Ardahan propolis üretimi, Kafkas Arısı Üretim, Eğitim ve Gen Merkezi Müdürlüğü bünyesindeki tesiste, arıcılığın ürün çeşitliliğini artırmak amacıyla yürütülüyor. Ham propolisin işlendiği hat için ilk üretim duyurusu 21 Eylül 2023'te yapıldı. Tesiste görevli laborant Feyza Çöpür, üreticilerden alınan ürünün saklama ve işleme aşamalarını anlattı.
Propolis üretim hattı ne zaman kuruldu?
Arı Ürünleri İşleme ve Paketleme Tesisi'ndeki propolis hattına ilişkin ilk üretim duyurusu, müdürlük tarafından 21 Eylül 2023 tarihinde yayımlandı. Duyuruda, hatta ilk ham propolis ekstraksiyonunun yapıldığı ve elde edilen ürünün 20 mililitrelik şişelere alındığı belirtildi.
Bu tarih, hattın ilk kez çalıştırılmasının yeni bir gelişme olmadığını gösteriyor. İlk üretim, tesis projesi kapsamında danışmanlık yapan Karadeniz Teknik Üniversitesi öğretim üyeleri ve kurum personelinin katılımıyla gerçekleştirilmişti.
Merkezin proje bilgilerinde, Arı Ürünleri İşleme ve Paketleme Tesisi Projesi'nin 2022-2024 döneminde yürütüldüğü ve tamamlandığı kaydediliyor. Projeyle arı ürünlerinde çeşitliliğin, üretim kapasitesinin ve kalitenin artırılması; arıcıların gelirine katkı sağlanması amaçlandı.
Ardahan'da propolis nasıl işleniyor?
Merkezde laborant olarak görev yapan Feyza Çöpür, üreticilerden sözleşmeli olarak alınan ham propolisin eksi 18 derecede muhafaza edilmesinin istendiğini belirtti. Üreticilerin müdürlüğe getirdiği propolisler, işleme alınmadan önce fiziksel kontrolden geçiriliyor.
Ham ürün daha sonra ekstraksiyon kazanına aktarılıyor. Bu aşamada kontrollü sıcaklık, karıştırma ve uygun çözücü kullanılarak propolisin içerdiği fenolik bileşiklerin ve flavonoidlerin özüte alınması hedefleniyor.
İşlem sonunda elde edilen özüt filtreleniyor ve gerekli kalite kontrollerinden geçiriliyor. Çöpür, ekstraksiyonun ürünün kalitesi ve bileşenlerinin korunması bakımından önemli bir aşama olduğunu ifade etti.
Kafkas arısı ve propolisin kovandaki görevi
Propolis, arıların bitkilerin tomurcuk, yaprak ve filizlerinden topladığı reçinemsi maddeleri kendi salgılarıyla birleştirmesiyle oluşuyor. Arılar bu maddeyi kovandaki delik ve çatlakların kapatılmasında, peteklerin korunması ve onarılmasında kullanıyor.
Müdürlüğün teknik bölümlerine ilişkin bilgilendirmesinde, Kafkas arısının propolis toplama eğilimine dikkat çekiliyor. Merkezde bölgeden elde edilen propolisin araştırılması, saflaştırılması ve ekonomik değerinin ortaya çıkarılması için çalışmalar yürütüldüğü belirtiliyor.
Ardahan'daki kurumun geçmişi de uzun yıllara dayanıyor. Müdürlük, 1969'da Ardahan Arıcılık Üretme İstasyon Müdürlüğü adıyla kuruldu; daha sonra Kafkas Arısı Üretim, Eğitim ve Gen Merkezi Müdürlüğü olarak faaliyetlerine devam etti.
Propolis ve kanser araştırmaları hakkında ne biliniyor?
Gıda, kozmetik ve sağlık alanlarında kullanılan propolisin içerdiği bileşenler bilimsel çalışmalara da konu oluyor. Çöpür, özellikle kanser hücreleri üzerindeki etkilerin laboratuvar ve deneysel araştırmalarda incelendiğini söyledi.
Laboratuvar araştırmaları, bir ürünün insanlarda kanseri tedavi ettiğini tek başına göstermiyor. Propolis, kanser tedavisinin yerine kullanılmamalı; kanser hastaları herhangi bir takviye kullanmadan önce tedavilerini yürüten sağlık ekibine danışmalı.
Arıcılıkta ürün çeşitliliği hedefi
Ardahan propolis üretimi, balın yanında farklı arı ürünlerinin işlenmesine yönelik çalışmaların bir parçasını oluşturuyor. Projede, üretim ve analiz imkânlarının yanı sıra işleme, paketleme ve pazarlama altyapısının geliştirilmesi de hedefler arasında yer aldı.
Merkezde propolis dışında arı sütü üzerine de çalışmalar yürütülüyor. Müdürlük bünyesindeki tesiste, coğrafi işaretli Ardahan Çiçek Balı'nın gerekli analizlerin ardından dolum ve paketleme işlemleri de yapılıyor.





