak değerlendirilmemeli.

Kaynak: Haber Merkezi