Değirmenlerin Çarkları Onun Ustalığında Dönüyor

Giresun'un Espiye ilçesine bağlı Soğukpınar Beldesi'nde 66 yaşındaki Yaşar Yılmaz, su değirmeni çarkı yapma sanatını yaşatmaya çalışıyor. Kızılkaya deresi üzerindeki değirmende, demir çarkların paslanması üzerine Yılmaz, ahşap çark yapımına yönelerek hem kendi köyünde hem de çevre köylerdeki değirmenler için çark üretiyor. Mesleği eski ustalardan öğrenen Yılmaz, 20 yıl önce ilk çarkını yaptığını belirtiyor. Yılmaz, “Geçmişte demir çark yoktu; ustalar ahşap çark yaparlardı. Ancak zamanla demir çarka geçildi, fakat bu çarklar da hızla yıpranıyordu. Şimdi yeniden ahşap çarka dönüldü. Ben de eski ustaların çalışmalarını izleyerek bu işe başladım. Değirmenin çarkı kırılınca Kızılağaç ağacından yeni çark yaptık” diyor. Yılmaz, bölgedeki suyun yapısının çarkların ömrünü etkilediğini ifade ediyor. Kızılkaya'daki maden nedeniyle sudaki bakır oranı yüksek olduğundan metal çarklar hızla çürüyor. Yaz aylarında dere, adeta kırmızı bir renkte akıyor. Bu sebeple ahşap çark yapmaya karar verdiklerini aktaran Yılmaz, “Ahşap çarklar daha dayanıklı ve uzun ömürlü. Şu anda değirmenimiz bizim yaptığımız çarklarla çalışıyor ve daha verimli” diyor. Değirmen ustalığının unutulmaya yüz tuttuğunu vurgulayan Yılmaz, bu mesleği dayısından öğrendiğini belirtiyor. Yılmaz, “Dayım bu işin ustasıydı. Değirmenin kepçeleri kırıldığında hemen yenisini yapardı. Biz de onlardan gördük, ama yapmak için yetenek gerekiyor” şeklinde konuştu. Yılmaz, bölgedeki hayvancılık nedeniyle değirmenlerin hala önemli bir işlevi olduğunu ifade ediyor. “Köylerimizde geçim kaynağımız tarım ve hayvancılıktır. Özellikle hayvancılık yaygındır. Bu nedenle hayvanların yem ihtiyacı için arpa ve mısır değirmenlerde öğütülür. Ayrıca mısır unu elde etmek için de değirmenler kullanılmaktadır. Bu yüzden değirmenler, yöremizde önemli bir ihtiyacı karşılamaya devam ediyor,” diye ekliyor.