Antalya'da Yörüklerin Geleneksel Yöntemi: Peynirler Kar Obruklarında Saklanıyor
Antalya'nın Akseki ilçesindeki Çimi Yaylası, Yörüklerin geleneksel yaşam tarzını sürdüğü bir yer olarak dikkat çekiyor. Yörükler, bin 900 metre yükseklikteki yaylaya çıkarak hayvancılıkla uğraşıyor ve yaz aylarında ürettikleri süt, yağ ve peynirleri, 30-50 metre derinliğindeki kar obruklarında muhafaza ediyorlar.
Yaylada Üretilen Peynirler Kar Obruklarına İndiriliyor
Çimi Yaylası'nda nisan-mayıs aylarında başlayan hareketlilik, yaz boyunca devam ediyor. Keçi ve koyunlardan elde edilen sütler geleneksel yöntemlerle işlenerek yağ ve peynire dönüştürülüyor. Hazırlanan peynirler, doğal soğuk hava deposu olarak kullanılan kar obruklarına taşınıyor ve burada iki ila üç buçuk ay arasında bekletiliyor.
Yörük üretici Hatice Çelik, peynirlerin doğal ortamda olgunlaştığını belirtiyor: “Burada obruğun doğal özelliğini alıyor, suyunu çekiyor ve tam kıvamına geliyor. Eylül ve ekim aylarında yayladan inerken peynirleri obruklardan çıkarıyoruz. Hem kendimiz kullanıyoruz hem de isteyenlere veriyoruz.”
Doğal Buzdolabı Görevi Görüyor
Kar obrukları, bölgede yiyeceklerin saklanmasında önemli bir rol oynuyor. Obrukların derinliklerinde yaz aylarında bile sıcaklık oldukça düşük seviyelerde kalıyor. Yörüklerden Ramazan Arıcı, peynirleri bölgedeki keçi ve koyun yetiştiricilerinden alarak bidonlarla obruklara koyuyor. “Soğuk havada peynirler güzelleşiyor, lezzetleniyor” diyor.
Ağustos Ayında Bile Dağlarda Kar Bulunuyor
Çimi Yaylası'nda doğal soğuk hava deposu olarak kullanılan kar obruklarının özelliği, yaz aylarında dahi karın uzun süre muhafaza edilebilmesidir. Ağustos ayının ortasında olmasına rağmen yüksek kesimlerde hala kar bulunduğunu belirten Arıcı, “Dağlarımızda yaklaşık 10 metreye yakın kar var” diyor.
Hayvanlar Doğal Otlarla Besleniyor
Yörüklerin ürettiği peynirin lezzeti, hayvanların doğal ortamda beslenmesine de bağlı. Nisan-mayıs aylarında yaylaya çıkan üreticiler, keçi ve koyunlarını dağlarda doğal otlarla besliyor. Doğal beslenmeyle elde edilen sütün yağ oranı ve lezzeti daha yüksek oluyor.
Peynirler Sonbaharda Manavgat Pazarlarına İndiriliyor
Kar obruklarında bekletilen peynirler, eylül ve ekim aylarında yayladan çıkarılarak Manavgat'taki pazarlarda satışa sunuluyor. Üreticiler, bu peynirlerin normal koşullarda saklanan peynirlerden daha farklı bir lezzete sahip olduğunu vurguluyor. Çimi Yaylası'nda Yörükler, geleneksel üretim yöntemlerini sürdürerek Akseki'nin kendine özgü peynir kültürünü yaşatıyor.
