Rize, son dönemlerde gerçekleştirdiği 6. Gastronomi Günleri ile Türk somonunu Avrupa pazarında daha görünür hale getiriyor. Şehir, İyidere Lojistik Limanı altyapısıyla birlikte geleneksel sağlıklı beslenme kültürünü de bir araya getirerek, uluslararası düzeyde bir ‘longevity' (uzun yaşam) ve gastronomi merkezi olmayı amaçlıyor. Bu yılki etkinlikler, ‘sofrada yaşayan miras, tarladan sağlığa' felsefesi etrafında şekillendi ve gastronomi alanında önemli değişimlerin habercisi oldu. Rize, zengin iç su kaynakları ve yüksek su kalitesi ile Türkiye su ürünleri sektörünün önemli bir üretim merkezi haline geldi. Türk somonu, Avrupa pazarında kalitesi sayesinde daha yüksek fiyatlarla alıcı bulurken, Rize Belediyesi'nin tanıtım faaliyetleri bu sürece büyük katkı sağlıyor.
Türk Somonunun Başarısı
Son sekiz yılda, Türk somonu üretim ve ihracatta hızlı bir artış gösterdi. 2025 yılında yaklaşık 520 milyon dolarlık bir ihracat geliri hedefleyen Türk somonu, dünya pazarlarında dikkat çekiyor. Ürün, Norveç somonuna göre omega-3 ve omega-6 yağ asitleri açısından daha değerli bulunuyor. Bu nedenle, Rize'deki somon, Avrupa'da rakiplerinden daha yüksek fiyatlarla satılmakta.
İyidere Lojistik Limanı'nın Rolü
İyidere Lojistik Limanı, Rize'nin somon ihracatındaki bu yükselişi destekleyecek önemli bir altyapı projesi olarak öne çıkıyor. Limanın 2026 yılının üçüncü çeyreğinde tamamlanması bekleniyor ve 2 bin 950 metre uzunluğundaki ana mendireği ile Karadeniz'in en büyük limanlarından biri olmayı hedefliyor.
Rize, mutfak kültüründe de köklü bir dönüşüm yaşıyor. Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre, doğuşta beklenen yaşam süresinin en yüksek olduğu iller arasında yer alan Rize, sağlıklı beslenmenin önemini vurgulayan bir gastronomi anlayışına sahip. Karalahana gibi süper besinlerin yanı sıra, yerel restoranlarda sunulan Türk somonu ve alabalık, ‘Sudan Sofraya' anlayışı ile sağlıklı bir mutfak kültürü oluşturuyor. Rize Belediyesi'nin öncülüğünde planlanan longevity merkezi ve sağlıklı mutfak atölyeleri, bu hedefi somutlaştırmayı amaçlıyor. Rize Belediye Başkanı Rahmi Metin, somonun şehrin sağlıklı yaşam kültürü ve mutfak mirasının bir parçası olduğunu belirtti.
Rize'nin bu dönüşümü, hem yerel ekonomiyi güçlendirecek hem de uluslararası arenada önemli bir oyuncu olma yolunda ilerlemesini sağlayacak. Bu bağlamda, Rize'nin gastronomi potansiyeli ve sağlıklı yaşam vurgusu, kenti sadece bir turizm merkezi değil, aynı zamanda bir sağlık ve uzun yaşam kenti haline getirebilir.
