COP31 müzakereleri, Antalya'da planlanan kapanış tarihinin ardından 21 Kasım'da da devam ederken, konferans başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, karar metninde uzlaşı sağlanması için taraflarla görüştü. Kurum, elektrifikasyon hedefi ve fosil yakıtlardan uzaklaşma başlıklarının ele alındığı görüşmelerde, uygulamaya dönük bir karar çıkarılması çağrısında bulundu.
COP31 müzakerelerinde taraflar aynı masada
Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı'nın 9-20 Kasım'da düzenlenmesi planlanmıştı. Ancak Antalya'daki görüşmeler, nihai anlaşma arayışı nedeniyle 21 Kasım Cumartesi günü de sürdü.
Kurum, müzakerelerin tıkandığı konuları görüşmek üzere Avustralya İklim Değişikliği ve Enerji Bakanı Chris Bowen, Suudi Arabistan Enerji Bakanı Prens Abdülaziz bin Selman, İrlanda İklim, Enerji ve Çevre Bakanı Darragh O'Brien ve Avrupa Komisyonu İklim Komiseri Wopke Hoekstra ile bir araya geldi.
Türkiye konferansın başkanlığını yürütürken, Avustralya resmi müzakerelere başkanlık ediyor. Kurum, 7-21 Kasım arasında ikili ve heyetler arası toplam 65 görüşmeye katıldı.
35'e 35 elektrifikasyon hedefi neyi kapsıyor?
Türkiye'nin önerdiği 35'e 35 hedefi, elektriğin küresel nihai enerji tüketimindeki payının 2035'e kadar yüzde 35'e çıkarılmasını öngörüyor. Öneri, elektrik üretimindeki değil, ulaşım, binalar ve sanayi gibi alanların da dahil olduğu nihai enerji tüketimindeki elektrik payına odaklanıyor.
COP31 Başkanlığı'nın eylül ayında tanıttığı taahhüt, binaların, ulaşımın ve sanayinin elektrik kullanımının artırılmasını ve modern elektrik şebekeleriyle desteklenmesini içeriyor. Hedefin konferansın sonuçlarını ve uygulamaya ilişkin yol haritasını ortaya koyacak örtü karar metninde nasıl yer alacağı müzakerelerde ele alınıyor.
Kurum, elektrifikasyon başlığında ilerleme kaydedildiğini söyledi. Metan emisyonlarının azaltılması ve erken uyarı sistemleri gibi konuların da görüşüldüğünü belirten Kurum, ülkelerin farklı koşullarının ifadeler hazırlanırken dikkate alındığını aktardı.
Kurum'dan güçlü karar ve uzlaşı çağrısı
Görüşmenin ardından konuşan Kurum, bazı konuların çözüldüğünü, diğer başlıklarda ise tarafların görüşlerini açık biçimde ortaya koyması için çalışmaların sürdüğünü söyledi. Konferansın uygulama odaklı bir sonuç vermesini istediklerini belirtti.
“İstiyoruz, arzuluyoruz ki buradan gerçekten yeni bir karar çıksın, güçlü bir karar çıksın ve bu karar iklim tarihini değiştirsin.”
Kurum, alınacak kararların tüm tarafların katılımını gerektirdiğini vurgulayarak ülkeleri sorumlu davranmaya çağırdı. Üzerinde mutabakata varıldığını söylediği konuların uygulanması halinde emisyonların yüzde 30 azalacağını da savundu; bu değerlendirmeye ilişkin hesaplamanın ayrıntılarını paylaşmadı.
Fosil yakıt tartışmasının geçmişinde COP28 kararı var
Fosil yakıtlardan uzaklaşma konusu, 2023'te Dubai'de düzenlenen COP28 sonuçlarında da yer almıştı. O konferansta taraflar, enerji sistemlerinde fosil yakıtlardan adil ve düzenli biçimde uzaklaşılması çağrısını içeren ilk küresel durum değerlendirmesini kabul etmişti.
Antalya'da ise bu yaklaşımın ve elektrifikasyon hedefinin yeni karar metnine nasıl yansıtılacağı görüşülüyor. Kurum, müzakerelerde kullanılan bazı ifadeler üzerinde anlaşmazlıklar bulunduğunu söyledi.
COP31 için planlanan takvim 20 Kasım'da sona ermiş olsa da görüşmelerin ertesi gün devam etmesi nedeniyle nihai kararın içeriği henüz kesinleşmiş değil. Kurum, tarafları ortak bir sonuca ulaştırmak için son ana kadar çalışacaklarını belirtti.





