Geçmişte Anadolu'da su taşıma, temizlik ve abdest için kullanılan bakır ibrikler, günlük hayattaki yerini büyük ölçüde kaybetse de antika ve dekorasyon eşyası olarak ilgi görüyor. Bolulu antikacı Ercan Eroğlu, bakır ibrik fiyatları için işçilik, ağırlık ve üretim biçimine bağlı olarak 2 bin liradan 20 bin liraya uzanan bir aralık veriyor.

Bakır ibrik fiyatları neye göre değişiyor?

Ercan Eroğlu'nun verdiği bilgiye göre bir ibriğin değerinde kullanılan bakırın ağırlığı, üretim biçimi ve işçiliği etkili oluyor. İbriğin fiziksel durumu ve kendine özgü nitelikleri de fiyatı değiştirebiliyor.

Eroğlu, fazla işçiliği bulunmayan seri üretim bakır ibriklerin ağırlığının yaklaşık 1 kilogram ile 1,3 kilogram arasında olduğunu ve bu ürünlerde fiyatların 2 bin liradan başladığını söyledi. Daha farklı özelliklere ve üretim biçimine sahip ibrikler için verdiği üst fiyat ise 15 bin ila 20 bin lira aralığında.

Antikacı, bakırın ham madde olarak bir rayiç bedeli bulunduğunu, ürünün değerinin de bu bedelin yanı sıra işçiliğine ve özelliklerine göre şekillendiğini belirtti. Söz konusu rakamlar Eroğlu'nun değerlendirmesini yansıtıyor; her eski ibriğin aynı fiyattan alınıp satılacağı anlamına gelmiyor.

İbrikler günlük yaşamda nasıl kullanılıyordu?

İbrikler, su tesisatının yaygınlaşmadığı dönemlerde ev içindeki su ihtiyacını karşılayan eşyalardan biriydi. Çeşmeden getirilen suyun muhafazasında, el yıkamada, temizlikte ve abdest alırken kullanılıyordu.

Teknolojik gelişmeler ve değişen yaşam alışkanlıklarıyla bu kullanım azaldı. Bazı aileler eski ibriklerini dolaplarda veya çatı katlarında saklarken bazıları bunları dekorasyon amacıyla değerlendirmeyi sürdürdü.

Eroğlu, ibriğin aile yaşamındaki yerinin günlük ihtiyaçlarla sınırlı olmadığını da anlattı. Çocukların ilk banyosunda kullanılması ve defin sonrasında mezara su dökülmesi gibi örnekler vererek eşyanın kültürel önemine dikkat çekti.

“İbrik, Anadolu Türk kültüründe gerçekten çok önemli bir yere sahiptir. Her evde bir veya birden fazla bulunan, halen de talep gören bir üründür.”

Bakır ibriklerin biçimi ve işçiliği

İbrikler, suyun dökülmesini sağlayan emzikleri ve taşımayı kolaylaştıran kulplarıyla tanınıyor. Geleneksel Türk ibriklerinde genişçe bir gövde, uzun boyun ve kapak da görülebiliyor; örneklerin önemli bir bölümü bakırdan yapılıyor.

Amasya Olgunlaşma Enstitüsünün müze kataloğunda yer alan bir bakır ibrik, dövme tekniğiyle tek parça levhanın çekiç darbeleriyle biçimlendirilmesine örnek oluşturuyor. Katalogda, eserin leğenle birlikte el yıkama geleneğinde kullanıldığı da belirtiliyor.

Isparta Müzesi'ndeki bakır eşyalar üzerine bir araştırmada ise müze envanterindeki 20. yüzyıla ait, bezemesiz bir ibrik anlatılıyor. Kapaklı ve emzikli eser, abdest almakta kullanılan klasik ibrik örnekleri arasında gösteriliyor.

Eroğlu: Maddi ve manevi değeri var

Bolu'da antikacılık yapan Ercan Eroğlu, ibriklerin hem maddi hem de manevi değer taşıdığını ve bu eşyaları evinde bulundurmaya devam edenlerin olduğunu söyledi. Eski eşyalara çocukluğundan beri ilgi duyan Eroğlu, emekliliğinin ardından antikacılığa yöneldi.

İbriğin suyla ilişkisine de değinen Eroğlu, bakır kapların suyun sıcaklığını mevsime göre koruduğunu ifade etti. Bu değerlendirme, antikacının kendi gözlemine dayanıyor.

Kaynak: Haber Merkezi