Mersin’de giyilebilir yapay zekalı sağlık takip sistemi geliştiren doktor çift hayat kurtaracak
Mersin’de tıp fakültesinden itibaren birlikte olan 3 çocuklu doktor çiftin geliştirdiği giyilebilir ve akıllı cihazlarda kullanılabilen yapay zekalı sağlık takip sistemi sayesinde erken müdahale hayat kurtaracak.
Sinir Cerrahisi Uzmanı Operatör Dr. Ömer Neşet Kişi ile Anesteziyoloji ve Reanimasyon Uzmanı Dr. Seda Kişi’nin Adana’da tıp fakültesinde başlayan birliktelikleri 25 yıldır hem evde hem de iş hayatında sürüyor. Şu anda Mersin’de hizmete giren Clinicia Entegre Sağlık Yaklaşımları Merkezi’nde görev yapan 3 çocukları olan doktor çift, bu süreçte hem sevinçlerini hem de üzüntülerini birlikte yaşadı. Öğrencilik döneminde babasını kalp krizi nedeniyle kaybeden Op. Dr. Ömer Neşet Kişi ile eşi Uzm. Dr. Seda Kişi, birlikte uzun yıllar çalışarak geliştirdikleri teknolojiyi yapay zeka ile destekleyerek yazılımsal programla hayat kurtaran sağlık takip sistemine dönüştürdü. Kalp hastası annesini ilk denek olarak kullanan Op. Dr. Ömer Neşet Kişi ve eşinin geliştirdiği sistem, özellikle risk altındaki hastalara anında müdahale imkanı sağlarken, kazanılan zamanla birlikte ciddi sağlık harcamalarının düşürülmesine de önemli katkı sağlaması hedefleniyor.
Eşiyle çocuk yaşlardan beri beraber olduklarını belirten Uzman Dr. Seda Kişi, “17 yaşından beri hem öğrenim hem mesleki hayatımız boyunca birlikte hareket ettik. Şimdi de yeni iş alanında ve yeni yapacağımız konular üzerinde de birlikte çalışıyoruz” dedi.
Eşiyle birlikte geliştirdikleri projeyi çocuklarının takibinde de kullandıklarını ifade eden Uzm. Dr. Seda Kişi, “Aslında buradaki amaç genel olarak tüm insanlara destek olabilecek bir oluşum sağlamaktı. Bir anne olarak ben de çocuklarımı takip etme konusunda biraz endişeliyim. O yüzden büyüklerimizi takip ederken onlardan emin olurken, aynı zamanda evlatlarımızın da sağlığından emin olmak istiyoruz. Bu sistem, burada da en çok belki de anneleri rahatlatacak. O açıdan da bunun oluşturulup ilk olarak kendi çocuklarımda denemekten çok mutlu oldum” diyerek sözlerini tamamladı.
“Bu benim çocukluk hayalimdi”
Çocukluğunda yaşadığı acı ve bugüne kadar yaptığı çalışmalardan bahseden Op.Dr. Ömer Neşet Kişi ise, “Ben babamı çok erken yaşlarda bir kalp hastalığı yüzünden kaybettim. Zaten o zaman yeni tıp fakültesine başlamıştım. Bu tarz sıkıntılı bir hadiseyi yaşamış doktor olarak yıllar içerisinde özellikle insanları uzaktan takip edecek ve onlara erken müdahale imkanı sunabilecek bir sistem üzerine çok kafa yorduk. Bu benim aslına bakarsanız çocukluk hayalimdi. Eşim Seda ile birlikte bu hayali çok farklı noktalara getirdik. 2022 yılında bir dijital sağlık platformu kurmak üzere yola çıktık ve kendi teknoloji şirketimizi kurduk. Bu şirket üzerinden de özellikle riskli hastaların sürekli olarak uzaktan izlenebildiği yapay zeka destekli bir hasta takip platformunun üzerinde çalışıyoruz. Bu platform çok özel noktalara geldi” diye konuştu.
“Sağlık teknolojileri üzerine entegre olabilen bir sistem kurduk”
Şu anda ilk testlerde denek olarak annesini kullandığına dikkati çeken Op.Dr. Kişi, rahatsızlığı bulunan kendi annesinin özellikle kalp atışlarını sürekli olarak takip eden kendilerinin geliştirdiği sağlık sistemiyle izlendiğini vurguladı. Op.Dr. Kişi, “Özellikle kalp hastalıkları, eklem hastalıkları, epilepsi ve şuur kaybı gibi düşme ihtimali olan hastalıkların artması ile sürekli olarak büyüklerimizi ve risk altındaki yakınlarımızı düşünüyoruz. Hatta bazen bu düşünceyle günlük hayatımızda yapmamız gereken şeyleri yapamaz oluyoruz. Onların yalnız kaldıkları anda sürekli yanlarında olamadığımız zaman güvenli olduklarını bilmek istiyoruz. Tüm sistem de bunun üzerine kurulu. Bu sistemin tamamı bizim kendi Mersin’deki merkezimizde dijital sağlık sistemi tarafından takip ediliyor. Normal şartlar altında standart bir kalp hastası akşamleyin yolda yürürken birdenbire ritim bozukluğu değiştirirse ve düşecek olsa belki saatler sonra bulunabilir. Ya da bir hasta aniden şuurunu kaybettiği zaman cep telefonuna ulaşım sağlayıp yakınlarını arayamıyor olabilir. Evde yalnız başına kalça protezi olan ve yakın zamanda ameliyat olmuş bir hasta, sadece su almak için kalktığında düştüğünde çevresindeki hiçbir iletişim aracına saatlerce ulaşamayabilir. İşte böyle durumlarda onlardan alınacak verileri acil durum sinyali olarak yapay zeka destekli bilgisayar sistemimize ulaştıran tamamen giyilebilir mevcut elimizdeki sağlık teknolojileri üzerine entegre olabilen bir sistem kurduk. Biz, hastayla ilgili alarm durumlarında hastanın kötüleşeceğine bazen önceden yapay zeka destekli sistemlerle anlayarak ya da o anda kötüleştiği anda yakınlarının haberi olmadan onun bulunduğu konuma müdahale ekipleri yollayarak onların güvenli olmasını sağlıyoruz” ifadelerini kullandı.
“İlk deneğimiz annem, test aşamasında bin civarında kullanıcı var”
İlk deneklerinin annesi olduğunu hatırlatan Op. Dr. Kişi, “Annemin bir kalp rahatsızlığı var, ben şu anda sürekli olarak kendi sisteminin benden bağımsız onu takip ettiğini bilerek kendimi çok daha güvende hissediyorum. Şu anda test aşaması olan sistemimizde bin civarında kullanıcı var. Bunlardan da yaklaşık 100 civarında kullanıcı aktif bir şekilde test ediliyor. Mevcut muayenehane yönetim sistemlerine entegre olabilen bu sistemde yaklaşık 11 bin hastalık için bir veri toplama olanağı bulduk. Sadece kötüleşen hastaları değil, hastaların yaşam standartlarındaki bozulmalarla geleceğe yönelik kötüleşme ihtimallerini dahi onlara söyleyip çeşitli önerilerde bulunabilecek bir sağlık platformu üzerinde çalışıyoruz” diye konuştu.
Geliştirilen sistem akıllı cihazlara entegre edilebiliyor
Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu Projesi olarak kendi akıllı sistemleri ve giyilebilir cihazlarını geliştirmekte olduklarının altını çizen Kişi, halihazırda hem Android hem İOS’un kullanıldığı cep telefonlarından akıllı saatlere kadar sağlık takip sistemlerinin entegre olabildiğini söyledi. Kişi, “Bu sistemlerden aldığımız veriler bizler açısından çok kıymetli. Hastanın yaşamı ve acil durumlarıyla ilgili ipuçları veriyor. Bunları tekrar yapay zeka süzgecinden geçirerek müdahale edebiliyoruz” şeklinde konuştu.
Proje sağlık harcamalarını da düşürecek
Geliştirdikleri projeyle özellikle sosyal güvenlik sistemi üzerindeki maliyetler ve sağlık harcamalarını ciddi derecede azaltacağını düşündüklerinin de altını çizen Kişi, “Basitçe özetlemek gerekirse, bir sebepten dolayı kalbi durmuş hastaya 4 dakika sonra müdahale etmekle 34 dakika sonra müdahale etmek arasında muazzam bir fark vardır. Bu arada iç organları ya da beyni hasar görmüş yoğun bakımda hassas hale gelmiş bir hasta hem kendisine hem devlete hem de yakınlarına çok ciddi anlamda maddi bir yük getirecektir. Bu yük belki sevdikleri tarafından büyük bir sevgiyle karşılanacaktır ama normal şartlar altında çok daha erken müdahale edilen bir hastada hem nöroloji hasar olmadan hem vücutta organlarda hasar olmadan normal hayatına döndürmek, yoğun bakım sürecini azaltmak hem sosyal güvenlik kurumları açısından hem hasta ve hasta yakınları açısından çok kazançlı bir durum yaratacaktır. Bu durum, üzerimizdeki vergi yükünü de azaltacaktır” diyerek açıklamasını sonlandırdı.
IHA
