Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Ziraat Fakültesi Bitki Koruma Bölümü Başkanı Prof. Dr. İslam Saruhan, adli entomoloji ile ölüm saatinin, cenaze nakil durumunun ve çeşitli suç faktörlerinin böceklerden toplanan bilgilerle açığa kavuşturulabildiğini ifade etti.
OMÜ Ziraat Fakültesi Bitki Koruma Bölüm Başkanı İslam Saruhan, adli entomoloji sahesindeki araştırmalar ve böceklerin adli olaylardaki işlevi üzerine değerlendirmelerde bulundu. Prof. Dr. Saruhan, böceklerin yaşam bilimi ve tutumlarının suç soruşturmalarında değerli kanıtlar sunabildiğini vurguladı.
Adli entomolojiyi ilk kez açıklayan ve ardından bu sahede gerçekleştirilen çalışmalar hakkında bilgi aktaran Prof. Dr. İslam Saruhan, “Suça dair adli soruşturmalarda böceklerin delil olarak değerlendirildiği bilim alanıdır. Bu amaçla böceklerin yaşam bilgileri, tutumları ve ekolojik özellikleri hakkındaki verilere başvurulmaktadır. Dünyada ve Türkiye'de gittikçe artan ilgi gören adli entomoloji bilimine sürekli yeni bilimsel araştırmalar, incelemeler ve uygulamalar katılmaktadır. Bu gelişme çerçevesinde ülkemizde son çeyrek asırda kayda değer ilerlemeler yaşanmıştır. Pek çok üniversitede lisans ve yüksek öğretim programları sunulmaktadır” dedi.
Saruhan, “Ülkemizde adli entomoloji alanında çok sayıda yüksek lisans ve doktora tezi bitirilmiş, hatta sürmekte olan birçok tez mevcuttur. Ayrıca adli entomoloji hakkında bilimsel yayınlar hazırlanmakta ve uluslararası bilim dergilerinde basılmaktadır. Adli entomoloji ile; ölüm sonrası geçen zamanın hesaplanması, kişinin bir mekanda öldürülüp farklı bir alana nakledilme durumu, cinsel saldırıya maruz kalma hali, gece veya gündüz öldürülme zamanı, ölenin alkol veya madde kullanımı, şüphelinin vücudundaki böcek yaralanmalarından ya da aracının hava süzgecine yakalanan sineklerden hangi coğrafi alana gittiği, bir bebek altının son değiştirme zamanı, bir yatağın altının temizlik tarihi saptanabilmektedir” ifadelerini kullandı.
Böceklerin cesetin çıkardığı koku ve gaza bağlı olarak dakikalar içinde cesede çok uzak yerlerden ulaştıklarını belirten Prof. Dr. Saruhan, “Böcekler organik maddelerle beslenme sürecine girerler. Cesetteki çürüme sürecinin başlangıcından sonra genellikle cesede önce ulaşan böceklerdir. Eğer cesede erişmek için herhangi bir engellemе yoksa leş sinekleri (Calliphoridae) önce birkaç saat süresince cesede yumurtalarını yerleştirebilmektedirler” şeklinde konuştu.
Uzun zaman sonra keşfedilen cesetler için böceklerin ölüm anı ile alakalı kritik bilgileri sunduğunu belirten Dr. Saruhan, “İnsan kalıntıları ölümden günler, haftalar hatta daha uzun zaman sonra keşfedildiğinde, vücut ısısı ve ölüm katılığı veya ölüm morarmaları gibi durumlar, ölüm anını hesaplamak için artık elverişli değildir. Bu gibi hallerde, böcekler ölüm sonrası zaman (PMI) hakkında kritik ipuçları sunabilmektedirler” diye konuştu.
Sinek larvası veya diğer böceklerin ölüm sebebine dair bulgular verebildiğini belirten Saruhan, “Özellikle leş sinekleri ölümün gerçekleştiği birkaç saat içerisinde yumurtalarını cesede yerleştirir ve biyolojik zamanlamayı başlatırlar. Yerleştirilen yumurtalar ve larvaların
