Artan Maliyetler Üreticiyi Zorluyor
ABD ve İsrail'in İran'a karşı başlattığı savaşın gerilimi her geçen gün artarken, Manisa Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Sadık Özkasap, savaşın etkilerinin özellikle enerji, gübre ve mazot maliyetlerindeki artışla Manisa'daki üreticiyi zorladığını belirtti. Orta Doğu'daki yükselen gerilim, tarım sektörünü doğrudan etkiliyor. Özkasap, son haftalarda küresel piyasalarda yaşanan dalgalanmaların tarımsal girdilerde ciddi fiyat artışlarına yol açtığını ifade etti. Hürmüz Boğazı'nda yaşanan gerilimin enerji ve tarımsal üretim maliyetlerini doğrudan etkilediğini belirten Özkasap, “Petrol ve doğal gaz akışında yaşanabilecek en küçük aksama bile mazot fiyatlarını artırıyor. Bu da doğrudan çiftçinin maliyetine yansıyor” dedi.
Gübre Tedarikinde Riskler
Başkan Özkasap, bölgedeki jeopolitik gelişmelerin gübre tedariğini de etkilediğini, Hürmüz Boğazı'ndaki risklerin gübre fiyatlarında artışa neden olduğunu söyledi. Gübre üretiminde kullanılan hammaddelerin büyük bölümünün bu bölgeden geçtiğini ve tedarikte yaşanabilecek aksaklıkların hem fiyatları artırdığını hem de üretim planlamasını zorlaştırdığını vurguladı. Özkasap, gübrenin tarımsal verimlilik üzerindeki etkisinin şartlara göre yüzde 50'ye kadar ulaşabildiğini hatırlattı. Türkiye'nin doğal gaz, fosfat kayası, potasyum tuzları ve kükürt gibi temel hammaddelerde büyük ölçüde dışa bağımlı olduğunu ifade eden Özkasap, ara maddelerin de önemli kısmının ithalatla karşılandığını belirtti.
Manisa'nın Tarımsal İhracattaki Rolü
Manisa'nın tarımsal ihracatta önemli bir merkez olduğunu dile getiren Özkasap, ilin toplam ihracatının yaklaşık yüzde 20'sinin tarıma dayalı sanayiden oluştuğunu vurguladı. Düşük döviz kuru ile birlikte işçilik, elektrik, ambalaj, navlun ve lojistik maliyetlerindeki artışın ihracatçı firmaların üretim ve pazarlama giderlerini önemli ölçüde yükselttiğini ifade eden Özkasap, bu durumun firmaların dış pazarlardaki rekabet gücünü zayıflattığını ve pazar paylarının daralmasına yol açtığını dile getirdi.
Destek ve Planlı Üretim Önerisi
Özkasap, Manisa Ticaret Borsası olarak Tarım Bakanlığı ile birlikte bölgedeki gelişmeleri takip ettiklerini ve gerekli tedbirleri almaya devam ettiklerini belirtti. Cumhurbaşkanlığı kararı ile 7 Mart tarihinde ÜRE gübresinde, 3 Nisan 2026 tarihinde azotlu gübreler ile mineral ve kompoze gübrelerde gümrük vergisinin sıfırlandığını hatırlattı. Ayrıca Tarım ve Orman Bakanlığı, gübre stoklarının yeterli olduğunu ve arz güvenliğini tehdit eden bir durum bulunmadığını ifade etti. Ancak Özkasap, devletin fiyat oluşumuna çiftçi lehine daha etkin müdahale etmesini beklediklerini, aksi takdirde alım gücü düşük olan çiftçilerin üretimi azaltmak zorunda kalacaklarını belirtti. Artan gıda enflasyonu ile birlikte yaş sebze ve meyve fiyatlarında gözle görülür artışlar yaşanmasının tüketicinin alım gücünü zorlayacağına dikkat çekti.
