Uzmanlara göre böbrek taşı yalnızca cerrahi bir sorun değil, aynı zamanda metabolik bir hastalık olarak değerlendiriliyor.
Erkeklerde Daha Sık Görülüyor
Üriner sistem taş hastalığının dünya genelinde acil servise başvuruların en yaygın nedenlerinden biri olduğunu belirten Op. Dr. Güçlü, erkeklerde yaşam boyu görülme oranının yaklaşık yüzde 12, kadınlarda ise yüzde 6 seviyesinde olduğunu ifade etti. Özellikle yetersiz sıvı tüketiminin taş oluşumunda en önemli risk faktörü olduğuna dikkat çekti.
En Belirgin Şikayet Şiddetli Ağrı
Böbrek taşının idrar akışını engellemesiyle böbrek içinde basınç artışı meydana geldiğini aktaran Güçlü, hastaların çoğunlukla şiddetli ağrı nedeniyle hastaneye başvurduğunu belirtti.
Uzman isim, ağrının bel ve yan bölgede başlayıp kasığa doğru yayıldığını ve çoğu zaman doğum sancısıyla kıyaslandığını söyledi. Taşın dokulara temas etmesi sonucu idrarda kan görülebileceğini belirten Güçlü; bulantı, kusma, ateş, titreme ve idrar yaparken yanmanın da sık karşılaşılan belirtiler arasında yer aldığını vurguladı.
Tanıda Altın Standart: Kontrastsız BT
Tanı sürecine ilişkin bilgi veren Güçlü, günümüzde en güvenilir yöntemin kontrastsız bilgisayarlı tomografi olduğunu söyledi. Bu yöntem sayesinde taşın boyutu, yeri ve sertliği net şekilde belirlenebiliyor.
Ultrasonografinin ise radyasyon içermemesi nedeniyle özellikle gebeler ve çocuklarda ilk tercih olduğunu ancak küçük taşları her zaman göstermeyebileceğini belirtti. Tanı sürecinde ayrıca idrar tetkiki ve böbrek fonksiyon testlerinin de önemli rol oynadığı ifade edildi.
Ameliyatsız Tedavi Seçenekleri Var
Tedavi planının taşın büyüklüğüne ve böbreğe verdiği hasara göre belirlendiğini kaydeden Güçlü, 5 milimetrenin altındaki taşların çoğunlukla bol sıvı tüketimi ve ilaç tedavisiyle kendiliğinden düşebildiğini söyledi.
Şiddetli ağrı, enfeksiyon veya böbrek fonksiyonlarında bozulma durumunda ise cerrahi müdahalenin gerekebildiğini belirten uzman, şok dalga tedavisi (ESWL), kapalı lazer yöntemleri ve büyük taşlarda kapalı böbrek cerrahisinin uygulanabildiğini ifade etti.
Taş Oluşumunu Önlemek İçin 5 Altın Kural
Uzmanlara göre böbrek taşı hastalığının tekrarını önlemek büyük ölçüde yaşam tarzı değişiklikleriyle mümkün. Op. Dr. Güçlü’nün önerileri şöyle:
-
Günlük en az 2,5–3 litre su tüketilmeli
-
İdrar rengi açık ve berrak olmalı
-
Günlük tuz tüketimi 5 gramı geçmemeli
-
Oksalat ve kalsiyum dengesi korunmalı
-
Aşırı kırmızı et tüketiminden kaçınılmalı
Tekrarlayan taş hastalarında mutlaka taş analizi ve 24 saatlik idrar incelemesi yapılması gerektiğini belirten Güçlü, kişiye özel beslenme planlarının hastalığın tekrarını önemli ölçüde azaltabileceğini sözlerine ekledi.