Hizan ilçesinde, vatandaşlar asırlardır süregelen geleneksel pekmez üretim yöntemlerini uygulayarak bölgenin kültürel mirasını sürdürüyor. Hizan ilçesi Akşar köyü Kılavuz mezrasında hasat edilen üzümler, hem sofralık hem de pekmez yapımında kullanılıyor. Bu üzümler, doğal yöntemlerle işlenerek pekmez haline getiriliyor.
Pekmez yapım süreci, toplanan üzümlerin havuzlarda çiğnenmesiyle başlıyor. Elde edilen üzüm suyu, beyaz toprakla karıştırılarak büyük kazanlarda kaynatılıyor. Bu işlem yaklaşık 5-6 saat sürüyor ve sonunda üzüm suyu koyulaşarak pekmeze dönüşüyor.
Hizan'ın 13 köyünde yoğun bir şekilde yapılan pekmez üretimi, özellikle hasat dönemlerinde büyük bir emek gerektiriyor. Köylerin ortak alanlarında kurulan kazanlarda, önceden ezilen üzümler saatlerce kaynatılarak pekmez haline getiriliyor. Bu geleneksel üretim süreci, kuşaktan kuşağa aktarılan bir kültürü yaşatmakta önemli bir katkı sağlıyor.
Köyde pekmez üreten Erkan Özer, tüm aşamaları dedelerinden öğrendikleri yöntemlerle gerçekleştirdiklerini belirtiyor. Üzümler, doğal yöntemlerle budanarak hasat ediliyor, ardından sıkım işlemi yapılıyor. Elde edilen üzüm suyu, mayalanmaya bırakıldıktan sonra kaynatılarak pekmeze dönüştürülüyor. Özer, yaklaşık 100 kilogram üzüm şırasından 30-35 kilogram pekmez elde ettiklerini ifade ediyor.
