NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Avrupa Parlamentosu (AP) üyelerine hitabında, “Birileri Avrupa’nın ABD olmadan kendini savunabileceğini düşünüyorsa, hayal kurmaya devam etsin. Yapamazsınız” dedi.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Avrupa Parlamentosu’nun Güvenlik ve Savunma Alt Komitesi, Dış İlişkiler Komitesi ve NATO Parlamenter Asamblesi ile İlişkiler Delegasyonu’nun Belçika’nın başkenti Brüksel’deki ortak oturumuna katılarak Avrupalı siyasetçilerin sorularını yanıtladı. Rutte, İsviçre’de Dünya Ekonomik Forumu’nun yapıldığı Davos’ta ABD Başkanı Donald Trump ile gerçekleştirdiği Grönland konulu görüşme hakkında alınan sorulara, görüşmenin Arktik bölgesinin korunmasına odaklandığını belirtti. Trump ile Arktik ve Grönland’ın NATO müttefikleri tarafından kolektif olarak korunması ve bölgedeki Rusya ile Çin’in askeri ve ekonomik olarak uzak tutulması konularının tartışıldığını vurgulayan Rutte, “Grönland konusunda Danimarka adına müzakere etme yetkim yok. Bunu yapmadım ve yapmayacağım. Bunu yapmak Danimarka’ya düşer” dedi.
Rutte, NATO’nun Arktik bölgesinin güvenliği için gerekli olan kabiliyet hedeflerini ayrıca ele alacağını da ifade etti. Rutte, NATO ile Avrupa Birliği (AB) ortaklığında NATO’nun rolünün standart belirleme, kabiliyetler, komuta ve kontrol konularında olduğunu; AB’nin rolünün ise sanayi tabanı, regülasyon ve finansman alanında olduğunu belirtti. ABD’ye olan güvenin azalması nedeniyle Avrupa’nın kendi savunmasını inşa etmesi hakkında sorulan bir soruya cevaben Rutte, “Bu elbette Avrupa ülkelerinin karar vereceği bir mesele. Ancak benim görüşüme göre bu, aynı şeylerin çok fazla tekrarlanması olacaktır. Bunu yapmak isterseniz, şimdiden kolaylıklar dilerim. Çünkü mevcut olanların üzerine üniformalı kadın ve erkekler bulmanız gerekecek ve bu da işleri daha karmaşık hale getirecektir” şeklinde konuştu.
NATO ve AB’nin işbirliği devam ederken bunu yapmanın gücün bölünmesi anlamına geleceğini dile getiren Rutte, “Bence Putin de buna bayılır” ifadelerini kullandı.
“Trump’ın NATO için çok önemli olduğunu düşünüyorum”
ABD Başkanı Donald Trump ile olan ilişkisine dair bir soruya Rutte, “Bu söylediklerimle aranızdan birçoğunu rahatsız ettiğimi biliyorum ama bence Başkan Trump çok sayıda iyi iş yapıyor. Bu benim düşüncem. Çünkü Davos’ta ifade ettiğim gibi, 2025’in sonunda tüm NATO ülkelerinin yüzde 2 hedefini yakalaması Trump olmadan asla ama asla gerçekleşmezdi. Gerçekten İspanya’nın, İtalya’nın, Belçika’nın, Kanada’nın yüzde 1,5 seviyesinden yüzde 2’ye çıkmaya karar vereceğini mi düşünüyorsunuz? Başkan Trump olmadan İtalya’nın yılın başında savunmaya 10 milyar daha fazla harcama yapacağına inanıyor musunuz? Bu mümkün değildi ve asla olmayacaktı. Lahey’de yüzde 5 taahhüdüne Başkan Trump olmadan ulaşılabilir miydi? Asla. Bu yüzden Trump’ın NATO için çok önemli olduğunu düşünüyorum” dedi.
Rutte, NATO kapsamındaki ABD’nin eski Başkanı Dwight Eisenhower döneminden beri Avrupa’nın kendi yükünü üstlenmemesi konusunda yaşanan bir rahatsızlık unsuru bulunduğunu ancak bunun çözülmesiyle Trump’ın NATO’ya bağlılığının tam olduğunu ifade etti. Bu bağlamda Avrupa’nın savunma harcamalarını artırma planlarına değinen Rutte, “Bunun en iyi örneği Almanya. 2021’de savunmaya 70 milyar harcadı. 2029’da 160 milyar harcayacak, yani 90 milyar fazla. 2029’a kadar yüzde 5’lik hedefin parçası olarak çekirdek savunma harcamasında yüzde 3,5 seviyesine ulaşacak. Bu, NATO’nun ikinci büyük ekonomisi olan Almanya’nın bu yolda öncülük etmesi demektir. Bu son derece kritik ve diğerleri için de çok iyi bir örnek” şeklinde konuştu.
“Avrupa’nın ABD olmadan kendini savunabileceğini düşünenler, hayal kurmaya devam etsin”
NATO Genel Sekreteri, “Burada birileri Avrupa Birliği’nin ya da Avrupa’nın ABD olmadan kendini savunabileceğini düşünüyorsa, hayal kurmaya devam etsin. Yapamazsınız. Yapamayız. Birbirimize ihtiyacımız var” şeklinde konuştu.
ABD’nin de NATO’ya ihtiyacı olduğunu ve Arktik bölgesine dair tartışmaların bunun açık bir kanıtı olduğunu belirten Rutte, “Güvenli bir Arktik’e ihtiyaçları var. Atlantik’i de, Avrupa’yı da güvenlik altına almaları gerekiyor. ABD’nin NATO’da olmakta Kanada ve Avrupalı müttefikler kadar güçlü çıkarları var” ifadelerini kullandı.
“ABD’nin nükleer şemsiyesini kaybedersiniz”
Rutte, “Fakat Avrupa için şunu söyleyeyim. Eğer gerçekten tek başınıza ilerlemek istiyorsanız, bunu GSYH’nin yüzde 5’i ile yapmayı unutun. Bu oran, yüzde 10 olur. Milyarlarca euroya mal olacak kendi nükleer kabiliyetinizi inşa etmek zorunda kalırsınız. Bunları kaybedersiniz. Bu senaryoda özgürlüğümüzün nihai güvencesini, yani ABD’nin nükleer şemsiyesini kaybedersiniz. O yüzden bol şanslar” dedi.
“İran, NATO’nun doğrudan müdahil olacağı bir mesele değil”
NATO’nun İran rejimini doğrudan hedef almasını talep eden bir parlamenterin sorusuna Rutte, “NATO olarak İran’la ancak İran’ın Kuzey Kore, Rusya ve Çin’le birlikte çalıştığı bağlamda ilgileniyoruz. Ama İran’ın kendi içindeki mevcut duruma gelince, elbette bundan son derece endişeliyiz. Hepimiz öyleyiz, fakat bu NATO’nun doğrudan müdahil olacağı bir mesele değil” şeklinde yanıt verdi.
“Ukrayna konusunda oybirliği yok”
NATO’nun genişlemesine yönelik bir soruya Rutte, “Elbette Avro-Atlantik bölgesindeki her ülke üyelik için başvurabilir ancak bunun için 32 ülkenin mutabakatı gerekiyor. Ukrayna konusunda daha önce de değindiğim gibi, şu anda oybirliği mevcut değil. Ancak Ukrayna’yı mümkün olan en güçlü halde tutmak için Ukrayna ile çalışmaya devam edeceğiz” dedi.
