Ankara'nın Çubuk ilçesinde toprak altında yetişen trüf mantarı, yerini kokularından tespit eden özel eğitimli köpeklerle toplanıyor. Trüf avcısı Gökhan Akar, yaptığı açıklamada perakende fiyatının kilogram başına 70 bin lira civarında olduğunu belirtirken, mantarın farklı türlerinin Türkiye'nin çeşitli bölgelerinde yıl boyunca bulunabildiğini söyledi.

Çubuk'ta trüf mantarı nasıl bulunuyor?

Trüf avcılığında köpekler, toprak altında gelişen mantarın kokusunu takip ederek yerini belirliyor. Akar'ın anlatımına göre köpekler buldukları mantarı kazıp çıkarıyor ve avcılara getiriyor.

Akar, köpeklerin eğitiminin hayvanın özelliklerine göre 20 gün ile bir ay arasında sürdüğünü belirtti. Aramada kullanılan köpeklerin koku alma ve yeri koklayarak takip etme becerileri önem taşıyor.

Orman Genel Müdürlüğünün trüf ormanı eylem planında ise olgunlaşan mantarın bazı durumlarda toprak yüzeyinde oluşturduğu çatlakların izlenerek de bulunabileceği belirtiliyor. Bu nedenle köpeklerle arama, kullanılan yöntemlerden biri olsa da tek yöntem değil.

Fiyat ve yurt dışı satışları hakkında ne söylendi?

Gökhan Akar, açıklamasında mantarın perakende fiyatını kilogram başına yaklaşık 70 bin lira olarak verdi. Bu rakam, Akar'ın açıklamasındaki fiyatı yansıtıyor; tüm türler ve satış dönemleri için geçerli bir piyasa fiyatı olarak değerlendirilmemeli.

Akar, topladıkları mantarın büyük bölümünün yurt dışına gönderildiğini, Türkiye'de de otel ve restoranlarda kullanımının başladığını söyledi. Kozmetik alanındaki kullanımdan da söz eden Akar, toplanan ürünün yaklaşık yüzde 90'ının yurt dışına gittiğini ifade etti; bu oran kendi çalışmasına ilişkin bir beyan niteliği taşıyor.

Trüf hangi ağaçların çevresinde yetişiyor?

Tarım ve Orman Bakanlığının yatırımcı rehberine göre trüf, başta meşe olmak üzere bazı ağaç ve çalıların kökleriyle birlikte yaşayan bir yer altı mantarı. Orman Genel Müdürlüğünün planında mantarın bitki kökleriyle kurduğu bu ilişki, ektomikorizal ilişki olarak tanımlanıyor.

Akar da mantarın ağırlıklı olarak meşe çevresinde bulunduğunu, farklı ağaç türlerinin yakınında da yetişebildiğini söyledi. Türkiye'de yılın farklı dönemlerinde trüf bulunabildiğini belirten avcı, döneme göre bölgenin ve mantar türünün değiştiğini anlattı.

Bakanlığın rehberinde, kışlık siyah trüfün toplama dönemi kasım sonundan mart ayına kadar gösteriliyor. Rehbere göre bu tür meşe, fındık, ıhlamur ve sedir gibi bitkilerin kökleriyle ilişki kurabiliyor; dolayısıyla her türün hasat dönemi aynı değil.

Yeni başlayanlar için deneyim ve doğal alanların korunması

Trüf avcılığına köpeği Rufi'yi sahiplenerek başladığını anlatan Bahadır Kemal Kılınç, işe girişmeden önce deneyimli kişilerden bilgi edinmenin önemine dikkat çekti. Kılınç, eşiyle doğada gezmeyi sevdiklerini ve mantarın ekonomik değerini öğrenmesinin ilgisini artırdığını söyledi.

Orman Genel Müdürlüğü, 2022-2026 Trüf Ormanı Eylem Planı kapsamında toplama ve bilgilendirme çalışmaları yürütüyor. Artvin'de Temmuz 2026'da yapılan bir eğitimde, köpeklerle arazide aramanın yanı sıra mantarın bulunduğu yere zarar verilmeden çıkarılması uygulamalı olarak gösterildi.

Doğadan mantar toplarken türün doğru belirlenmesi de önem taşıyor. Tarım ve Orman Bakanlığı, zehirli ve yenilebilir mantarların aynı ortamda bulunabildiğini ve bazı türlerin birbirleriyle karıştırılabildiğini belirterek yabani mantar tüketimi konusunda uyarıyor.

Kaynak: Haber Merkezi