## Türkiye’de Çocuklarda Akran Zorbalığıyla Mücadele
Türkiye’de çocukların %13,8’i akran zorbalığına maruz kalıyor. Bu endişe verici orana karşı, Aile ve Sosyal Hizmetler, Milli Eğitim ve Sağlık Bakanlıkları 2025 yılına yönelik kapsamlı eğitim programları, danışmanlık hizmetleri ve dijital farkındalık çalışmaları ile etkin bir mücadele yürütüyor.
## Zorbalığın Çeşitleri ve Yaygınlığı
Akran zorbalığı, çocukların sosyal, duygusal ve akademik gelişimleri üzerinde olumsuz etkiler yaratıyor. Dijitalleşmenin etkisiyle zorbalık türleri çeşitlendi; fiziksel ve sözlü zorbalığın yanı sıra siber zorbalık da büyük bir sorun haline geldi. 2022’de yapılan araştırmalar, çocukların %13,8’inin ayda en az bir kez zorbalığa maruz kaldığını ortaya koydu. Bu oran kız çocuklarında %14,2, erkeklerde ise %13,4 olarak kaydedildi.
## Eğitim Programları ve Çocuk Hakları
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, 81 ildeki Çocuk Hakları İl Çocuk Komiteleri aracılığıyla 139 eğitim düzenleyerek 9 bin 504 çocuğa ulaştı. Bu eğitimlerde akran ve siber zorbalık, güvenli iletişim gibi konular işlenmektedir. Ayrıca “İlk Öğretmenim Ailem” uygulaması ile ebeveynlere zorbaliğin belirtileri ve çözüm yolları hakkında kapsamlı bilgiler sunuluyor. UNICEF iş birliğiyle geliştirilen program, 6-18 yaş aralığındaki çocuklara yönelik sekiz oturumdan oluşan bir eğiim modeli sunuyor.
## Danışmanlık ve Farkındalık Çalışmaları
Sağlık Bakanlığı, akran zorbalığına karşı çeşitli hizmetler sunmaktadır. 2025 yılı itibarıyla ilk dokuz ayda 5 bin 23 kişi bu konuda yardım başvurusunda bulundu. Verilen danışmanlık hizmeti toplamda 14 bin 326 kişiye ulaştı. Bakanlığın EASE Programı ile çocukların duygusal becerileri geliştirilmektedir.
## Okullarda Koruyucu Çalışmalar
Milli Eğitim Bakanlığı, rehberlik ve psikolojik destek hizmetleri aracılığıyla okullarda önleyici çalışmalar gerçekleştirmekte. 2024-2025 eğitim yılı içerisinde, 6 milyon 393 bin 853 öğrenciye zorbalık ve şiddetle mücadele eğitimleri verilmiştir. Ayrıca, 338 bin 590 veli de bu programlardan faydalanmıştır. Sosyal duygusal beceri programları ile de 5,2 milyon öğrenci desteklenmektedir.
## Dijital Zorbalıkla Mücadele
Dijital dünyada çocukların daha bilinçli hale gelmesi için Milli Eğitim Bakanlığı tarafından siber zorbalık farkındalığına dair çeşitli yayınlar ve programlar hazırlanmaktadır. “İkizlerin Hikâyesi” ve “Kahramanın Maceraları” gibi kitaplar ilkokul düzeyindeki çocuklara dağıtılarak, bilgilendirme broşürleri ve rehberler öğretmenler ve velilerle paylaşılmaktadır.
## Eğitim Genelgesi ve Psikolojik Destek
Okullarda şiddetle mücadele için 2024 yılında yayımlanan genelge çerçevesinde, öğrencilere öfke kontrolü ve stres yönetimi gibi konularda eğitimler verilmektedir. Rehberlik servisleri zorbalığın önlenmesi amacıyla psikoeğitim programları yürütmektedir.
## Sorunun Görünürlüğü ve Algı Yönetimi
Son zamanlarda akran zorbalığı konusundaki haberlerin artması, toplumda bu sorunla ilgili farkındalığın arttığını göstermektedir. Ancak dikkat çekici bir durum, çoğu haberin benzer olayların farklı başlıklarla tekrar gündeme geldiği ve olayların %70’inin okul dışında yaşandığıdır.
## Sürekli Mücadele ve İş Birliği
Uzmanlar, akran zorbalığının yalnızca bireysel değil, toplumsal yanları olan çok boyutlu bir problem olduğunu vurgulamaktadır. Aile, okul ve diğer kurumlar arasındaki iş birliğinin güçlendirilmesi, erken müdahale yöntemlerinin yaygınlaştırılması ve veri temelli politikaların geliştirilmesi büyük önem taşımaktadır. 2025 yılı boyunca yürütülecek eğitimler ve psikososyal destek programları, çocuklar ve aileler için etkili bir koruma ağı oluşturacaktır. Yine de, zorbalıkla mücadelede sürekliliğin sağlanması gerektiği ifade edilmektedir.


