Sanayi karbonsuzlaşma platformu, Türkiye'nin ev sahipliğindeki COP31 kapsamında düzenlenen törenle tanıtıldı. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, sanayide düşük karbonlu yatırımların finansmanını kolaylaştırmayı amaçlayan platformun 2030'a kadar 5 milyar avronun üzerinde yatırımı desteklemeyi ve yıllık emisyonlarda 20 milyon tonun üzerinde karbondioksit eşdeğeri azaltım sağlamayı hedeflediğini açıkladı.
Sanayi karbonsuzlaşma platformunun hedefleri
Türkiye Sanayi Karbonsuzlaşma Yatırım Platformu'nun (TIDIP) resmi lansmanı ve ortaklık katılım törenine katılan Kacır, girişimin sanayide belirlenen karbonsuzlaşma fırsatları ile bu fırsatların uygulanması için gereken finansman arasındaki boşluğu kapatmayı amaçladığını söyledi.
Bakan Kacır, platform için belirlenen yatırım ve emisyon hedeflerini şöyle açıkladı:
“2030'a kadar 5 milyar avronun üzerinde sanayi karbonsuzlaşma yatırımını desteklemeyi ve yıllık sera gazı emisyonlarında 20 milyon ton karbondioksit eşdeğerinin üzerinde emisyon azaltımı sağlamayı hedefliyoruz”
Kacır, Türkiye'nin 2053 net sıfır emisyon hedefi doğrultusunda demir-çelik, çimento, alüminyum ve gübre sektörlerinin karbonsuzlaştırılması için 70 milyar doların üzerinde yatırım gerektiğinin tahmin edildiğini belirtti. Yeni teknolojiler, yüksek başlangıç maliyetleri, uzun yatırım süreleri ve finansal riskleri ise dönüşümün önündeki zorluklar arasında saydı.
Projelerin hazırlanması ve finansmanı
Kacır, platformun kurulması amacıyla Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD), Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası (IBRD) ve Uluslararası Finans Kurumu (IFC) ile ortak bildiri imzalandığını bildirdi.
Platformun erken aşamadaki projelerde fizibilite çalışmaları, teknik değerlendirmeler ve yatırım analizlerini kolaylaştırması amaçlanıyor. Bu aşamada projelerin sağlayabileceği emisyon azaltımları da değerlendirilecek.
Daha ileri aşamadaki projelerde ise uygun finansman kuruluşlarının belirlenmesi, finansal risklerin değerlendirilmesi ve yatırımlara uygun finansman yapılarının geliştirilmesi üzerinde durulacak. Kacır, gelecek yıllardaki yatırım ihtiyaçlarının koordinasyon, proje hazırlığı ve uluslararası finansal ortaklıklar gerektirdiğini ifade etti.
Karbonsuzlaşma platformuna dört yeni ortak
Kacır, platformun yeni ortakları olarak Avrupa Komisyonu, Avrupa Yatırım Bankası, Asya Kalkınma Bankası ve İslam Kalkınma Bankası'nın katılımını memnuniyetle karşıladığını söyledi. Ortaklık törenini, uluslararası erişimin ve finansman kapasitesinin güçlendirilmesi açısından önemli bir adım olarak değerlendirdi.
Bakanın verdiği bilgiye göre Avrupa Birliği, platformun kapasitesini güçlendirmek üzere 5,7 milyon avroluk teknik destek taahhüdünde bulundu. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı stratejik yönlendirmeyi üstlenirken ilgili kamu kurumlarının çalışmalarını da koordine ediyor.
Platformun sekretaryası ise finansmana uygun projeler geliştirmek için sanayi kuruluşları ve uluslararası finans kuruluşlarıyla yakın iş birliği yürütüyor. Kacır, sanayi dönüşümüne özel sermaye çekme imkânlarını değerlendirmek amacıyla Glasgow Net Sıfır için Finans İttifakı (GFANZ) ile de temas halinde olduklarını belirtti.
Düşük karbonlu sektörlere 250 milyon dolar
İklim Yatırım Fonları bünyesindeki Temiz Teknoloji Fonu, Türkiye'nin Sanayi Karbonsuzlaşma Yatırım Planı kapsamında 250 milyon dolarlık imtiyazlı finansman tahsisini onayladı. Kacır, bu kaynağın çelik, çimento, alüminyum, kimya ve seramik sektörlerindeki düşük karbonlu yatırımları destekleyeceğini söyledi.
Bakan Kacır'ın aktardığına göre söz konusu sektörler, Türkiye'nin sera gazı emisyonlarının yaklaşık yüzde 37'sini ve ihracatının yaklaşık yüzde 28'ini oluşturuyor.
Kacır ayrıca daha temiz ve verimli üretim yatırımlarını hızlandırmak için Yeşil Dönüşüm Programı'nın başlatıldığını hatırlattı. Dünya Bankası iş birliğiyle imalatçılara, KOBİ'lere ve yeşil teknoloji girişimlerine 1 milyar doların üzerinde finansman sağlandığını; Sürdürülebilir Organize Sanayi Bölgeleri Projesi için de İslam Kalkınma Bankası ile 250 milyon dolarlık ayrı bir finansman anlaşması imzalandığını bildirdi.
Platformun başarısının hayata geçirilen yatırımlar, uygulanan teknolojiler ve azaltılan emisyonlarla ölçüleceğini belirten Kacır, girişimin Türkiye'nin 2053 net sıfır hedefine ulaşması açısından önemli bir araç olduğunu ifade etti.
