Dünyanın en büyük petrol ve akaryakıt üreticileri arasında bulunan Rusya, iç piyasada büyüyen yakıt sorunu nedeniyle olağanüstü önlemleri gündemine aldı.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, hükümet yetkilileriyle gerçekleştirdiği toplantıda bazı bölgelerde sürücülerin, işletmelerin ve çiftçilerin ihtiyaç duydukları yakıta ulaşmakta güçlük çektiğini kabul etti.
Putin, iç piyasadaki arzın korunabilmesi için daha önce oluşturulan yakıt stoklarının kullanılmaya başlandığını belirtti. Alınan önlemlere rağmen bazı bölgelerde sorunların devam ettiğini ifade eden Rus lider, dizel ihracatının tamamen yasaklanması ihtimalinin de masada olduğunu duyurdu.
Rafinerilere yönelik saldırılar üretimi etkiledi
Rusya’daki akaryakıt sıkıntısının temel nedenleri arasında Ukrayna’nın petrol rafinerileri ve enerji altyapısına yönelik artırdığı uzun menzilli İHA saldırıları gösteriliyor.
Bazı rafinerilerde üretimin durması veya bakım çalışmalarının öne çekilmesi, benzin ve dizel arzının iç talebi karşılamakta zorlanmasına yol açtı. Özellikle tarımsal üretimin yoğunlaştığı dönemde çiftçilerin yakıt tedarikinde yaşadığı sıkıntılar, hükümet üzerindeki baskıyı artırdı.
Putin, enerji tesislerine yönelik saldırıların etkisinin en düşük seviyeye indirilmesini ve rafinerilerin hava savunmasının güçlendirilmesini istedi.
Devlet rezervleri piyasaya sürüldü
Rus liderin açıkladığı verilere göre ülkedeki benzin rezervleri yaklaşık 1,7 milyon ton seviyesinde bulunuyor. Daha önce depolanan yakıtın bir bölümü, istasyonlar ve işletmelerde yaşanan arz sorununu hafifletmek amacıyla iç piyasaya yönlendirildi.
Rus hükümeti, temmuz ayındaki yakıt üretiminin haziran ayına göre daha yüksek olmasını bekliyor. Ancak rafinerilerin yeniden saldırıya uğraması veya bakım sürelerinin uzaması halinde yakıt sıkıntısının devam edebileceği değerlendiriliyor.
Ülke genelinde yakıt tedarikini koordine etmek amacıyla özel bir çalışma grubunun oluşturulduğu da açıklandı.
Dizel ihracatına tam yasak gündemde
Rusya, iç piyasadaki fiyatları ve arzı korumak amacıyla benzin ve jet yakıtı ihracatına yönelik bazı sınırlamaları daha önce devreye almıştı. Son gelişmelerin ardından önlemlerin dizel yakıtı da kapsayacak şekilde genişletilmesi tartışılıyor.
Putin, dizel ihracatına tam yasak getirilmesi seçeneğinin değerlendirildiğini doğruladı. Ancak Rusya Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak, daha önce yaptığı açıklamada mevcut koşullarda böyle bir yasağa ihtiyaç duyulmayabileceğini belirtmişti.
Nihai kararın, rafinerilerdeki üretim durumu ve ülke genelindeki yakıt stokları dikkate alınarak verilmesi bekleniyor.
İstasyonlarda kuyruklar oluştu
Yakıt sorununun özellikle Rusya’nın bazı güney bölgeleri ile Moskova’nın kontrolündeki Kırım’da daha ağır hissedildiği bildirildi.
Bazı akaryakıt istasyonlarında satışlara miktar sınırlaması getirilirken sürücülerin uzun kuyruklarda beklediği aktarıldı. Kırım’daki bazı bölgelerde ise tasarruf tedbirleri kapsamında vatandaşlara ve işletmelere yönelik yakıt satışları geçici olarak durduruldu.
Rus yönetimi uzun süre durumun kontrol altında olduğunu savunsa da Putin’in son açıklaması, yakıt sıkıntısının Kremlin tarafından en üst düzeyde kabul edildiğini gösterdi.
Küresel dizel fiyatları etkilenebilir
Rusya’nın dizel ihracatını tamamen durdurması yalnızca ülke içindeki piyasayı değil, küresel akaryakıt ticaretini de etkileyebilir.
Rus dizelinin uluslararası piyasadan çekilmesi halinde özellikle Avrupa, Akdeniz ve Asya’daki alıcıların alternatif tedarikçilere yönelmesi bekleniyor. Bu durum dizel fiyatlarında yeni bir yükselişe ve taşımacılık maliyetlerinin artmasına neden olabilir.
İhracat yasağı iç piyasadaki yakıt miktarını artırabilir ancak Rusya’nın enerji gelirlerinde düşüşe de yol açabilir. Kremlin’in bu nedenle iç talebi güvence altına almak ile ihracat gelirlerini korumak arasında bir tercih yapması gerekecek.
