Avrupa Gaz Fiyatları Bir Haftada Yüzde 67 Arttı: Hürmüz Boğazı'ndan Petrol ve LNG Geçişi Durdu
ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarının ardından Hürmüz Boğazı'nda ticari gemi trafiği fiilen durdu. Katar Enerji'nin LNG tesisindeki üretim kesintisi ve Avrupa'nın zaten düşük seyreden gaz depo doluluk oranı, kıtayı ciddi bir enerji baskısıyla yüz yüze bıraktı.
ABD ve İsrail'in İran'a ortak saldırılarının başlamasının ardından küresel enerji ticaretinin kilit geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı, neredeyse tümüyle kapandı. İran Devrim Muhafızları'nın Boğaz'dan geçen ABD ve İsrail bağlantılı ticari gemilere yönelik saldırıları, bölgedeki deniz trafiğini çökme noktasına getirdi. 7 Mart itibarıyla Boğaz'dan geçebilen gemi sayısı yalnızca bire inerken, petrol veya sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) sevkiyatı tamamen durdu.
TTF'de Fiyatlar 31,95 Eurodan 53,4 Euroya Fırladı
Avrupa'nın en önemli doğalgaz ticaret merkezi konumundaki Hollanda merkezli TTF endeksinde saldırıların hemen öncesine, 27 Şubat'a ait nisan vadeli kontratlarda fiyat megavatsaat başına 31,95 euro olarak kapanmıştı. Saldırıların üzerinden bir hafta geçmeden fiyat 53,4 euroya yükseldi; bu, tek haftada yüzde 67'lik bir artışa karşılık geliyor.
Piyasanın bugünkü seyrine bakıldığında tablo daha da sert: TSİ 10.00 itibarıyla megavatsaat başına 68,5 eurodan açılan fiyatlar, geçen haftanın kapanış rakamına kıyasla açılışta yüzde 28,5 prim yaparak günü başlattı.
Hürmüz Boğazı Neden Bu Kadar Kritik?
Dünyadaki toplam LNG ihracatının yaklaşık yüzde 20'si Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleşiyor. Dünyanın en büyük LNG ihracatçıları arasında yer alan Katar için bu oran çok daha çarpıcı: Ülkenin LNG ihracatının yüzde 93'ü Boğaz'dan geçerek uluslararası pazarlara ulaşıyor.
Katar Enerji'nin Tesisindeki Üretim Durdu
Bölgedeki gerilim yalnızca nakliye güzergahlarını değil, üretimin kendisini de sekteye uğrattı. Küresel LNG piyasasında belirleyici bir konuma sahip olan Katar Enerji'ye ait bir sıvılaştırılmış doğalgaz tesisi, yaşanan gelişmeler nedeniyle üretime ara verdi. Bu durum, Hürmüz Boğazı'nın kapanmasıyla birlikte çifte bir arz şoku yaratarak Avrupa piyasalarını doğrudan vurdu.
Avrupa'nın Depoları Zaten Düşüktü
Avrupa cephesinde tablo önceden de hassastı. Kıtanın doğalgaz depolarındaki doluluk oranı yüzde 30'un altına düşmüş durumdaydı. Bu seviye, geçmiş yılların aynı dönemiyle kıyaslandığında oldukça gergin bir görünüm. Depoların bu denli düşük olması, herhangi bir arz kesintisinde fiyatları anında yukarıya taşıyan bir kıvılcım işlevi görüyor.
Sırada Ne Var?
Piyasalar şu an için üç sorunun yanıtını bekliyor: Boğaz, ne kadar süre kapalı kalacak? Katar Enerji'deki üretim kesintisi geçici mi kalıcı mı? Ve Avrupa, ABD'deki LNG terminallerinden veya alternatif güzergahlardan ihtiyacını karşılayabilecek mi?
Enerji analistleri, mevcut gerilimin kısa sürede çözüme kavuşmaması durumunda TTF fiyatlarının kışın zirvelerini aşabileceği uyarısını yapıyor. Avrupa'nın gaz depolarını yaz sezonunda doldurmak için kritik olan bahar alım döneminin tam bu gergin ortama denk gelmesi, kıtayı önümüzdeki aylarda daha savunmasız bir konuma sokuyor.
