Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde uzun süredir gündemin önemli başlıklarından biri olan Çerçeve Yasa için kritik oylama tamamlandı.

Resmî adı “Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi” olan 12 maddelik düzenleme, TBMM Genel Kurulu’nda kabul edildi. Teklif 468 milletvekilinin desteğini alırken 88 milletvekili karşı oy kullandı, 6 milletvekili ise çekimser kaldı.

ÇERÇEVE YASA NEDİR?

Çerçeve Yasa, PKK/KCK’nın silah bırakması ve fiili varlığına son vermesi sonrasında ortaya çıkacak hukuki sürecin nasıl yürütüleceğine ilişkin özel hükümler içeriyor.

Teklif; örgüt kurma veya yönetme, örgüt üyeliği, örgüte bilerek ve isteyerek yardım etme, örgüt propagandası ve örgüt lehine terörün finansmanı kapsamında değerlendirilen bazı suçlara ilişkin soruşturma, kovuşturma ve infaz süreçlerini kapsıyor.

Düzenlemenin uygulanabilmesi için örgütün fiili varlığının sona erdiğinin ve kontrolündeki silahlarla mühimmatın teslim edildiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi gerekiyor. Bu tespitin Milli Güvenlik Kurulu kararıyla teyit edilmesi ve kararın Resmî Gazete’de yayımlanması da öngörülen şartlar arasında.

HANGİ SUÇLAR KAPSAM DIŞINDA?

Düzenleme bütün suçları kapsamıyor.

Örgüt faaliyeti kapsamında işlenen kasten öldürme suçundan mahkûm olanlar ile 1 Haziran 2005’ten önce işlenen ve müebbet ya da ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren belirli suçlar düzenlemenin dışında bırakılıyor.

CEZALARDA 5 VE 10 YILLIK ERTELEME

Yasanın en fazla dikkat çeken bölümlerinden biri infaz hükümleri oldu.

Düzenleme kapsamına giren suçlardan toplam 15 yıl veya daha az hapis cezası alanların cezalarının infazı 5 yıl, toplam 15 yıldan fazla hapis cezası ile müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet cezası alanların infazı ise 10 yıl süreyle ertelenebilecek. Kararın infaz hâkimi tarafından verilmesi öngörülüyor.

Erteleme süresinin yeni bir suç işlenmeden geçirilmesi durumunda ise ilgili cezanın infaz edilmiş sayılması düzenleniyor.

SORUŞTURMA VE DAVALAR İÇİN DE YENİ DÖNEM

Henüz kesinleşmiş mahkûmiyet bulunmayan dosyalarda da benzer bir sistem uygulanacak.

Üst sınırı 15 yıl veya daha az hapis cezası gerektiren suçlarda soruşturma ve kovuşturmaların 5 yıl, daha ağır cezaları gerektiren suçlarda ise 10 yıl ertelenmesi öngörülüyor.

Bu sürelerin yeni bir suç işlenmeden tamamlanması halinde soruşturmalarda kovuşturmaya yer olmadığına, açılmış davalarda ise davanın düşmesine karar verilebilecek.

BAŞVURU İÇİN 6 AYLIK SÜRE

Kanundan yararlanmak isteyenler açısından süre sınırı da bulunuyor.

Milli Güvenlik Kurulu kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasının ardından düzenlemeden yararlanmak isteyenlerin 6 ay içerisinde yazılı başvuru yapması öngörülüyor.

MECLİS’TE 17 KİŞİLİK İZLEME KOMİSYONU

Düzenlemenin uygulanmasını takip etmek amacıyla TBMM bünyesinde 17 üyeden oluşacak bir İzleme Komisyonu kurulması da kabul edilen hükümler arasında yer alıyor.

Uygulamanın idari düzeyde takip edilmesi için ise Cumhurbaşkanı Yardımcısının başkanlığında; Adalet, Dışişleri, İçişleri ve Milli Savunma bakanları ile MİT Başkanı ve diğer ilgili üst düzey isimlerin yer aldığı bir kurul öngörülüyor.

ÇERÇEVE YASA AF MI?

Düzenlemenin en fazla tartışılan noktalarından biri “af” tartışması oldu.

Teklifi destekleyen siyasi aktörler, düzenlemenin mahkûmiyetleri doğrudan ortadan kaldıran klasik anlamda bir genel veya özel af olmadığını savunuyor. Buna karşılık İYİ Parti’nin Adalet Komisyonu’na sunduğu muhalefet şerhinde, soruşturma ve kovuşturmaların belirli sürelerin ardından sona erebilmesi ve cezaların çekilmeden infaz edilmiş sayılabilmesi gerekçe gösterilerek düzenlemenin fiilen af niteliği taşıdığı ileri sürüldü.

Bu nedenle düzenlemenin hukuki niteliği üzerindeki siyasi ve hukuki tartışmaların, Meclis’teki kabulün ardından da devam etmesi bekleniyor.

562 MİLLETVEKİLİ OY KULLANDI

TBMM Genel Kurulu’ndaki yaklaşık 12 saatlik görüşmelerin ardından gerçekleştirilen oylamanın sonucu şöyle oldu:

Kabul: 468
Ret: 88
Çekimser: 6
Toplam: 562

Böylece “Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi” TBMM Genel Kurulu’ndan geçti.