Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Antalya'da düzenlenen COP31 kapsamındaki bir etkinlikte, orman yangınlarına karşı uluslararası iş birliğini güçlendirmeyi amaçlayan Antalya yangın eylem planı için dört hedef açıkladı. Yumaklı, Liderler Zirvesi'nde duyurulan planı ortaklarla uygulama aşamasına getirmek üzere bir araya geldiklerini söyledi.
Yangın eylem planında dört öncelik
Entegre Yangın Yönetimi Antalya Eylem Planı'nın hedefleri arasında sınır ötesi ortak müdahale kapasitesinin geliştirilmesi ve bilim, veri ile inovasyona dayalı erken uyarı sistemleri bulunuyor.
Diğer iki hedef ise yerel yangın rejimlerine uygun peyzaj yönetimi ve restorasyon ile özellikle gelişmekte olan ülkelerin finansmana, kapasiteye ve teknolojiye erişiminin sağlanması olarak açıklandı.
Yumaklı, planın Liderler Zirvesi'nde duyurulduğunu belirterek ortaklarla uygulama aşamasına geçilmesi üzerinde çalışıldığını söyledi. Bakanın açıklamasında bu hedefler için ayrı bir uygulama takvimi verilmedi.
Yumaklı küresel yangın riskine dikkat çekti
Mavi Bölge'deki Likya Özel Etkinlik Salonu'nda gerçekleştirilen Entegre Yangın Yönetimi Üst Düzey Diyaloğu ve Antalya Eylem Planı Lansmanı'nın açılışında konuşan Yumaklı, dünyada her yıl yaklaşık 261 milyon hektar alanın yangından etkilendiğini, bunun 127 milyon hektarının orman olduğunu söyledi.
Bakan, yangınların iklim değişikliğinin hem sonucu hem de tetikleyicisi olduğunu belirterek aşırı yangın olaylarının yüzyılın sonuna kadar yüzde 50'ye varan oranda artmasının beklendiğini ifade etti.
Birleşmiş Milletler Çevre Programı ile GRID-Arendal'ın 2022 tarihli raporunda da aşırı yangınların küresel ölçekte 2030'a kadar yüzde 14'e, 2050 sonuna kadar yüzde 30'a ve yüzyıl sonuna kadar yüzde 50'ye varan oranlarda artabileceği öngörülmüştü. Bu oranlar, yanan alanın değil, aşırı yangın olaylarının sayısındaki öngörülen artışı ifade ediyor.
Yumaklı, tehdidin coğrafi ve dönemsel sınırlarını aşmasına ilişkin değerlendirmesini şöyle dile getirdi:
“Orman yangınları artık mevsimlik ve yerel bir sorun değildir. Yıl boyu süren, sınır tanımayan, sonuçları çok yıkıcı olan bir tehdittir.”
Antalya planının arka planında uluslararası girişimler var
Bakan Yumaklı, yangınlarla mücadelede uluslararası düzeyde atılan adımlar arasında G7 Kananaskis Orman Yangını Şartı'nı, İstanbul Raporu'nu, COP30'daki Belém Eylem Çağrısı'nı ve UNEA-7 kararını sıraladı. Mevcut yaklaşımların parçalı kaldığını belirterek yangın çıktıktan sonra söndürmeye odaklanan anlayıştan önlemeyi de kapsayan bir yönetime geçilmesi gerektiğini söyledi.
17 Haziran 2025 tarihli G7 Kananaskis Orman Yangını Şartı, yangınların önlenmesi, yangınlarla mücadele ve sonrasındaki toparlanma için uluslararası iş birliğini ele alıyor. Belgede bilimsel araştırma ve yerel bilgiye dayalı risk azaltma çalışmalarına da yer veriliyor.
Yumaklı, yangınların etkilerinin söndürme çalışmalarıyla sona ermediğini; orman kaybının toprak, su kaynakları ve geçim alanları üzerinde de sonuçları olduğunu vurguladı.
Türkiye'nin mücadele kapasitesi ve COP31 takvimi
Yumaklı, Türkiye'nin 2021'deki orman yangınlarının ardından mücadele yaklaşımını yeniden şekillendirdiğini söyledi. Hava filosu, insansız hava araçları ve saha kapasitesinin güçlendirildiğini; gözetleme kulelerinin erken tespit sistemleriyle birleştirildiğini belirtti.
Yangından etkilenen alanların ekolojik özelliklerine uygun biçimde yeniden ormanlaştırıldığını ifade eden Bakan, 2026'da 600 milyon fidan ve tohumun toprakla buluşturulduğunu açıkladı. Kurumsal koordinasyonun, sürekli eğitimin ve uluslararası iş birliğinin önemine de işaret etti.
Türkiye'nin ev sahipliğindeki Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı COP31, Antalya'da 9-20 Kasım 2026 tarihleri arasında düzenleniyor. Konferans kapsamındaki Antalya Liderler Zirvesi ise 11-12 Kasım'da gerçekleştirildi.





