İngiltere Başbakanı Andy Burnham, Londra'da 16 Kasım 2026'da yaptığı Brexit açıklamasında, Avrupa Birliği'nden ayrılmanın ülkeye yarardan çok kayıp getirdiğini söyledi. Burnham Brexit açıklaması ile 20 Kasım'daki İngiltere-AB zirvesi öncesinde olası bir anlaşmanın parti programına uyması, mevcut düzenlemeyi iyileştirmesi ve vatandaşların hayatına katkı sağlaması gerektiğini belirtti.

Burnham'ın Brexit değerlendirmesinde ekonomi öne çıktı

Başbakan Burnham, Londra'nın finans merkezi City'de düzenlenen geleneksel Lord Belediye Başkanının Akşam Yemeği'nde dış politika ve Avrupa ile ilişkiler üzerine konuştu. 2016'daki referandumun ardından şekillenen ayrılık sürecini değerlendiren Burnham, uygulanan sert Brexit politikasının Britanya için iyi sonuç vermediğini savundu.

İngiltere, AB'den ayrılma kararını 2016 referandumunda aldı; ayrılık ise 2020'de gerçekleşti. Burnham, referandumda değişim için oy kullananların beklentilerinin karşılanmadığını ve sorun yaşayan bölgelerde sorunların sürdüğünü dile getirdi.

Başbakan, Brexit'in İngiltere'nin milli geliri üzerindeki olumsuz etkisinin yüzde 8 olduğunu ileri sürdü. Bu rakam, ekonominin AB'de kalınması durumunda nasıl bir büyüklüğe ulaşacağına ilişkin karşılaştırmalı bir tahmin niteliği taşıyor; farklı çalışmalar farklı sonuçlara ulaşıyor.

İngiltere'nin bağımsız bütçe kuruluşu, Şubat 2026 tarihli değerlendirmesinde Brexit'in uzun vadede potansiyel verimliliği AB'de kalınması durumuna kıyasla yaklaşık yüzde 4 azaltacağı öngörüsünü korudu. Kuruluş aynı değerlendirmede, 2025'e kadar toplam milli gelir kaybını yüzde 6 ila 8 arasında hesaplayan bir çalışmaya da yer verdi.

İngiltere-AB anlaşması için üç ölçüt

Burnham, 20 Kasım Cuma günü yapılacak İngiltere-AB zirvesinde ele alınacak anlaşma önerisini üç ölçüte göre değerlendireceğini söyledi. İlk ölçüt, İşçi Partisi'nin AB'ye ve Gümrük Birliği'ne dönüşe ve serbest dolaşıma kapıyı kapatan seçim programına uyulması olacak.

Başbakana göre ikinci ölçüt, ortaya çıkacak düzenlemenin Brexit sonrasında yapılan anlaşmadan daha iyi olması. Üçüncü ölçüt ise anlaşmanın sıradan vatandaşların günlük yaşamını olumlu etkilemesi.

Burnham, iki tarafın da kazanabileceği bir anlaşma hedeflediğini belirterek zirvenin ardından uzun vadeli ilişkilere yönelik görüşmelerin başlayacağını söyledi. Önerilen anlaşmanın ayrıntıları ve görüşmelerin sonucu ise henüz kesinleşmiş değil.

Makerfield Testi dış politikada da kullanılacak

Burnham Brexit açıklaması sırasında, adını milletvekili seçildiği bölgeden alan Makerfield Testi yaklaşımını da anlattı. Buna göre hükümet politikaları, dezavantajlı kesimlerin hayatını zorlaştırıp zorlaştırmadığı açısından değerlendirilecek.

Başbakan, bu yaklaşımı dış politikaya ve AB ile masadaki anlaşma önerisine de uygulamak istediğini söyledi. Gelecek ay açıklanacağını belirttiği 10 yıllık planın ise referandum döneminde verilen sözlerin hayata geçirilmesine odaklanacağını ifade etti.

Burnham, hayat pahalılığının görüştüğü liderler tarafından ortak bir sınama olarak dile getirildiğini belirtti. Rusya-Ukrayna savaşı ile Orta Doğu'daki gelişmelerin gıda ve enerji fiyatları üzerindeki etkisine işaret ederek düşük gelirlilerin yüksek fiyatlarla mücadele ettiğini söyledi.

Avrupa güvenliği ve Orta Doğu mesajı

Avrupa ile ilişkilerin yeniden ele alınmasını isteyen Burnham, savunma harcamalarının artırılacağını, NATO ve Avrupa güvenliğinin güçlendirileceğini söyledi. ABD ile ilişkilerin sürdürüleceğini ve diğer taraflarla ilişkilerin yenileneceğini de belirtti.

Orta Doğu'ya ilişkin değerlendirmesinde İsrail hükümetinin Gazze ve Batı Şeria'daki eylemlerine karşı çıktığını ve iki devletli çözümü desteklediğini ifade etti. Bölgede barış ve güvenlik için paydaşlarla çalışılacağını söyleyen Burnham, İsrail'le iş birliği bakımından yerleşimlerin ve şiddetin durması ile Gazze'ye yeterli insani yardımın ulaşması koşullarını sıraladı.

İran'ın nükleer silaha sahip olmasına karşı olduklarını belirten Başbakan, ABD ve İsrail ile İran arasındaki çatışmaların sürmesine de karşı çıktıklarını söyledi. Burnham ayrıca, tarihi köle ticaretinden etkilenen ülkelere İngiltere'nin tazminat ödemeyeceğini, ancak bu konuda diyalog kapısının açık tutulacağını dile getirdi.

Kaynak: Haber Merkezi