Gökyüzü meraklılarının takvimine şimdiden not düştüğü tarihi olay için geri sayım başladı. “Kaos tanrısı” olarak da anılan 99942 Apophis adlı dev asteroid, 13 Nisan 2029’da Dünya’nın yakınından geçecek.
Apophis’in bu geçişi sıradan bir gökyüzü olayı olmayacak. Çünkü asteroid, Dünya’ya yaklaşık 32 bin kilometre kadar yaklaşacak. Bu mesafe, Ay’ın Dünya’ya olan uzaklığının çok altında ve bazı haberleşme uydularının yörüngesinden bile daha yakın.
Ancak uzmanların altını çizdiği en önemli nokta şu: Apophis Dünya’ya çarpmayacak.
Çıplak gözle görülebilecek
Apophis’in 2029’daki geçişini özel kılan detaylardan biri de çıplak gözle izlenebilecek olması. Hava şartları uygun olduğunda asteroid, gökyüzünde bir yıldız gibi parlayan ve yavaş yavaş hareket eden bir nokta şeklinde görülebilecek.
Yani sanıldığı gibi bir meteor yağmuru ya da ateş topu görüntüsü oluşmayacak. Apophis, gökyüzünde bir anda yanıp sönen bir cisim gibi değil; saatler içinde konum değiştiren parlak bir nokta gibi takip edilecek.
Bu nedenle uzmanlar, olayın panik yaratacak değil, bilimsel açıdan heyecan verici bir gökyüzü şöleni olarak görülmesi gerektiğini vurguluyor.
Dünya için tehlike var mı?
Apophis, 2004 yılında keşfedildiğinde kısa süreliğine Dünya için riskli gök cisimleri arasında gösterilmişti. İlk hesaplamalarda 2029 yılı için küçük de olsa çarpma ihtimali gündeme gelmişti.
Ancak sonraki yıllarda yapılan hassas gözlemler, bu ihtimali ortadan kaldırdı. NASA ve Avrupa Uzay Ajansı’nın güncel verilerine göre Apophis’in en az önümüzdeki 100 yıl boyunca Dünya’ya çarpma riski bulunmuyor.
Bu nedenle 2029’daki geçiş, bir felaket senaryosu değil; bilim insanları için çok değerli bir gözlem fırsatı olacak.
Bilim insanları neden bu kadar heyecanlı?
Apophis yaklaşık 375 metre genişliğinde, yani küçük bir gökdelen büyüklüğünde bir asteroid. Böyle büyük bir gök cisminin Dünya’ya bu kadar yaklaşması çok sık yaşanan bir olay değil.
Üstelik bu kez geçiş önceden net biçimde biliniyor. Bu da bilim insanlarına asteroidin hareketini, dönüşünü, yüzeyini ve Dünya’nın yerçekiminden nasıl etkilendiğini inceleme fırsatı verecek.
Dünya’nın yerçekimi, Apophis’in yörüngesini değiştirecek. Hatta asteroidin yüzeyinde küçük kaymalar ya da sarsıntılar oluşabileceği tahmin ediliyor. Bu da bilim insanlarının, gelecekte Dünya’ya yaklaşabilecek benzer gök cisimlerini daha iyi anlamasına yardımcı olacak.
NASA ve ESA da takipte
Apophis’in geçişi yalnızca amatör gökyüzü gözlemcilerinin değil, uzay ajanslarının da gündeminde. NASA, OSIRIS-APEX göreviyle Apophis’i yakından incelemeyi planlıyor. Avrupa Uzay Ajansı ise RAMSES göreviyle asteroidin Dünya’ya yaklaşmadan önce ve sonra nasıl değiştiğini gözlemlemek istiyor.
Bu çalışmalar, sadece Apophis’i tanımak için değil, gelecekte Dünya’ya tehdit oluşturabilecek asteroidlerin nasıl izleneceğini ve gerekirse nasıl yön değiştirebileceğini anlamak için de büyük önem taşıyor.
Kısacası ne olacak?
13 Nisan 2029’da Apophis, Dünya’ya çok yakın bir noktadan geçecek. Bu geçiş bazı bölgelerden çıplak gözle izlenebilecek. Ancak bilim insanlarına göre Dünya için herhangi bir çarpma tehlikesi yok.
Yani 2029’da gökyüzünde izlenecek şey bir korku senaryosu değil; insanlık tarihinde nadir görülen, bilimsel değeri çok yüksek bir uzay olayı olacak.
