Ticaret Bakanlığı, otomotiv yatırımı teşvikleri hakkında kamuoyunda dolaşan iddialara yanıt verdi. Bakanlık Basın ve Halkla İlişkiler Müşaviri Bekir Kaplan'ın sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, teşviklerin mevzuat çerçevesinde belirlendiği, yatırım yükümlülüklerine bağlandığı ve teminatların Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından alındığı bildirildi.
Bakanlığın otomotiv yatırımı teşviklerine ilişkin açıklaması
Açıklamada, söz konusu yatırım için öngörülen teşviklerin ilgili mevzuattaki aynı şartlara tabi olduğu vurgulandı. Teşviklerin yatırımın gerçekleştirilmesi koşuluna bağlandığı, bu yükümlülüklerin yerine getirilmesi için gerekli teminatların ise Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından alındığı ifade edildi.
Kaplan, teşvik kapsamının ve tutarının yatırımın niteliğine, sektörel önceliklere ve dönemin rekabet koşullarına göre farklılık gösterebileceğini kaydetti. Açıklamada ayrıca sürecin ülke menfaatleri gözetilerek titizlikle yürütüldüğü belirtildi.
Milletvekilinin iddiaları ve BYD tartışması
Açıklamanın arka planında, YENİ Parti Zonguldak Milletvekili Deniz Yavuzyılmaz'ın Çinli otomotiv üreticisi BYD'ye sağlanan vergi muafiyetleri nedeniyle 615 milyon doların üzerinde kayba uğradığı yönündeki iddiası bulunuyor. Milletvekilinin aktardığına göre Ticaret Bakanlığı 5 Temmuz 2024'te BYD'nin ithalatını ek gümrük vergilerinden muaf tuttu; 8 Temmuz 2024‘te ise Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile şirket arasında 1 milyar dolarlık yatırım taahhüdü içeren bir anlaşma imzalandı.
Yavuzyılmaz, bu tutarın güncel kurla yaklaşık 30 milyar lira ettiğini hesapladığını belirtti. Ayrıca BYD'nin 10 Haziran 2026‘da Manisa'daki fabrika projesi için takvim bulunmadığını açıklayıp projeyi askıya aldığına dikkat çekti. Aynı paylaşımda şirketin Temmuz 2024 ile Haziran 2026 arasında vergi indirimlerinden yararlanarak Türkiye'de 59.168 araç sattığı öne sürüldü.
Bakanlığın açıklama metninde BYD adı ve 615 milyon dolarlık hesaplama doğrudan yer almıyor. Bakanlık, bir milletvekili tarafından paylaşılan birçok yanlış bilgi bulunduğunu belirtti; ancak hangi iddiaya işaret ettiğini metinde ayrıca açmadı. Haberlerde, milletvekilinin hesabının resmi bir kurumca doğrulandığına dair bir bilgi yer almıyor.
Küresel rekabet ve yerli üretim vurgusu
Bakanlık, dünya otomotiv sektörünün köklü bir dönüşüm geçirdiğini ve elektrikli araç üretimi ile yatırımlara yönelik küresel rekabetin arttığını vurguladı. Açıklamada, Avrupa Birliği'nin Sanayi Hızlandırma Yasası girişiminin de bu çerçevede değerlendirildiği belirtildi.
Türkiye'nin milli marka Togg başta olmak üzere yerli elektrikli araç üretimini desteklediği, aynı zamanda uluslararası üreticileri ülkede yatırım yapmaya teşvik ettiği ifade edildi. Kaplan, teknoloji, istihdam ve sanayi kapasitesini artıracak tüm sektörlerdeki yatırımların teşvik edildiğini söyledi.
'Esas amaç, ülkemize teknoloji kazandıran ve istihdam oluşturan yatırımların hayata geçirilmesini sağlamaktır.'
— Bekir Kaplan
Bakanlığın verdiği ekonomik veriler
Kaplan, açıklamasında ülkenin büyümesine ilişkin rakamlara da yer verdi. Bu rakamlara göre milli gelir dolar bazında 238 milyar dolardan 1 trilyon 700 milyar dolara, kişi başına milli gelir ise 3 bin 600 dolardan 18 bin dolara yükseldi. Bakanlık, Türkiye'nin birçok sektörde dünyanın en gelişmiş sanayi ülkeleri arasında ilk 10 sıraya girdiğini de belirtti. Açıklamada bu rakamların hangi yılları kapsadığına dair bir ayrıntı yer almadı.
Sürecin bundan sonrası
Açıklamaya göre, teşvik sürecine ilişkin tüm yükümlülük ve uygulamalar Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından titizlikle yürütülüyor. Metinde yeni bir takvim ya da teşvik belgesinin iptaline yönelik bir adım duyurulmadı. Milletvekilinin çağrıları üzerine Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın ayrıca bir açıklama yapıp yapmadığı, bu haber için yapılan araştırmada tespit edilemedi.
Sıkça sorulan sorular
Ticaret Bakanlığı otomotiv yatırımı teşvikleri hakkında ne açıkladı?
Bakanlık, teşviklerin ilgili mevzuat çerçevesinde belirlendiğini, yatırım yükümlülüklerine bağlandığını ve gerekli teminatların Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından alındığını bildirdi.
Milletvekili Deniz Yavuzyılmaz hangi iddiayı ortaya attı?
Yavuzyılmaz, BYD'ye sağlanan vergi muafiyetleri nedeniyle kamunun 615 milyon doların üzerinde kayba uğradığını öne sürdü. Bu hesap milletvekilinin kendisine ait olup resmi bir kurumca doğrulanmış değil.
BYD'nin Manisa yatırımı ne durumda?
Milletvekilinin aktardığına göre BYD, 10 Haziran 2026'da Manisa'daki fabrika projesi için takvim bulunmadığını açıklayarak projeyi askıya aldı.
