Muğla’da Su İhtiyacını Karşılamak İçin Yeni Tesis Kurulacak
Son yıllarda iklim değişikliği ve kuraklık nedeniyle artan su ihtiyacını karşılamak amacıyla Muğla Büyükşehir Belediyesi, deniz suyu arıtma tesisi kurulması için dış kaynak kullanımının Cumhurbaşkanlığı Yatırım Ofisi tarafından onaylanmasının ardından Milas Ekinambarı mevkiinde tesis kurmak için çalışmalara başladı.
İzmir’de Bulut Tohumlama Uygulaması İçin İzin Alındı
Su sıkıntısı yaşayan bir diğer Ege kenti İzmir’de ise Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay, yapay yağmur oluşturmak amaçlı bulut tohumlama uygulaması için Bakanlıktan izin aldıklarını ve bunun sorumluluğunu üstlendiklerini duyurdu.
İzmir’in Su Sorununa Bulut Tohumlama Yeterli Olmayacak
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Su Kaynakları Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ceyhun Özçelik, İzmir için yapılacak bu yapay yağmur tohumlamasının, İzmir’in su sorununu çözmeye yeterli olmayacağını açıkladı. Özçelik, İzmir gibi geniş bir coğrafyada geçen bulutların potansiyelinin artırılmasının, şehrin su sorununa katkı sağlamayacağını ifade etti.
Her Bulut Yağmur Oluşturmaz
Yapay yağmur yağışının oluşabilmesi için doğal yağış ortamının uygun olması gerektiğini belirten Doç. Dr. Ceyhun Özçelik, “Ülkemizde yaşanan kuraklık nedeniyle büyük şehirlerimizde ciddi bir arayış içerisi içine girildi. İzmir Büyükşehir Belediyesi, geçtiğimiz hafta içerisinde yapay yağmur ile İzmir’in su sorununa çözüm bulma çabalarını dile getirdi. Ancak yapay yağışın oluşabilmesi için doğal yağışın gerçekleşeceği ortamların hazırlanmış olması gerekir. Normal koşullar altında denizlerden, göllerden ve kara yüzeylerinden buharlaşan su, atmosferin üst tabakalarına doğru ilerleyince basınç ve sıcaklık etkisiyle yoğunlaşmaya başlıyor. Belli bir ağırlığı aştıktan sonra yeryüzüne düşebilir hale geliyor. Ancak her bulut yağmur oluşturmaz. Bulutun nem içeriği, düşecek yağış miktarı hakkında bilgi verir. Yağış üretebilecek bulutlar arasında nimbostratus, altostratus ve stratus bulutları bulunur. Çeşitli atmosfer katmanlarından geçen Kümülonimbus bulutları ise boyuna derinlemesine uzanarak kısa süreli ve şiddetli yağışlar oluşturabiliyor. Bu bulutların tesis edilmesi önemli. Ancak bulut tohumlama ile bulut içerisindeki potansiyelin maksimum kullanımı sağlanıyor. Bu, bulutun ya da yağışın yerinin, şiddetinin ve miktarının ciddi anlamda değiştirilmesi imkanının olmadığını göstermektedir. Erken tohumlama yapıldığında istenen başarı elde edilemeyebilir. Geç tohumlama yapıldığında ise yağmur zaten başlayacağı için yapılan işlemin bir anlamı kalmaz.”
Yapay Yağmur İzmir’in Su Sorununa Katkı Sağlamaz
Yağmur tohumlama ile potansiyeli artırma hedefinin, yağışı bir miktar erken başlatabileceklerini belirten Özçelik, yapay yağmur sisteminin İzmir’in su sorununa katkı sağlamayacağını belirtti. Özçelik, “Olması gereken yerden birkaç kilometre mesafedeki farklı noktalarda yağış oluşumunu sağlamak mümkündür. Literatürde yağış miktarının yüzde 10 ile yüzde 20 arasında arttırıldığından bahsediliyor. Ancak bunu ölçmek oldukça zordur. Zira tohumlama öncesi veya sonrası yağış koşullarını incelemek kolay değildir. 1940’lı yıllardan bu yana ABD, Çin, Hindistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’nde bu yöntemler uygulanıyor. Ancak çevresel zararları sebebiyle bazı ABD eyaletlerinde yasaklanmıştır. İzmir’in su ihtiyacını ele aldığımızda, bu kadar geniş bir coğrafyada geçen bulutların potansiyelinin artırılması İzmir’in su sorununa çözüm sağlamayacağı aşikardır.”
Bulut Tohumlamada En Önemli Unsur Yer ve Zaman
Bulut tohumlamada en kritik faktörün yer ve zaman olduğunu belirten Doç. Dr. Özçelik, “Eğer bulutun potansiyelini tam olarak kullanıyorsak ve o bulut normal şartlarda afet yaratabilecek durumda ise burada bir tetikleme yapma imkanı doğar. Ancak yağışı lokasyon, şehir veya bölge bazında ciddi anlamda değiştirmek veya miktarını artırmak pek mümkün değildir. Bulut tohumlama sürecindeki en önemli unsurlar yer ve zamandır. Bulunduğunuz bölgenin topografyası, denize yakınlığı ve iklimi ile zamanlama açısından oldukça önemlidir. Kış aylarında bulutların soğuk olduğu ve yoğun bulut geçişlerinin yaşandığı dönemlerde bulut tohumlama başarılı sonuçlar verebilir. Bahar aylarında, bulutların geçiş dönemlerinin belirlenmesi de kritik önemdedir. Yaz aylarında ise bulut hareketleri sınırlı olduğundan bulut tohumlamanın başarı şansı azalmaktadır.”
İhlas Haber Ajansı
