İSKİ İBB borcu ve arıtma yatırımlarına ayrılan ödenek, 18 Kasım 2026'da İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi'nde yapılan İSKİ Genel Kurulu'nda gündeme geldi. AK Parti Meclis Üyesi Fatih Sırmacı, 2025'teki borç verme işlemlerini ve 2027 yatırım programını eleştirirken, İSKİ Genel Müdürü Şafak Başa bütçe ve yatırım hedeflerini açıkladı.

İSKİ İBB borcu için Sayıştay raporu gündeme getirildi

İSKİ'nin 2027 yılı bütçesi, performans programı ve yatırım programının görüşüldüğü genel kurulda konuşan AK Parti İBB ve Çekmeköy Meclis Üyesi Fatih Sırmacı, kurumun mali tablolarına ilişkin sorular yöneltti. Sırmacı, 2025 yılı Sayıştay raporuna dayanarak İSKİ'nin İBB'ye yönelik borç verme işlemlerinin 17 milyar 38 milyon liraya ulaştığını söyledi.

Sırmacı'nın verdiği bilgiye göre bu tutarın 15 milyar 260 milyon lirasını nakit borç, 1 milyar 778 milyon lirasını ise su faturalarından kaynaklanan ve borç verme hesabına aktarılan alacak oluşturdu. Bir önceki yıl yaklaşık 626 milyon lira olan borç verme tutarının yaklaşık 27 kat arttığını belirten Sırmacı, İSKİ kaynaklarının kullanım önceliklerinin açıklanmasını istedi.

İSKİ'nin 2025 sermaye giderleri için başlangıçta 45 milyar 297 milyon lira ödenek öngörüldüğünü, yıl sonundaki harcamanın ise 35 milyar 62 milyon lira olduğunu ifade etti. Sırmacı, iki tutar arasındaki yaklaşık 10 milyar 236 milyon liralık farka dikkat çekerken bu kalem ile İBB'ye verilen borç arasında doğrudan bir kaynak aktarımı ilişkisi kurmadığını da belirtti.

İBB'nin 2025 sonundaki borcu ne kadardı?

Sayıştay'ın İBB'ye ilişkin 2025 yılı denetim raporunda, 2009-2025 arasında İSKİ'den alınan yaklaşık 21 milyar 429 milyon liralık borcun yaklaşık 1 milyar 122 milyon lirasının ödendiği, 20 milyar 307 milyon liranın ise 31 Aralık 2025 itibarıyla ödenmediği belirtildi. Raporda, borçların çeşitli tarihlerde yapılan protokollerle sürekli ötelendiği de yer aldı.

Raporda, iki kurumun birbirine borç vermesine ilişkin bir engel bulunmadığı, ancak ayrı tüzel kişiliklere ve bütçelere sahip olmaları nedeniyle işlemlerde bütçe gereklerine uygun hareket edilmesi gerektiği vurgulandı. Daha önceki denetim raporunda, İSKİ'nin 2024 sonu itibarıyla İBB'den tahsil edilemeyen alacağı yaklaşık 3 milyar 869 milyon lira olarak gösterilmişti.

Sırmacı, 2025 sonundaki alacağın 2,5 milyar lirasının 2026'da, 7 milyar lirasının 2027'de, kalanının ise 2028'de ödenmesinin öngörüldüğünü söyledi. 2026 için planlanan tahsilatın ne kadarının gerçekleştiğinin ve gecikme durumunda hangi yatırımların etkileneceğinin açıklanmasını istedi.

Arıtma tesislerine ayrılan 2027 ödeneği soruldu

Sırmacı, yatırım programında Riva İleri Biyolojik Atık Su Arıtma Tesisi'nin toplam bedelinin 30 milyar, Kısırkaya tesisinin 10 milyar, Ümraniye tesisinin ise 5 milyar lira olarak öngörüldüğünü aktardı. Üç projenin toplam bedeli 45 milyar lirayı bulurken, 2027 yılı için her birine birer milyon lira ödenek ayrıldığını belirterek finansman ve tamamlanma takvimlerini sordu.

Çekmeköy İSKİ Hizmet Binası'nın 400 milyon liralık proje bedeline karşılık 2027 ödeneğinin 1 milyon lira olduğunu da söyledi. Silahtarağa-Baltalimanı Aktarma Tüneli için toplam 3 milyar 450 milyon lira proje bedeli ve 2027 için 1 milyon lira ödenek öngörüldüğünü belirterek ihale, finansman ve inşaat takviminin paylaşılmasını talep etti.

İSKİ yönetimi bütçe ve yatırım hedefini açıkladı

Sırmacı, İSKİ'nin 2027 için 144 milyar 582 milyon lira gelir ve 152 milyar 704 milyon lira gider öngördüğünü; aradaki 8 milyar 122 milyon liralık finansman ihtiyacının nasıl karşılanacağının açıklanması gerektiğini söyledi. Su satışından yaklaşık 111 milyar 100 milyon lira gelir beklendiğini ve bunun toplam gelir bütçesinin yaklaşık yüzde 77'sine karşılık geldiğini belirtti.

İSKİ Genel Müdürü Şafak Başa ise 2027 için yaklaşık 145 milyar lira gelir ve 153 milyar lira gider bütçesi öngördüklerini, yaklaşık 8 milyar liralık net finansman kaynağıyla bütçe denkliğinin sağlandığını açıkladı. Başa, yatırım programındaki projeler için toplam teklifin 74 milyar 726 milyon lira olduğunu bildirdi.

Başa'nın açıklamasına göre yatırım teklifinin 10 milyar 680 milyon lirası içme suyuna, 27 milyar 726 milyon lirası atık suya ayrıldı. Genel müdür, atık suların Riva ve Kısırkaya'da kurulacak ileri biyolojik arıtma tesislerine tünellerle taşınmasının planlandığını da ifade etti.

Su tarifesi ve çevre izinleri de görüşüldü

Sırmacı, konut birinci kademe su bedelinin Ocak 2019'da 4 lira 53 kuruş olduğunu, güncel tarifede ise 66 lira 91 kuruşa ulaştığını söyledi. Aylık otomatik güncelleme mekanizması dışındaki fiyat artışlarının gerekçesinin açıklanmasını istedi.

2025 yılı denetiminde 28 atık su arıtma tesisinin çevre izni veya geçici faaliyet belgesi olmadan çalıştığının tespit edildiğini aktaran Sırmacı, aynı yıl uygulanan 34 idari yaptırım kapsamında toplam 22 milyon 735 bin lira para cezası kesildiğini söyledi. İzin eksikliklerinin hangi ölçüde giderildiğinin açıklanmasını talep etti.

Sayıştay'ın İSKİ denetim raporunda kurumun toplam 91 atık su arıtma tesisi bulunduğu, bunların 13'ünün ileri biyolojik arıtma tesisi olduğu belirtildi. Raporda, atık su tahsilatlarının kullanımına ilişkin bulgulara da yer verildi.

Kaynak: Haber Merkezi